Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją znak [...] z [...] lutego 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję z dnia [...] października 2019 r. Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie legalizującą wykonanie, bez pozwolenia wodnoprawnego, urządzenia wodnego, w postaci zbiornika wodnego, na działce o nr ew. [...], obręb [...], gmina B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] decyzją z [...] października 2019 r., znak: [...], orzekł o legalizacji wykonania, bez pozwolenia wodnoprawnego, urządzenia wodnego, w postaci zbiornika wodnego, na działce o nr ew. [...], obręb [...], gmina B. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli U. i J. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 190 ust. 2 pkt 7, w związku z art. 407 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne. Odwołujący wskazali, że organ I instancji w szczególności pominął fakt, że zrealizowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie, mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zaś fakt, że inwestycja została już zrealizowana, wbrew stanowisku organu, nie stoi na przeszkodzie, by taką decyzję uzyskać.
Ponadto zarzucili, że złożony przez wnioskodawcę operat wodnoprawny nie uwzględnia odbudowy/naprawy zasypanego zbieracza oraz odbudowy zniszczonej sieci melioracji w sposób umożliwiający prawidłowe funkcjonowanie przedmiotowego zbiornika, a więc w decyzji nieprawidłowo ograniczono nałożony obowiązek tylko do odbudowy zniszczonych urządzeń drenarskich, przebiegających przez działkę o nr ew. [...], obręb F. Podniesiono, że opinia znajdująca się w aktach sprawy dotycząca warunków gruntowo - wodnych, w obrębie terenu upraw jabłoni na działce o nr ew. [...], obręb F., przewiduje ewentualne negatywne oddziaływanie na uprawy jabłoni poprzez ich obumieranie, tzw. przyduchę, natomiast organ uznał, że zbiornik pozytywnie wpływa na retencjonowanie wód na gruncie. Zarzucono wydanie decyzji o legalizacji wybudowanego zbiornika wodnego pomimo braku przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odwołujący wskazali, że legitymowanie się przez inwestora w/wym. decyzją jest konieczne, z uwagi na parametry zbiornika, a co za tym idzie organ nie mógł ocenić, czy zrealizowana inwestycja nie narusza wymagań z zakresu ochrony środowiska, określonych w odrębnych przepisach.
Po rozpoznaniu odwołania Organ odwoławczy wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081, ze zm.), decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w pkt 6 ww. ustawy, tj. pozwolenia wodnoprawnego m. in. na wykonanie urządzeń wodnych. Organ powołał orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazując, że decyzja środowiskowa może być wydana nawet w przypadku, gdy dane przedsięwzięcie jest w fazie realizacji, zostało zrealizowane, czy już funkcjonuje (wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 2174/11 oraz 26 października 2011 r., sygn. akt: II OSK 8120/11). W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że zachodzi potrzeba uzupełnienia dokumentacji w ww. kwestii.
Organ uznał, że rozebranie rurociągów drenarskich, w trakcie wykopu zbiornika, czego dopuścił się w niniejszej sprawie B. B., stanowi likwidację urządzenia wodnego, a zatem zastosowanie w takim wypadku znajduje w szczególności art. 389 pkt 6 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym do wykonania urządzenia wodnego (stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy) konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji jego nieuzyskania odpowiednie zastosowanie, będzie miała natomiast regulacja z art. 190 ustawy Prawo wodne stanowiąca o tym, że właściciel urządzenia wodnego, który dokonał jego likwidacji bez wymaganego pozwolenia, może wystąpić do odpowiedniego organu z wnioskiem o legalizację likwidacji urządzenia wodnego.
Powołano, że odpowiednie zastosowanie będzie miał również ust. 13 ww. przepisu, zgodnie z którym jeżeli właściciel nie wystąpił z wnioskiem o legalizację wykonania urządzenia wodnego lub takowej legalizacji nie uzyskał, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nałoży na niego w drodze decyzji obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki oraz termin wykonania tego obowiązku. Organ wskazał, że stosując ten przepis odpowiednio do likwidacji urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia, stwierdzić należy, że w przypadku niewystąpienia przez właściciela z odpowiednim wnioskiem lub nieuzyskanie przez niego decyzji legalizującej, organ właściwy nałoży na takiego właściciela obowiązek odbudowy urządzenia wodnego. Organ odwoławczy ocenił, że nałożenie takich obowiązków będzie mogło znaleźć jednak zastosowanie wyłącznie w przypadku ustalenia, że urządzenie wodne zostało wykonane legalnie.
