Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Minister Środowiska uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] oraz umorzył postępowanie organu I – ej instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że Wojewoda [...] udzielił Spółce R. S.A. [...] Oddział w C., [...] pozwolenia wodnoprawnego na odwodnienie (przy zachowaniu maksymalnej rzędnej piętrzenia) i na wprowadzenie do rzeki [...] wód z odwodnienia zlikwidowanego zakładu górniczego Rejon "[...]" na warunkach w nim określonych. W dacie wydania decyzji przez organ I – ej instancji stosownie do art. 140 ust. 2 Prawa wodnego wojewoda był organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego m.in. wtedy gdy szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych jest związane z przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu wynika z przepisów o ochronie środowiska. Oznaczało to, że wojewoda w dacie wydawania decyzji I – ej instancji był właściwy do udzielania pozwolenia wodnoprawngo tylko w stosunku do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których raport sporządzany jest obowiązkowo i które określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Pozwolenie wodnoprawne, którego dotyczy decyzja organu I – ej instancji odnosiło się do odwodnienia i wprowadzenia do rzeki [...] wód ze zlikwidowanego zakładu górniczego Rejon "[...]".
Wody z odwodnienia zakładu górniczego wtedy gdy są wprowadzane do wód lub ziemi są ściekami, natomiast zakładem górniczym jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane, oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze.
Bezpodstawne było więc traktowanie tych ścieków jako pobranej wody podziemnej. Nie można także spółki która wystąpiła z wnioskiem traktować za przedsięwzięcie w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b w/w rozporządzenia, ponieważ nie zajmuje się ona wydobywaniem kopalin ze złoża metodą podziemną, lub związanymi z nim instalacjami do przerobu kopalin o wydobyciu lub przerobie nie mniejszym niż 100 000 m ³ ilości kopaliny rocznie.
Przedmiotowe pozwolenie dotyczy odwadniania i wprowadzania wód z odwodnienia pochodzących z terenu zakładu górniczego, który jest powiązany ze spółką R. funkcjonalnie, a nie technologicznie.
Zdaniem organu II – ej instancji z powyższego wynika, że Wojewoda [...] naruszył przepisy o właściwości, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa stanowi bezwzględną przesłankę do wyłączenia tej decyzji z obrotu prawnego i zwalnia jednocześnie organ odwoławczy od oceny merytorycznej pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę [...].
Skargę na decyzję organu II – ej instancji wniosła Spółka R. S.A. [...] Oddział w C. [...] zarzucając naruszenie:
- 1. art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229) przez przyjęcie, że Wojewoda nie jest organem właściwym do wydania decyzji wodnoprawnej zezwalającej na odwadnianie zakładu górniczego,
- 2. art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze przez błędną wykładnię pojęcia zakładu górniczego,
- 3. art. 80 ustawy Prawo geologiczne i górnicze przez nie uwzględnione, iż przepisy ustawy stosuję się także do likwidacji zakładu górniczego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono dodatkowo, iż zaistniała sprzeczność wywodów organu II instancji z sentencją jego decyzji. Minister Środowiska stwierdził bowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że decyzja organu I – ej instancji jest nieważna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa i jednocześnie ją uchylił.
Poza tym wniosek skarżącej dotyczył wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód podziemnych z nieczynnych wyrobisk byłej kopalni węgla kamiennego "[...]", a dokumentacja hydrologiczna zgromadzona w tej materii jednoznacznie stanowiła, iż wody w wyrobiskach górniczych tej kopalni to wody podziemne.
Ta dokumentacja została przyjęta bez zastrzeżeń przez Ministra Środowiska zawiadomieniami z dnia [...] marca 2005 r.
W ocenie skarżącego organ II – ej instancji pominął fakt, iż przedmiotem działalności skarżącej jest likwidacja kopalni do której stosuje się na podstawie art. 80 przepisy prawa geologicznego i górniczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sad zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Stosownie do art. 140 ust. 2 Prawa wodnego (Dz. U. nr 115/2001 poz. 1229) wojewoda wydaje pozwolenia wodnoprawne jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych, lub eksploatacja instalacji lub urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami o których mowa w art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62/2001 poz. 627).
