Uzasadnienie
Pismem z 20 stycznia 2015 r. Ł. O. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na § 11 ust. 6 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu W. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z tych opłat studentów i doktorantów Uniwersytetu W..
W ocenie skarżącego wskazana regulacja jest rażąco sprzeczna z obowiązującymi przepisami o postępowaniu administracyjnym, wobec czego zasadnym jest stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego wniósł o odrzucenie skargi stwierdzając, że senat nie jest organem żadnej z jednostek samorządu terytorialnego i ich związków ani terenowym organem administracji rządowej, do których ma zastosowanie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 pkt. 1 – 7 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacji przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Do katalogu aktów szczególnych należy zaliczyć również ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.s.w.), która w określonych przypadkach dopuszcza możliwość sądowej kontroli działalności publicznych oraz niepublicznych szkół wyższych, mając na względzie zasadę autonomii wyrażoną w art. 4 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z postanowieniami prawa o szkolnictwie wyższym skarga do sądu administracyjnego przysługuje na działalność organów uczelni obejmującą:
- - decyzje w sprawach przyjęcia na studia pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia oraz decyzje podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego (art. 207 ust. 1 p.s.w.);
- - prawomocne orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej (art. 221 p.s.w.).
Przedmiotem swojej skargi w niniejszej sprawie strona uczyniła § 11 ust. 6 uchwały nr 94/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 24 września 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z tych opłat studentów i doktorantów Uniwersytetu Wrocławskiego.
W kontekście przywołanych przepisów – tak prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi jak i prawa o szkolnictwie wyższym – należy uznać, że skarga została złożona na akt niepodlegający kontroli sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona uchwała została wydana przez senat uczelni wyższej, a więc jeden z organów kolegialnych uczelni publicznej, którego kompetencje określa statut uczelni, z wyjątkiem spraw uregulowanych w ustawie (art. 60 ust. 1, art. 62 ust. 1 p.s.w.).
Po drugie, uchwały senatu uczelni publicznej podjęte w zakresie kompetencji stanowiących są wiążące dla innych organów uczelni publicznej, jej pracowników, doktorantów i studentów (art. 65 ust. 1 p.s.w.).
Odwołując się zatem do zasady autonomii uczelni wyższych należy podkreślić, że uchwały senatu szkoły wyższej są wewnętrznymi aktami podejmowanymi w sprawach przewidzianych w jej statucie względnie w ustawie ustrojowej, których moc wiążąca została ograniczona do społeczności akademickiej danej uczelni. Przy czym istotnym jest również, że senat jako organ kolegialny szkoły wyższej w żadnej mierze nie może być utożsamiany z organem administracji publicznej albowiem nie mieści się on w strukturze ustrojowej ani administracji rządowej ani samorządu terytorialnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 579/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1215/11).
Zatem zakwestionowanej przez skarżącego uchwały nie można było zakwalifikować jako mieszczącej się w katalogu aktów i czynności wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a czy też w powołanych przepisach ustawy szczególnej – prawa o szkolnictwie wyższym.
Analizując przedmiotową sprawę również przez pryzmat wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności uchwały senatu na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a, należy podkreślić – jak zresztą uczynił to organ udzielający odpowiedzi na skargę - że przepis ten dotyczy wyłącznie aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, do których w żaden sposób nie można zaliczyć uchwały Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepisy ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym przewidują możliwość podważenia uchwały senatu uczelni w trybie określonym w art. 36 ust. 1 pkt 1 p.s.w. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej – w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania uchwały lub decyzji. Akt nadzoru wydany w tym zakresie przez ministra podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, który w ten sposób – pośrednio – może odnieść się do zgodności z prawem uchwały organu kolegialnego szkoły wyższej. Jednakże o konieczności podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, a wcześniej zainicjowania odpowiedniego postępowania wyjaśniającego decyduje wyłącznie właściwy w sprawie minister.
Wobec powyższego skargę wniesioną na akt niepodlegający kontroli sądu administracyjnego należało uznać za nieuprawnioną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.