Powołano, że w tym celu konieczne jest ustalenie przez organ pierwszej instancji, kiedy urządzenie zostało wykonane, czy na gruncie obowiązujących w momencie jego wykonywania przepisów, konieczne było uzyskanie pozwolenia na jego wykonanie, a jeżeli tak, czy zostało ono uzyskane. W przypadku stwierdzenia wykonania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia, konieczne będzie również zbadanie, czy jego właściciel uzyskał decyzję legalizacyjną w stosunku do wykonanego urządzenia lub czy o wydanie takowej wystąpił.
Organ odwoławczy uznał, że w sprawie mamy do czynienia nie z przebudową układu drenarskiego ale budową drenowania, na które konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. W tym zakresie organ powołał, że z akt sprawy wynika, że: "(...) Odcinki (...) rurociągów drenarskich (sączków i zbieraczy) znajdujące się w obrębie zbiornika zostały rozebrane w trakcie jego wykopu. W dziale drenarskim nr Dz. 3 został rozebrany sączek nr 27, 28 i 29 - każdy na odcinku 20,5 m licząc od ujścia do zbieracza "a" oraz zbieracz "a" na odcinku długości 44 m natomiast w dziale drenarskim nr Dz. 4 został rozebrany sączek nr 9, 10 i 11 - na odcinku 24 m (sączek nr 9 i 10) i 20 m (sączek nr 11) oraz zbieracz "a" na odcinku 45 m. Łącznie w trakcie wykopu legalizowanego zbiornika rozebrano rurociągów o śr 5 cm - 125,5 m i o śr 7,5 cm - 89 m. (...) planuje się wykonanie w miejscu rozebranych odcinków zbieraczy "a" w działach drenarskich nr Dz. 3 i Dz. 4 dwóch nowych odcinków zbieraczy "a" biegnących nowymi trasami omijającymi zbiornik i podłączenie do nich pozostawionych w stanie istniejącym odcinków sączków 6 sączków, które aktualnie wpadają bezpośrednio do legalizowanego zbiornika.
Nowe odcinki zbieraczy będą biegły wokół legalizowanego zbiornika przy jego górnej krawędzi, tj. w odległości ok. 3 - 4 m od lustra wody w zbiorniku. Ich rzędne dna zostały ustalone na podstawie istniejących rzędnych zbieraczy z którymi się łączą. Ponieważ ich długość jest większa niż rozebranych w trakcie wykonywania zbiornika odcinków zbieraczy, mają mniejszy spadek, dlatego nowe odcinki w celu zapewnienia dotychczasowego przepływu zostaną wykonane z rur PVC o śr 110 mm (...)".
Organ odwoławczy stwierdził, że doszło do naruszenia art. 409 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, albowiem mapa sytuacyjno - wysokościowa z przebudową drenowania w związku z legalizacją zbiornika wodnego (załączona do operatu wodnoprawnego na legalizację zbiornika wodnego na działce o nr ew. [...] w miejscowości F., gmina B.) nie zawiera zasięgu oddziaływania, w tym promienia zasięgu leja depresji. Organ ocenił, że wskazanie zasięgu oddziaływania w części graficznej operatu jest niezbędne do zweryfikowania danych dotyczących stanu prawnego nieruchomości pozostających w zasięgu oddziaływania, a tym samym ustalenia stron postępowania. Ponadto organ wskazał, że w części opisowej operatu, m. in. w pkt 5.3 lit f, 7 lit a, nie ma odniesienia do drenowania.
Dodatkowo organ uznał, że organ pierwszej instancji powinien wyjaśnić rozbieżności dotyczące oddziaływania zbiornika na grunty sąsiednie. Organ, powołując pismo T. W. "Odpowiedź na uwagi i wnioski Pana J. P. dotyczące operatu wodnoprawnego obejmującego zbiornik wodny i związaną z jego realizacją przebudowę istniejącej sieci drenarskiej, na działce o nr ew. [...], w miejscowości F., gmina B., w związku ze złożonym wnioskiem o legalizację ww. zbiornika.", z 3 stycznia 2019 r., wskazał, że w operacie oraz w odpowiedzi na pkt. IV wyjaśniono, że zbiornik nie będzie oddziaływał na grunty sąsiednie, natomiast w Opinii dot. warunków gruntowo - wodnych w obrębie terenu upraw jabłoni, na działce o nr ew. [...],w miejscowości F., gmina B., w związku z wykonaniem zbiornika wodnego (stawu) w podsumowaniu stwierdzono, że analizowany zbiornik retencyjny śródpolny nie wpływa i nie będzie wpływał ujemnie na uprawy jabłoni karłowatych przy max. zaleganiu lustra wody na rzędnej 178,30 m npm. z uwagi na fakt, iż system korzeniowy tych upraw prowadzonych na podkładkach M9/ M26 może osiągać głębokość (wertykalnie) max 0,5 m ppt., generalnie system korzeniowy sięga głębokości ok. 0,30 m ppt. (...) Natomiast w dalszej części ww. Opinii wskazano, że pierwszym ewentualnym negatywnym symptomem oddziaływania zbiornika na uprawy jabłoni, będzie zaobserwowanie obumierania (poprzez przyduchę) drzewostanu zlokalizowanego w jego bezpośrednim sąsiedztwie, tj. na działce [...] i [...]. (...).
