Uzasadnienie
Skarżąca spółka pismem z dnia 25 lutego 2022 r. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz.423, ze zm. dalej u.s.u.s.) w zw. z art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego mocą której odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym osób zgłoszonych do ubezpieczeń przez Płatnika składek Spółkę z siedzibą we W. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu powołując liczne orzecznictwo organ wskazał, że sprawa w której wydano decyzję na podstawie art. 83 b ust.1 u.s.u.s. w związku z art. 61 a §1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym bez wątpienia jest decyzją, o której mowa w art. 476 §2 pkt 1 k.p.c. i jako taka może stanowić przedmiot odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotowa sprawa jest zatem sprawą cywilną – z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu k.p.c i jako taka należy do właściwości sądów powszechnych nie zaś administracyjnych
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie należy wskazać, że Sąd zobowiązany jest do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w odniesieniu do aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. Przepisy te konkretyzują w głównej mierze zasadę pozytywnego określania właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z tą regulacją, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196; dalej "K.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, stosownie do art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że przedmiotem skargi złożonej w tej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz.423, ze zm.) w zw. z art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego mocą której odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym osób zgłoszonych do ubezpieczeń przez Płatnika składek spółkę [...]. z siedzibą we W. Zgodnie z art. 180 § 1 K.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009; dalej "u.s.u.s.").
Stosownie do art. 83 ust. 1 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek;
- 2) przebiegu ubezpieczeń;
- 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
- 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.; dalej "K.p.c."). Przepis ten ustanawia zatem regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w tym także w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust.1 pkt 1 u.s.u.s.). Wyposażenie sądu ubezpieczeń społecznych w kompetencję merytorycznego rozstrzygania spraw ubezpieczenia społecznego dotyczy natomiast każdej sprawy, objętej wskazaną materią w tym także w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym wydanej z powołaniem się na art. 83b ust. 1 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Przepis ten nie zawiera zatem normy kompetencyjnej a ma tylko charakter procesowy i stanowi swoistą modyfikację w stosunku do regulacji zawartych w Kodeksie Postępowania Administracyjnego.
Powołane wyżej przepisy u.s.u.s. przewidują, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwe są sądy powszechne. Z wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który stanowi, że od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.
Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że przedmiotowa sprawa, tj. skarga na decyzję organu z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym z jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 K.p.c., a nie sprawą, o której mowa w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Z treści ww. regulacji wynika bowiem, że K.p.c. normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz innych sprawach, do których przepisy K.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).
Uwzględniając powyższe, przedmiotowa skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji