Uzasadnienie
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania podał, że z powodu niskich dochodów jego gospodarstwa domowego, podeszłego wieku jego członków oraz ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania i leczenia nie jest w stanie ponosić kosztów postepowania sądowego. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, oboje otrzymują emeryturę w łącznej kwocie 2.682,20 zł miesięcznie i są właścicielami mieszkania o powierzchni 36,02 m² (z przynależnymi piwnicą – 10,30 m² i komórką – 0,42 m²) o wartości 120.000zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki tego gospodarstwa domowego skarżący wskazał spłatę kredytu w łącznej kwocie 13.000 zł, zapłatę czynszu w kwocie 93 zł, opłat za media: prąd – 112 zł, gaz – 43,81 i wodościeki – 128,75 zł, koszty leczenia w kwocie 300 zł oraz składkę na ubezpieczenie mieszkania w kwocie 10 zł (miesięcznie).
Skarżący przesłał dokumenty, z których, ponad wcześniej wskazane dane, wynika, że w roku 2015 wraz z żoną uzyskali dochód w kwocie 32.165,45 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącego i jego żony na swoje utrzymanie, tj. 2.682,20 zł, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu i z drugiej strony wydatki ponoszone przez skarżącego i jego żonę z uwagi na ich sytuację życiową, w tym ich wiek i stan zdrowia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.