Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], powołując się na przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 ze zm.) oraz § 19 ust. 3 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 139, poz. 1328 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniu w/w postanowienia podał, że pismem z dnia 12 września 2011 r. J. R., dalej skarżący, złożył do Sądu Rejonowego w W. odwołanie od orzeczenia wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] o wskazaniach do ulg i uprawnień. W odwołaniu podał, że nie zgadza się z treścią orzeczenia, a przede wszystkim z ustalonym stopniem niepełnosprawności. Sprawa została przekazana do Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś., który w dniu 27 stycznia 2012 r. przeprowadził posiedzenie wyjaśniające z udziałem powoda.
Skarżący podał wówczas, że w pouczeniu zwartym w w/w orzeczeniu o wskazaniach do ulg i uprawnień z dnia 29 sierpnia 2011 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. zawarł informację, że od orzeczenia odwołanie nie przysługuje. Jednak jego zdaniem środek odwoławczy przysługuje. W tej sytuacji Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W., do którego akta sprawy wraz z odwołaniem wpłynęły w dniu 6 lutego 2012 r.
Rozpatrując powyższe odwołanie organ wskazał, że na podstawie art. 5 i 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, osoby posiadające orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie art. 5a ust. 4 owej ustawy, od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień odwołanie nie przysługuje. W tej sytuacji pouczenie o braku środka odwoławczego jest, zdaniem organu odwoławczego, zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Możliwość wniesienia odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień została bowiem wyłączona przez ustawodawcę. W tej sytuacji organ odwoławczy winien był uznać odwołanie skarżącego z dnia 12 września 2011 r. za niedopuszczalne.
Organ podkreślił, że w myśl powołanych wyżej przepisów prawa, przy orzekaniu o wskazaniach do ulg i uprawnień stopień niepełnosprawności ustala się na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz, że orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy przekłada się na orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. związany był orzeczeniem ZUS i nie miał prawnej możliwości w tym trybie orzec innego stopnia niepełnosprawności.
Organ dodał, że aby Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności mógł całościowo ocenić stopień niepełnosprawności należy złożyć wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a nie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący podał, że nie wnosił do Sadu Rejonowego odwołania od orzeczenia o przyznaniu ulg i uprawnień lecz o ustalenie i zmianę stopnia niepełnosprawności w związku z czym wnosi o ponowne skierowanie na komisję lekarską i przeprowadzenie rzetelnych badań, gdyż nie jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lecz kaleką.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że skargę należy oddalić.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...], nr [...], którym to postanowieniem organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...], nr [...].
Z akt sprawy wynika, że skarżący legitymował się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 grudnia 2010 r. o całkowitej niezdolności do pracy do dnia 30 kwietnia 2012 r. W dniu 5 maja 2012 r. złożył do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wniosek o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, w którym podał, że nie składał dotychczas do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Do wniosku dołączył w/w orzeczenie lekarza orzecznika ZUS.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wydał w dniu [...] orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień nr [...], w którym z powołaniem się na art. 6b ust. 1 w związku z art. 5a ust. 1 – 2 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.) postanowił m.in. zaliczyć skarżącego do stopnia niepełnosprawności – umiarkowanego i orzekł o spełnianiu przez skarżącego przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.). Orzeczenie to zawierało pouczenie, że nie przysługuje od niego odwołanie. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 września 2011 r.
W dniu 13 września 2011 r. skarżący złożył do Sądu Rejonowego w W. pismo procesowe nazwane pozwem, w którym domagał się zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu podał, że w dniu 5 maja 2011 r. złożył do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wniosek o przyznanie zasiłku, ulg i uprawnień przysługujących osobie niepełnosprawnej. W siedzibie Zespołu został po przeprowadzonej z nim krótkiej rozmowie i przeglądnięciu załączonej dokumentacji, odebrał orzeczenie, w którym zaliczono go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z którym się nie zgadza albowiem nie jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności lecz do końca życia będzie kaleką w związku z nieszczęśliwym wypadkiem.
