Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez P. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] wydane na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] uznające P. J. w grupie pierwszej zdolnym do służby wojskowej (kat. A).
Wyżej oznaczonym orzeczeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. rozpoznała u strony [...] okresowe zakwalifikowane do § 69 pkt 1 Załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595)(zwane dalej rozporządzeniem), przebyte wygojone złamanie kości nadgarstka prawego - bez określenia § oraz wzrost powyżej 185 cm - zakwalifikowane do § 1 pkt 1., Zdaniem organu rozpoznane schorzenia kwalifikują skarżącego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej w grupie I Kat. A.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż ustaleń w zakresie objętym rozstrzygnięciem dokonano w oparciu o badania własne i specjalistyczne.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona nie zgodziła się z punktem 1 rozpoznania lekarskiego, a więc kwalifikacją [...] okresowego do § 69 pkt 1 Załącznika Nr2 do rozporządzenia
Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż z posiadanej dokumentacji medycznej wynika, że charakter i rodzaj schorzenia określony w punkcie 1 rozpoznania Komisji I instancji został ustalony o dokumentację medyczną z Oddziału Chorób A. C. S. K. Uniwersytetu Medycznego w Ł. (karta informacyjna Nr. [...] z dnia [...] r. Zdaniem Komisji odwoławczej strona nie przedstawiła dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny dokonanej w trakcie obserwacji szpitalnej.
W skardze na decyzję ostateczną P. J. podniósł, iż orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej we W. jest niezgodne rzeczywistością i prawem. Ponadto wskazał, iż ocena stanu zdrowia została dokonana powierzchownie, a [...] będzie narażało skarżącego na uwagi środowiska wojskowego podczas odbywania służby, co spowoduje silny stres i zwiększy częstotliwość objawów.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazała, iż rodzaj i stopień zaburzeń został ustalony w wyniku przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych oraz obserwacji szpitalnej w C. S. K. Uniwersytetu Medycznego w Ł., a oceny zdolności do czynnej służby wojskowej dokonano adekwatnie do stwierdzonych zaburzeń zgodnie z przepisami rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595).
Ponadto wskazano, że zgromadzone dokumenty potwierdzają, iż aktualny stopień schorzenia zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 69 z załącznika Nr do rozporządzenia mieści się w zakresie pojęciowym pkt 1 do § 69. Na potwierdzenie wskazano na brak zmian organicznych w układzie [...], wynik badania psychologicznego mieszczący się w granicach normy oraz brak dokumentacji potwierdzającej leczenie skarżącego z powodu podnoszonych w odwołaniu zaburzeń. Zarzut naruszenia prawa jest zdaniem strony przeciwnej niezasadny, z uwagi na brak wskazania na czym polegało naruszenie, a skarżący otrzymał w orzeczeniu komisji pełną wykładnię prawną przepisów. Na rozprawie poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia skarżący złożył kserokopię informacji dla lekarza kierującego, z której wynika, iż wymaga objęcia stałą opieką poradni specjalistycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.). Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto właściwe uzasadnienie decyzji winno realizować zasadę przekonywania strony, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, narusza powyższe przepisy procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 30a ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej kategorii, o których mowa w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Ponadto zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, [...] wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności:
- 1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej;
- 2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
- 3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;
- 4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego;
- 5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego.
Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy orzeczenie Komisji I instancji jak i zaskarżone orzeczenie wydane zostały po ponownie przeprowadzonym postępowaniu w związku z orzeczeniem czasowej niezdolności do służby wojskowej(kat. B6) z uwagi na zakwalifikowanie schorzenia poborowego do schorzeń z § 69 pkt 2 - [...]. Ponadto po złożeniu odwołania skarżący przebywał na leczeniu szpitalnym w okresie od [...] r. do [...] r. w związku z wykrytym schorzeniem. Potwierdza to Karta Informacyjna Leczenia Szpitalnego z dnia [...] r. wystawiona przez C. S. K. Uniwersytetu. Medycznego w Ł.. Komisja odwoławcza działając zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej oparła rozstrzygnięcie między innymi na wspomnianej wyżej dokumentacji. Wynika to wprost z uzasadnienia zaskarżonego aktu, w którym wskazano, iż charakter i rodzaj schorzenia został ustalony o dokumentację medyczną w postaci karty informacyjnej Nr ks. gł. 210/05 z 30 września 2005 r. Jednocześnie wskazano, iż skarżący nie przedstawił dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny dokonanej w trakcie obserwacji szpitalnej.
Zdaniem składu orzekającego powyższe twierdzenia stoją w sprzeczności z treścią powołanej karty informacyjnej, w której wprost wskazano, iż w aktualnym stanie zdrowia pacjent nie powinien odbywać służby wojskowej. Wnioski wyciągnięte przez Komisję odwoławczą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie znajdują wobec tego potwierdzenia w zgromadzonym materiale aktowym. Ponadto istotną okolicznością na tle argumentów wywiedzionych w zaskarżonym orzeczeniu, jest to, iż we wcześniejszym postępowaniu schorzenie skarżącego zakwalifikowano do § 69 pkt 2 Zalącznika Nr 2 do rozporządzenia, zgodnie z którym stwierdzenie [...] kwalifikuje poborowego do kategorii D, a w tym konkretnym przypadku Kat. B 6. Brak w uzasadnieniu wyjaśnienia stanowiska organu w tym aspekcie - wobec zmiany kwalifikacji schorzenia na określoną w § 69 pkt 1 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia-, a wyciągnięte wnioski wskazują na błędną ocenę materiału dowodowego jak również sugerują dowolność organu administracyjnego w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów, organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu, jest władny natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to robi. Tym samym w stosunku do organu orzekającego w rozpatrywanej sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj art. 7, art. 77 i art. 80.
Dodać należy, że niewyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie właściwego uzasadnienia odpowiadającego wymogom z art. 107 § 3 kpa, uniemożliwiło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odtworzenie procesu myślowego, który doprowadził organy orzekające do uznania, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej z kategorią A. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej
Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż z przyczyn wskazanych wyżej pod adresem Komisji odwoławczej orzekającej w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 7,art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności (lub braku przydatności) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.