Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. K. od decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił następujący stan sprawy.
Decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. dnia [...] sierpnia 2005 r. została doręczona K. K. w dniu 12 sierpnia 2005 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji K. K. nadał w placówce pocztowej w dniu 6 lutego 2006 r.
Jak wskazał organ stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie.
Po dokonaniu weryfikacji przedmiotowego odwołania ustalono, że odwołanie zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu, od dnia doręczenia decyzji stronie. Jednocześnie - jak wskazuje organ - strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Skargę na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie był w stanie wywiązać się z przydzielonej kwoty mlecznej z uwagi na pobyt w szpitalu i przebytą operację chirurgiczną. Nadto wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ponieważ - zdaniem skarżącego -uchybienie to nastąpiło bez jego winy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumenty zawarte w postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżący występował w postępowaniu administracyjnym bez pełnomocnika zawodowego. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygający organ wszechstronnych, wyczerpujących wyjaśnień zgodnie z art. 7 kpa, jaki w istocie charakter miało złożone przez stronę pismo z dnia 6 lutego 2006 r. (data nadania w placówce pocztowej) zatytułowane "podanie". Zdaniem Sądu przyjęcie przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego w W., że w/w pismo z dnia 6 lutego 2006 r. stanowiło odwołanie od decyzji Dyrektora OT ARR w L. z dnia [...] sierpnia 2005 r. - jest co najmniej przedwczesne - jako dokonane bez poczynienia niezbędnych ustaleń w zakresie jaka była rzeczywista wola strony przy jego składaniu. Przy ustaleniu jaki charakter ma pismo procesowe strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności.
O tym jaki charakter ma mieć pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 kpa, o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia - w tym celu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było zaś wcale jasne, iż pismo z dnia 6 lutego 2006 r. r. należało zakwalifikować jako odwołanie, a nie np. wniosek złożony w trybie art. 154 kpa w stosunku do decyzji Dyrektora OT ARR w L. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Do tej bowiem decyzji nawiązuje wprost pismo z dnia 4 lutego 2006r., w którym strona wnosi o uchylenie lub zmianę w/w decyzji.
W tej sytuacji zadaniem organu zgodnie z treścią art. 64 § 2 kpa było wezwanie strony sprecyzowania wniosku i następnie rozpoznanie sprawy zgodnie z wolą strony.
Na marginesie podnieść należy, że gdyby przyjąć, że jest to odwołanie złożone w trybie art. 127 § 1 kpa to organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym terminie tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.
Gdyby przyjąć, że organ rozpoznaje odwołanie prawidłowo Prezes Agencji Rynku Rolnego zbadał w pierwszej kolejności terminowość wniesionego odwołania.
Organ ustalił, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona K. K. w dniu 12 sierpnia 2005 r., a zatem środek zaskarżenia powinien być złożony najpóźniej po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Ponieważ list polecony zawierający odwołanie został wysłany 6 lutego 2006 r., organ doszedł do wniosku, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
W piśmie nadanym po terminie tj. w dniu 6 lutego 2006 r. K. K. zawarł sformułowanie, że dwa razy przebywał w szpitalu i przeszedł dwie operacje.
W ocenie Sądu stwierdzenia takie winny być potraktowane przez organ jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w pierwszej kolejności powinno zapaść rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Organ zatem powinien wezwać stronę do uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. A następnie przeprowadzić postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w trybie art.58 kpa. Dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w zależności od wyników zakończonego postępowania co do wniosku o przywrócenie terminu, organ mógł wydać stosowne orzeczenie, co do odwołania złożonego przez odwołującego od decyzji organu pierwszej instancji.
Podstawą prawną orzeczenia, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu jest art. 134 kpa. Zarówno w orzecznictwie NSA, jak i w doktrynie reprezentowany jest jednolity pogląd, że przesłanką wydania postanowienia w omawianym trybie jest nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu lub wydania podstawienia odmawiającego przywrócenia tego terminu (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r. S.A./Sz 306/98 (Lex 36136), Adamiak w Adamiak / Borkowski KPA Komentarz 6.wyd. Warszawa 2004 art. 134 nb8).
Uznając zatem, iż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 9, 58 i 64§2 kpa, a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.