Uzasadnienie
W dniu 19 września 2019 r. wpłynął do Komendanta [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego w K. wniosek I. W. z dnia 17 września 2019 r. o wypłatę odszkodowania w kwocie 8.152,65 zł z tytułu niewydania w terminie świadectwa służby. Wnioskodawczyni wskazała, że została zwolniona ze służby z dniem 8 sierpnia 2019 r., a błędne świadectwo służby zostało jej doręczone w dniu 26 sierpnia 2019 r. Następnie w dniu 10 września 2019 r. wnioskodawczyni wezwała Komendanta do wydania prawidłowego świadectwa służby, jednakże Komendant pozostaje bezczynny. Od dnia zwolnienia ze służby do dnia sporządzenia wniosku, w związku z brakiem świadectwa służby, wnioskodawczyni nie może ani złożyć wniosku o zaopatrzenie rentowe ani zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku..
W piśmie z dnia 16 października 2019 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że z zawodowej służby wojskowej została zwolniona wskutek orzeczenia RWKL, stwierdzającego trwałą niezdolność do pełnienia służby. O fakcie zwolnienia została poinformowana w dniu 14 sierpnia 2019 r., a rozkaz personalny z dnia 12 sierpnia 2019 r. otrzymała w dniu 13 września 2019 r. Błędne świadectwo służby zostało jej doręczone w dniu 26 sierpnia 2019 r., a właściwe świadectwo służby otrzymała w dniu 23 września 2019 r. Decyzje o należnościach finansowych związanych ze zwolnieniem ze służby: odprawa, ekwiwalent za niewykorzystany urlop, dodatkowe uposażenie roczne za 2019 r. otrzymała w dniach 26 sierpnia i 13 września 2019 r. Należności te wypłacono w dniach 12 września i 10 października 2019 r. Wnioskodawczyni podała, że nie otrzymała zaświadczenia o wysokości uposażenia oraz innych należności i nie mogła starać się o rentę inwalidzką.
Nie mogła też ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych i korzystać z ofert pośrednictwa pracy z uwagi na brak świadectwa pracy. Powyższe okoliczności świadczą o poniesieniu szkody w związku z niewydaniem świadectwa służby w terminie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Komendant [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego odmówił wnioskodawczyni przyznania odszkodowania z tytułu poniesionej szkody w związku z niewydaniem w terminie świadectwa służby. Organ stwierdził, że nieprawidłowości i omyłki w świadectwie służby zostały sprostowane i uzupełnione na żądanie wnioskodawczyni. Uzupełnione informacje nie miały jednak żadnego wpływu na ustalanie uprawnień ze stosunku służbowego i ubezpieczenia społecznego, zarejestrowania się w urzędzie pracy i możliwość podjęcia zatrudnienia. Strona nie wykazała żadnego związku przyczynowego pomiędzy faktem niewydania świadectwa służby w terminie a pozostawaniem bez pracy, a jedynie za czas pozostawania bez pracy z tego powodu przysługuje odszkodowanie. Strona nie wykazała konkretnej szkody, poniesionej w związku z pozostawaniem bez pracy, spowodowanym niewydaniem w terminie świadectwa służby.
Nie jest dopuszczalne równoległe nabycie prawa do renty lub emerytury i posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Strona nie została też pozbawiona prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, które ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, którego źródłem był stosunek służby. Natomiast z chwilą złożenia wniosku do Wojskowego Biura Emerytalnego, informacja o toczącym się postępowaniu emerytalno – rentowym przekazywana jest do właściwego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, powodując objęcie wnioskodawcę ubezpieczeniem zdrowotnym.
W odwołaniu wnioskodawczyni wskazała, że w dniu zwolnienia jej z zawodowej służby wojskowej, Komendant [...] WOG zobowiązany był do doręczenia jej wszystkich niezbędnych dokumentów. Opieszałość Komendanta [...] WOG w doręczaniu tych dokumentów spowodowała, że o ustalenie prawa do renty inwalidzkiej mogła starać się dopiero po 20 września 2019 r. Pierwsze świadczenie rentowe otrzymała dopiero w listopadzie 2019 r., zatem od sierpnia 2019 r. pozostawała bez środków do życia. Natomiast do powstania szkody doszło z powodu niewydania w terminie właściwego świadectwa służby. Prawidłowe świadectwo służby wnioskodawczyni otrzymała dopiero 23 września 2019 r. Aby podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu i otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych, aż do czasu wydania decyzji w sprawie przyznania renty inwalidzkiej, jako osoba bezrobotna mogła zarejestrować się dopiero po tym terminie. Gdyby świadectwo wydano terminowo, to pierwszy zasiłek dla bezrobotnych zostałby wypłacony we wrześniu, jednakże od sierpnia do listopada była pozbawiona środków do życia. Zatem szkoda jest oczywista.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Komendant [...] Regionalnej Bazy Lotnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyjaśniając że warunkiem przyznania odszkodowania jest istnienie szkody, poniesionej z powodu niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa służby. Konieczne jest również wykazanie związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu wydającego świadectwo służby a szkodą. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na osobie zwolnionej ze służby. W niniejszej sprawie, informacje, o które uzupełniono świadectwo służby nie miały merytorycznego wpływu na ustalanie uprawnień strony, wynikających ze stosunku służbowego oraz z ubezpieczenia społecznego, zarejestrowania się w urzędzie pracy i możliwość podjęcia pracy. Strona nie udowodniła, że w związku z pozostawaniem bez pracy doznała szkody z winy organu, spowodowanej niewydaniem świadectwa służby w terminie.
