Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Dyrektor A we W. orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej, której udzielenia domagał się W. G. (dalej: skarżący, strona) wnioskiem z dnia 2 września 2019 r.
Powyższa decyzja zawierała pouczenie o tym, że służy od niej odwołanie do Dyrektora B we W. w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.
Pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. strona wniosła skargę na wymienioną wyżej decyzję z dnia [...] września 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Dyrektora A we W. Skarżący jednocześnie złożył wniosek wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego obwarowana jest wieloma warunkami, do których należy zaliczyć między innymi przesłankę wyczerpania obrony na drodze postępowania lub w innej formie obrony podjętej przed organem administracji publicznej. Stanowi o tym przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwanej p.p.s.a.), który przewiduje, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Wskazać przy tym należy, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do przepisu art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Nie można zatem mówić o spełnieniu tego warunku, dopóki wniesiony przez stronę środek zaskarżenia nie zostanie wniesiony i rozpoznany przez organ administracyjny. Zgodnie z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne.
Jednocześnie z zasady ogólnej ochrony trwałości decyzji administracyjnej wynika, że po upływie terminu do złożenia odwołania, decyzja staje się ostateczna i podlega ochronie w tym znaczeniu, że jej wzruszenie może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych Kodeksem postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2019 r. poz.1429), dalej: u.d.i.p. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 16 ust. 1, że odmowa udostepnienia informacji publicznej (...) przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Przy czym jak stanowi dalej ust. 2 pkt 1 art.16 u.d.i.p. do tych decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni.
Z treści skargi wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora A we W. działającego jako organ I instancji. Od decyzji organu I instancji, przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania do Dyrektora B we W. jako organu II instancji. Takiej treści pouczenie zostało zawarte w decyzji organu I instancji. Skarżący wprawdzie odwołał się od decyzji organu I instancji, w wyniku którego Dyrektor B we W. wydał w dniu [...] listopada 2019 r. decyzję nr [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji (o której informuje sam skarżący w skardze). Jednak skarżący nie zastosował się do pouczenia w niej zawartego o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, lecz przedmiotem skargi uczynił decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2019 r. Przedmiot skargi skarżący potwierdził w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2019 r., nadesłanym na wezwanie Sądu.
Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga, której przedmiotem jest decyzja wydana przez organ I instancji jest niedopuszczalna. A z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Jednocześnie trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 152/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej, podlegającej odrzuceniu. Stanowiło to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.