W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienie powyższych rozbieżności w zakresie oddziaływania zbiornika na grunty sąsiednie ma znaczenie w związku z koniecznością ustalenia rzeczywistego kręgu stron w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy uznał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I instancji powinien przeanalizować, czy też w pierwszej kolejności podmiot nie powinien dostosować urządzeń do warunków, które nie będą powodować szkód, a dopiero w drugiej kolejności starać się o legalizację tych urządzeń wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnego.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył B. B. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi pomimo tego, że brak było przesłanek do zastosowania ww. przepisu, albowiem decyzja wydana przez organ pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w aktach sprawy znajduje się złożona przez B. B. opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...], znak: [...], ze stanowiskiem, że ww. ustawa "nakłada obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie na podmioty planujące realizację przedsięwzięcia, natomiast nie przewiduje możliwości wydania jej dla przedsięwzięć już zrealizowanych". W ocenie skarżącego zatem brak jest podstaw prawnych do nakładania obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powołując się na art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Strona zarzuciła, że organ odwoławczy nie uzasadnił dlaczego uznał, że rozebranie rurociągów drenarskich w trakcie wykopu zbiornika stanowi likwidację urządzenia wodnego (co wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego), zaś wykonanie w miejscach rozebranych odcinków zbieraczy "a" w działach drenarskich nr Dz. 3 i 4 dwóch nowych odcinków zbieraczy "a", które biegłyby nowymi trasami omijającymi zbiornik i podłączenie do nich pozostałych w istniejącym stanie odcinków, które wpadałyby do zbiornika nie jest przebudową, a budową drenowania (przy budowie drenowania konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego).
Skarżący wskazał, że powyższa melioracja, której odcinki zbieraczy "a" w działach drenarskich nr Dz. 3 i 4 zostały rozebrane w trakcie wykonywania przedmiotowego zbiornika wodnego została wykonana ok. 100 lat temu i nie jest ujęta w ewidencji prowadzonej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, a zatem w sensie prawnym nie istnieje. Strona powołała, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ze sporządzonego w niniejszej sprawie operatu wodnoprawnego jasno wynika, że zbiornik wybudowany przez skarżącego nie będzie oddziaływał na grunty sąsiednie. Powyższe potwierdza również pismo p. T. W. oraz opinia dotycząca warunków gruntowo-wodnych w obrębie terenu upraw jabłoni na działce o nr ew. [...], w miejscowości F., gmina B., w związku z wykonaniem zbiornika wodnego [...] która jasno wskazuje, że "analizowany zbiornik retencyjny śródpolny nie wpływa i nie będzie wpływał ujemnie na uprawy jabłoni karłowatych (...)".
Skarżący podkreślił, że decyzja wydana przez organ I instancji przyczyni się do polepszenia warunków melioracyjnych na obszarze, w którym powstał zbiornik wodny. Strona powołała, że sporządzony w sprawie operat wodnoprawny jasno wskazuje na brak oddziaływania zbiornika na grunty sąsiednie, w tym na grunty U. i J. P., stanowiące działki ew. [...] i [...], a więc niezasadne jest uznanie ww. osób jako strony na gruncie art. 27 k.p.a., co uczynił organ odwoławczy. Skarżący wskazał, że J. i U. P. pismem z dnia 27.12.2019 r. wystąpili do Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o legalizację wykonanej ok. 3 lata wcześniej (czyli w 2016 r.) na działkach [...] i [...] melioracji. Podał również, że należące do J. i U. P. działki [...] i [...] z obrębu F. posiadają czynną, wykonaną w ramach samowoli meliorację, która odprowadza wody zbieraczem poprzez działkę nr [...] do rowu gminnego biegnącego po działce nr [...] i dodatkowo istniejąca na działkach [...] i [...] stara melioracja odprowadzająca wody zbieraczem na działkę B. B. o nr [...] została zlikwidowana w trakcie budowy tej nowej melioracji - to również z tego powodu budowa zbiornika wodnego na tej działce [...] nie oddziałuje na działki [...] i [...].
