Uzasadnienie
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacji znanych referendarzowi z urzędu, a wynikających np. z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy IV SA/Wa 2740/15 wynika, że wnioskodawca jest stowarzyszeniem zwykłym, które nie posiada majątku i nie ma rachunku bankowego. Jego działalność opiera się na pracy społecznej członków (pkt 7 regulaminu Stowarzyszenia). Aktualnie stowarzyszenie liczy trzech członków (uchwała z dnia 1 września 2016 r.). Mocą uchwały z dnia [...] października 2014 r. ustalono wysokość miesięcznej składki członkowskiej na kwotę 50 zł. Od stycznia do maja 2016. dysponowało zatem kwotą 750 zł. Jest jednak "na finansowym minusie", ponieważ wydatki na opłaty sądowe wynosiły 885 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony, ponieważ wnioskodawca nie podjął wszelkich niezbędnych kroków dla uzyskania środków na pokrycie kosztów swojego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stowarzyszenie wprawdzie pobiera od swoich członków składki, jednakże w wysokości daleko niewystarczającej na pokrycie wszystkich koszów wszczynanych przez siebie licznych postępowań. Mając na uwadze ograniczenia w tym zakresie, Stowarzyszenie powinno było podjąć kroki zmierzające do zmiany tej sytuacji – chociażby przez zwiększenie wysokości składki, która obecnie wynosi 50 zł miesięcznie, co przy trzech członkach Stowarzyszenia daje kwotę zaledwie 150 zł miesięcznie.
Ponadto ewentualne "odzyskanie" środków finansowych z wygranych przez sądem spraw nie może stać się okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Przerzucenie bowiem ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, rodzić będzie ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia zostaje finansowana ze środków publicznych, co przeczy zasadzie, iż stowarzyszenia prowadzą działalność na bazie własnego majątku.
Uznać trzeba zatem, że Stowarzyszenie pozbawiając się środków finansowych, które mogłoby uzyskać zgodnie ze swoim statutem, nie może domagać się przerzucenia kosztów swojej działalności na Skarb Państwa, zaś przyznanie mu prawa pomocy byłoby naruszeniem ogólnie obowiązującej zasady pokrywania przez strony kosztów uczestnictwa w postępowaniu. Zwolnienie bowiem od tego obowiązku może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy to strona nie z własnej winy pozbawiona jest środków niezbędnych na sfinansowanie swojej działalności, a o takiej sytuacji nie można mówić w sprawie niniejszej.
Biorąc powyższe pod uwagę, referendarz sadowy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.