Ponadto załączenie świadectwa służby nie jest konieczne do złożenia wniosku o ustalenie prawa do renty inwalidzkiej lub emerytury. Strona nie została także pozbawiona prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca stwierdziła, że wskazała okoliczności związane z poniesieniem szkody z powodu niewydania świadectwa służby w terminie oraz na związek przyczynowy pomiędzy niewydaniem w terminie świadectwa służby a powstała szkodą (brak możliwości zarejestrowania się w PUP i pobierania zasiłku dla bezrobotnych do czasu wydania decyzji o przyznaniu renty wojskowej inwalidzkiej). Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do należnego odszkodowania wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330 z późn. zm.). Artykuł 123 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. Zgodnie z art. 123 ust. 3, w przypadku niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa służby byłemu żołnierzowi przysługuje odszkodowanie z tytułu poniesionej przez niego w związku z tym szkody w wysokości uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż sześć tygodni..
Z kolei w ust. 4 art. 123 powołanej wyżej ustawy przewidziano kompetencję Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia między innymi trybu wydawania i prostowania świadectw służby oraz trybu przyznawania odszkodowań z tytułu szkody wyrządzonej niewydaniem w terminie lub wydaniem niewłaściwego świadectwa służby.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2014 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) określa w § 4 ust. 1, że żołnierz zawodowy zwalniany z zawodowej służby wojskowej otrzymuje w dniu zwolnienia ze służby, określonym w decyzji, świadectwo służby. Otrzymanie świadectwa służby żołnierz potwierdza własnoręcznym podpisem oraz datą na egzemplarzu pozostającym w aktach jednostki wojskowej. Żołnierz zawodowy wniosek o przyznanie odszkodowania składa się na piśmie do dowódcy jednostki wojskowej, który wydał świadectwo służby (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Według § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia w sprawach przyznania żołnierzowi zawodowemu odszkodowania za niewydanie w terminie lub wydanie niewłaściwego świadectwa służby dowódca jednostki wojskowej rozstrzyga w decyzji.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że świadectwo służby nie zostało wydane skarżącej w terminie i organ nie dopełnił w sposób prawidłowy swojego obowiązku, wynikającego z art. 123 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Strona została zwolniona z zawodowej służby wojskowej z dniem 8 sierpnia 2019 r., natomiast pierwsze świadectwo służby otrzymała w dniu 26 sierpnia 2019 r., a sprostowane świadectwo służby otrzymała w dniu 23 września 2019 r. Brak więc było niezwłocznego działania organu w wydaniu stronie świadectwa służby.
Jednakże organy działające w sprawie, odmawiając przyznania dochodzonego przez stronę odszkodowania, prawidłowo zinterpretowały normę prawną wynikającą z art. 123 ust. 3 ustawy, określającego przesłanki uzasadniające przyznanie odszkodowania. Warunkiem niezbędnym dla przyznania odszkodowania w tym zakresie jest istnienie szkody poniesionej z powodu niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa służby. Przy czym dla uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego konieczne jest również wykazanie związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu wydającego świadectwo służby a szkodą. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na osobie zwolnionej, która ma obowiązek wykazać również, że pomimo posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania konkretnych starań nie mogła uzyskać nowego zatrudnienia na skutek niewłaściwego świadectwa pracy. Zgodnie bowiem z art. 123 ust. 3 ustawy odszkodowanie przysługuje za czas pozostawania bez pracy z powodu nieterminowego wydania świadectwa pracy.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca jako uzasadnienie przyznania jej odszkodowania powołała się na brak możliwości zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy i otrzymania zasiłku dla bezrobotnych, wskutek czego pozostawała bez środków do życia od sierpnia do listopada 2019 r. Jednakże skarżąca nie wykazała, aby podjęła próbę zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy i brak świadectwa pracy uniemożliwił jej rejestrację i w konsekwencji otrzymanie zasiłku dla bezrobotnych lub podjęcie nowego zatrudnienia. Ponadto w piśmie Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 25 października 2019 r. wskazano, że żołnierz zawodowy pobiera uposażenie za dany miesiąc z góry i w przypadku zwolnienia ze służby w trakcie miesiąca, przyznanie i wypłata wojskowej renty inwalidzkiej może nastąpić najwcześniej od następnego miesiąca, a więc w przypadku skarżącej od września 2019 r. Jeżeli decyzja zostanie wydana skarżącej w październiku 2019 r., to wypłata renty wraz z wyrównaniem nastąpi w listopadzie 2019 r. Poza tym skarżąca wskazała w piśmie z dnia 16 października 2019 r., że decyzje o należnościach finansowych związanych ze zwolnieniem ze służby, takich jak: odprawa, ekwiwalent za niewykorzystany urlop, dodatkowe uposażenie roczne za 2019 r. otrzymała w dniach 26 sierpnia i 13 września 2019 r. Należności te wypłacono w dniach 12 września i 10 października 2019 r. Dodatkowo organy wyjaśniły, że strona nie została też pozbawiona prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, które ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, którego źródłem był stosunek służby.
Wobec tego trafnie organy obu instancji uznały, że skarżąca nie wykazała istnienia szkody ani tym bardziej związku przyczynowego między zachowaniem organu w postaci nieterminowego wystawienia świadectwa służby i o błędnej treści, a podaną przez skarżącą szkodą. Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącej odnośnie naruszenia przez organy przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisów wykonawczych do ustaw.
Z tych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.