Skarżący zarzucił, że skoro zasięg oddziaływania zbiornika wodnego na działce [...] z obrębu F., na którego legalizację wydał zgodę Dyrektor Zlewni [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...].10.2019 r. nie obejmuje działek [...] i [...], to odwołujący nie są stroną w rozumieniu art. 27 k.p.a. w postępowaniu o legalizację tego zbiornika wodnego na działce [...]. W konsekwencji postępowanie na skutek odwołania od decyzji z [...].10.2019 r. powinno zostać umorzone decyzją. Dodatkowo strona zarzuciła, że w skarżonej decyzji organ odwoławczy nie wykazał by decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, nie wykazano też w stopniu dostatecznym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy - zdaniem organu II instancji - ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wskazać należy, że dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpoznania sprawy przed tym organem (wyrok NSA z 9.05.2017r. II OSK 2219/15).
Ocena organu odwoławczego, co do wystąpienia przesłanek do wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym jest trafna. Zwrócić należy uwagę, że dla takiej oceny, że nie naruszono dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. wystarczającym jest, aby wystąpiła choćby jedna przesłanka wydania decyzji kasatoryjnej, spośród wskazywanych przez organ odwoławczy.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnie uznał organ odwoławczy, że brak jest możliwości weryfikacji prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Wady zaistniałe w toku prowadzonego postepowania dowodowego przez organ I instancji nie mogą być w ocenie Sądu uzupełnione na etapie odwoławczym, albowiem w sprawie zachodzi koniczność nie tylko uzupełnienia materiału ale również wszechstronnego i wnikliwego przeanalizowania inwestycji prowadzonej przez skarżącego.
Jak prawidłowo powołał organ, zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy Prawo wodne, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422, tj. m. in. operat wodnoprawny. Zgodnie zaś z art. 409 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, część graficzna operatu powinna zawierać plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno - wysokościową terenu. Analiza materiału dowodowego w sprawie prowadzi do wniosku, że prawidłowe jest ustalenie organu odwoławczego, że dołączona do operatu wodnoprawnego na legalizacje zbiornika mapa sytuacyjno - wysokościowa z przebudową drenowania w związku z legalizacją zbiornika wodnego nie zawiera zasięgu oddziaływania, w tym promienia zasięgu leja depresji.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wskazanie zasięgu oddziaływania w części graficznej operatu jest niezbędne do zweryfikowania danych dotyczących stanu prawnego nieruchomości pozostających w zasięgu oddziaływania, a tym samym ustalenia stron postępowania. Ponadto konieczne jest wyjaśnienie rozbieżności dotyczącego oddziaływania zbiornika na grunty sąsiednie. Z jednej bowiem strony, co zasadnie powołał organ, w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy (operat wodnoprawny), z którego wynika, że zbiornik nie będzie oddziaływał na grunty sąsiednie.
Również w złożonej opinii dot. warunków gruntowo-wodnych w obrębie upraw jabłoni na działce nr ew. [...] w podsumowaniu stwierdzono, że analizowany zbiornik retencyjny śródpolny nie wpływa i nie będzie wpływał ujemnie na uprawy jabłoni karłowatych przy max. zaleganiu lustra wody na rzędnej 178,30 m npm, ale w dalszej części opinii wskazano, że pierwszym ewentualnym negatywnym symptomem oddziaływania zbiornika na uprawy jabłoni będzie zaobserwowanie obumierania (poprzez przyduchę) drzewostanu zlokalizowanego w jego bezpośrednim sąsiedztwie, tj. na działce [...] i [...]. Tak więc wbrew twierdzeniom skarżącego opinia nie jest jednoznaczna, nie wykluczono w niej możliwości negatywnego oddziaływania zbiornika na uprawy jabłoni. Co prawda opinia dotyczyła tylko działek nr [...] i [...] stanowiących własność skarżącego, ale w toku całego postępowania, materiał dowodowy był kwestionowany przez uczestnika postępowania J. P., który wskazywał na błędy w operacie wodnoprawnyn, błędne przyjęcie rzędnej lustra wody w zbiorniku, jak również negatywne oddziaływanie zbiornika na jego grunty położone w sąsiedztwie, na których zalewane są jego drzewka owocowe.
Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy wyjaśnienie powyższych kwestii ma zasadnicze znaczenie nie tylko w zakresie wyjaśnienia kluczowych okoliczności, ale również w związku z koniecznością ustanowienia rzeczywistego kręgu stron w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu nie jest możliwe uzupełnienie materiału dowodowego w postaci operatu wodnoprawnego i wyjaśnienie rozbieżności związanych z możliwym negatywnym oddziaływaniem zbiornika na grunty nieruchomości sąsiednich w toku uzupełniającego postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego.
Tym samym nie można podzielić zarzutu sprzeciwu odnośnie błędnego uznania odwołujących przez organ odwoławczy jako stron na gruncie art. 27 k.p.a. Z uwagi na istotne braki materiału dowodowego wyjaśnienie statusu odwołujących winno nastąpić dopiero po wszechstronnym zgromadzeniu i rozpoznaniu materiału dowodowego przez organ I instancji. Co istotne, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, operat zawierał również braki w części opisowej, m. in. w pkt 5.3 lit f, 7 lit a, nie ma odniesienia do drenowania.
Również Sąd podziela ustalenia organu i ocenę sprawy w zakresie konieczności złożenia decyzji środowiskowej. Zgodne z utrwalonym orzecznictwem sądowym decyzja środowiskowa może być wydana nawet w przypadku, gdy dane przedsięwzięcie jest w fazie realizacji, zostało zrealizowane, czy już funkcjonuje (wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 2174/11 oraz 26 października 2011 r., sygn. akt: II OSK 8120/11). Postępowanie dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji nie staje się wobec tego bezprzedmiotowe tylko dlatego, że została ona już w całości lub w określonej części wykonana (wyrok NSA z 3 lutego 2010 r., sygn. akt: II SK 6/10). O tym, że istnieje konieczność przedstawienia takiej decyzji rozstrzyga art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081, ze zm.).
W ocenie Sądu nie ma przy tym znaczenia powoływana przez skarżącego opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] znak [...] znajdująca się w aktach sprawy, ponieważ zawiera ona tylko stanowisko tego organu, które nie jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie, jak również w ostatnim akapicie tej opinii wskazano, że pismo to jest jedynie ogólną interpretacją przepisów i nie ma charakteru wiążącego.
Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty sprzeciwu w zakresie braku wyjaśnienia stanowiska organu odwoławczego odnośnie konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na rozebranie rurociągów drenarskich i konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przy budowie nowego drenowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powołał obowiązujące przepisy prawa w tym zakresie, jak również szczegółowo wyjaśnił, dlaczego uznał, że mamy do czynienia nie z przebudową, a budową nowego systemu drenarskiego. Sąd w całości podziela ustalenia organu w tym zakresie, zostały one szczegółowo powołane w uzasadnieniu decyzji i nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania. W swej ocenie organ przywołał dane techniczne planowanych urządzeń w zakresie długości, przepustowości, spadku i położenia. Niewątpliwie urządzenia będą położone w innym miejscu, będą miały inną długość niż poprzednia sieć, inny spadek.
Tak więc w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że nie dojdzie do przebudowy ale budowy. Ponadto w złożonym sprzeciwie skarżący nie podał żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby podważyć ocenę organu w tym zakresie. Również prawidłowo organ odwoławczy wskazał na konieczność wyjaśnienia przez organ I instancji, czy likwidowane urządzenia, zostały zbudowane legalnie, czy też nie, i czy ewentualnie występowano później o ich legalizację. Jak wskazał w sprzeciwie skarżący zlikwidowane urządzenia zostały zbudowane ok. 100 lat temu i nie były ujęte w ewidencji prowadzonej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Te kwestie powinny zostać wyjaśnione przez organ I instancji.
Niewątpliwie uchybienia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym skutkują koniecznością wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na rozstrzygnięcie w myśl art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a. Z uzasadnienia organu odwoławczego wynika konieczność zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i wszechstronnego jego rozważenia. Wskazać również należy, że strona ma prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy przez organ dwóch instancji (art. 15 k.p.a.), w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Co prawda organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie powołał przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które zostały naruszone przez organ I instancji (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w tym zakresie wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., ale powyższe uchybienie nie miało wpływu na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia.
Wydanie decyzji kasatoryjnej było więc uzasadnione i nie uchybia art. 138 § 2 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.