Ostatni z powołanych przepisów stanowi, że wojewoda jest właściwy w sprawach:
- 1. przedsięwzięć i zdarzeń:
- a) na terenach zakładów gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe,
- b) na terenach zamkniętych,
- 2. przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt. 1
Powyższe oznacza, że wojewoda byłby właściwy do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego tylko wtedy gdyby szczególne korzystanie z wód było związane z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i dla którego to przedsięwzięcia sporządzenie raportu jest obowiązkowe.
To jakie rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagają sporządzenia raportu wskazuje § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływanie na środowisko (Dz. U. nr 257/2004 poz. 2573).
Z uwagi na charakter podmiotu wnioskującego o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie, oraz zakres jego działalności można rozważać jedynie przypadki określone w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b, oraz w § 2 ust. 1 pkt 35. Pierwszy z przywoływanych przepisów stanowi, że do takich przedsięwzięć należy wydobywanie kopalin ze złoża metodą podziemną,, lub związana z nim instalacją do przerobu kopalin o wydobyciu lub przerobie nie mniejszym niż 100 000 m ³ ilości kopaliny rocznie. Z kolei drugi uznaje za takie przedsięwzięcie urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych, oraz sztuczne systemy zasilania wód podziemnych o zdolności poboru wody nie niższy niż 500 m ³/h. Przedmiotem działalności Spółki, która wnioskowała o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie było wydobywanie kopalin ze złoża. Szczególne korzystanie z wód na które udzielono pozwolenia nie było więc związane z przedsięwzięciem polegającym na wydobywaniu lub przerobie kopalin.
Pozwolenie to zostało udzielone na odwodnienie zlikwidowanego zakładu górniczego, oraz na wprowadzenie wód z odwodnienia do rzeki [...].
Wody te są jednak ściekami o czym stanowi art. 9 ust. 1 pkt 14 Prawa wodnego. Z kolei art. 37 pkt 2 Prawa wodnego stanowi, że szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, a w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 2 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. nr 257/2004 poz. 2573).
Jeśli bowiem pozwolenie dotyczy wprowadzania ścieków przywołanego przepisu stosować nie można jako, że nie traktuje on o ściekach, a tylko o urządzeniach lub zespołach urządzeń umożliwiających pobór wód poziemnych.
Powyższe oznacza, iż wojewoda nie był właściwy do wydania decyzji w I – ej instancji
Jeśli chodzi o zarzuty skargi naruszenia powołanych tamże przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 228/2005 poz. 1947 ze zm.) to w ocenie Sądu nie są one trafne, a to dlatego że przepisów tejże ustawy zgodnie z jej art. 4 nie stosuje się do korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami. Tymi odrębnymi przepisami, które znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie są przepisy ustaw: Prawo wodne (Dz. U. nr 115 z 2001 r. poz. 1229), oraz Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 z 2001 r. poz. 627).
Chybiony jest także zarzut dotyczący sprzeczności decyzji z jej uzasadnieniem. W tej materii ukształtowała się i to stosunkowo dawno jednolita praktyka sądowa, której istotą jest uznanie, że z treści art. 138 kpa wynika niedopuszczalność stosowania w postępowaniu odwoławczym sankcji nieważności decyzji. W przypadku gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa może jedynie uchylić i zmienić decyzję lub uchylić i umorzyć postępowanie I instancji (tak NSA w wyroku z dnia 13 września 1999 r. IV SA 39/99 – lex nr 47872).
Jako przykłady uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I – ej instancji NSA podaje (w wyroku z dnia 6 sierpnia 1999 r. IV SA 1167/97 – lex nr 47913) następujące sytuacje:
- - sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną,
- - decyzje skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie,
- - naruszono przepisy o właściwości.
Mając na względzie powyższe rozważania skargę na podstawie art. 151 ppsa, oddalono.