Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 106/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę K. K. (zwanej dalej stroną, skarżącą lub wnioskodawczynią) na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy M. oraz Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie strona wystąpiła na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jej dochodów wchodzą: realne 100 złotych z tytułu ogrodnictwa oraz potencjalne 1800 złotych z tytułu ewentualnego zatrudnienia przy sprzątaniu. Aktualnie posiadane zasoby pieniężne wynoszą 35,10 złotych. Strona dysponuje także 1 akcją. Na jej wydatki miesięczne w łącznej kwocie 94 złotych składają się płatności za telefon i lekarstwa. Nie dysponuje majątkiem nieruchomym oraz ruchomym o wartości powyżej 5000,00 złotych. Dodała również, że toczy się w stosunku do niej postępowanie komornicze.
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 106/16 tutejszy Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, działając w tym zakresie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
W wyniku zażalenie wniesionego przez skarżącą na powyższe orzeczenie, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd drugiej instancji wskazał, że nie można na podstawie art. 247 p.p.s.a. odmówić przyznania prawa pomocy po odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność. Takie działanie prowadziłoby do faktycznego badania zasadności postanowienia o odrzuceniu skargi, co jest wszakże zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 190 zd. 1 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W stanie faktycznym niniejszej sprawy oznacza to, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy wyłącznie poprzez pryzmat charakteru sprawy w jakiej został on złożony. Sąd w takiej sytuacji winien odnieść się do kwestii spełnienia przez skarżącą przesłanek do przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią powyższego przepisu, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w pełnym wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zauważyć należy bowiem, że strona gospodarując samodzielnie nie dysponuje rzeczywistym dochodem większym niż 100 złotych. Sygnalizowane przez nią planowane dochody na poziomie 1800 złotych miesięcznie nie mogły zostać uwzględnione jako pewne źródło zarobkowania strony. Należy bowiem wziąć pod uwagę realną sytuację materialną strony, a nie wyobrażenia o niej. Na podstawie akt niniejszej sprawy, a także akt sprawy o sygnaturze IV SA/Wr 4/16 wiadomo również z urzędu, że strona nie ponosi kosztów związanych z korzystaniem z pokoju udostępnionego przez matkę oraz, że w kwietniu 2016 r. uzyskała zwrot podatku dochodowego w kwocie 322,00 złotych.
Pozyskany przez nią jednorazowy dochód nie wpłynął jednak na zwiększenie zdolności do zapewnienia pomocy prawnej w niniejszej sprawie we własnym zakresie, ani do opłacenia ewentualnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej.
Z tych względów wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie zasługiwał na uwzględnienie, o czym orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 1 pkt 7 w zw. z art. 258 § 4 p.p.s.a.