Uzasadnienie
Skarżący – P. H. złożył skargę na wskazaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zarówno pisemnie jak i telefonicznie) nieprawidłową podstawę prawną procedury przekazywania przez ZUS danych o zgłoszeniu do ubezpieczenia do Narodowego Funduszu Zdrowia w przypadku, w którym dokonano zgłoszenia do ubezpieczenia, ale nie dokonano jeszcze wpłaty składki.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi. W jego ocenie skarga skarżącego nie należy do kategorii spraw, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") dlatego też powinna być odrzucona jako niepodlegająca rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a).
Ze skargi złożonej przez P. H. wynika, iż skarży on czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie udzielania informacji w przedmiocie podstawy prawnej procedury przekazywania przez ZUS danych o zgłoszeniu do ubezpieczenia do NFZ. W ocenie skarżącego Zakład Ubezpieczeń Społecznych błędnie wskazuje art. 87 ust. 7 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) jako podstawę prawną przekazania danych o zgłoszeniu przez ZUS do NFZ w przypadku, w którym dokonano zgłoszenia do ubezpieczenia, ale nie dokonano jeszcze wpłaty składki. Skarżący podał, że podstawą prawną przekazywania danych o których mowa powyżej jest art. 87 ust. 7 ww. ustawy.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot nie powiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (vide:. postanowienie NSA z 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96, niepubl.).
Zdaniem Sądu wskazane przez skarżącego nieprawidłowości dotyczące działań ZUS w zakresie udzielanej, zarówno na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej oraz podczas rozmów z konsultantami Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS, odpowiedzi w zakresie podstawy prawnej ww. procedury nie stanowią tych form działania organów administracji publicznej, które w świetle przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Podnoszone w skardze nieprawidłowości w działaniu ZUS, mogą być przedmiotem skargi w trybie art. 227 k.p.a.
W świetle powyższych rozważań skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.