Na posiedzeniu wyjaśniającym wyznaczonym przez Sąd Rejonowy w Ś. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, któremu sprawa została przekazana, podał, że odwołuje się od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. o wskazaniach do ulg i uprawnień z dnia [...], ponieważ uważa, że od każdej decyzji można się odwołać. Uważa, że pouczenie zawarte w w/w orzeczeniu jest nieprawdziwe.
Po przeprowadzeniu powyższego posiedzenia wyjaśniającego, postanowieniem podjętym w dniu 27 stycznia 2012 r. sygn. akt IV U 400/11 Sąd Rejonowy w Ś.przekazał pozew skarżącego z dnia 12 września 2011 r. Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W., jako organowi właściwemu celem nadania biegu.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. wydał zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie uznając, że wniesiony przez skarżącego do Sądu Rejonowego pozew jest odwołaniem od wydanego w sprawie przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. orzeczenia z dnia [...], nr [...] o wskazaniach do ulg i uprawnień.
Zaskarżone postanowienie, w ocenie Sądu, nie narusza prawa.
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 5 maja 2011 r. w sprawie wydania orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, wniesionego do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ ten wydał w dniu [...] orzeczenie nr [...] o wskazaniach do ulg i uprawnień. W orzeczeniu tym zawarto m.in. kwestionowane przez skarżącego w niniejszym postępowaniu postanowienie o zaliczeniu skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Z przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 139, poz. 1328 ze zm.), dalej rozporządzenie, wydanego na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 6c ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.), wynika, że powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o:
- 1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia;
- 2) stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia;
- 3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy, zwane dalej "orzeczeniami o wskazaniach do ulg i uprawnień".
Wydane w niniejszej sprawie orzeczenie jest orzeczeniem, o jakim mowa w pkt. 3 § 2 rozporządzenia.
Rozporządzenie to w § 6 określa wymogi wniosku, którym mowa w § 2, a w ust. 3 stanowi, że do wniosku o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, o którym mowa w § 2 pkt 3, dołącza się posiadaną przez osobę zainteresowaną dokumentację medyczną, orzeczenie o inwalidztwie lub niezdolności do pracy określone w art. 5 i 62 ustawy oraz inne posiadane dokumenty, mogące mieć wpływ na ustalenie wskazań do ulg i uprawnień.
Po złożeniu przez osobę zainteresowaną wniosku o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień - zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zwraca się do właściwego organu rentowego o udostępnienie kopii orzeczenia o niezdolności do pracy lub o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy. (ust. 4).
Jeżeli przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja, o której mowa w ust. 2 i 3, jest niewystarczająca do wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, przewodniczący powiatowego zespołu zawiadamia na piśmie osobę zainteresowaną lub przedstawiciela ustawowego dziecka o konieczności jej uzupełnienia oraz wyznacza termin złożenia brakującej dokumentacji z pouczeniem, że nieuzupełnienie jej w określonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. (ust. 5).
Do czasu wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności oraz o wskazaniach do ulg i uprawnień, osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy może wycofać wniosek o wydanie orzeczenia. Wycofanie wniosku nie wymaga uzasadnienia. (ust. 6).
Zgodnie z § 7 rozporządzenia, wniosek o wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 2 pkt 3, rozpatruje jednoosobowo lekarz - członek powiatowego zespołu. Postępowanie w sprawie wydania wniosku, o którym mowa w § 2 pkt 3 określają dalsze przepisy § 7 rozporządzenia.
Przepis § 13 ust. 3 w sposób wyczerpujący wymienia elementy orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. Z przepisu tego wynika, że jednym z elementów, które powinno owo orzeczenie zawierać, jest stopień niepełnosprawności. (§ 13 ust. 3 pkt 8).
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w art. 3 ustala trzy stopnie niepełnosprawności, a w art. 4 określa przesłanki, od których spełnienia zależy zaliczenie osoby do wskazanego w art. 3 ust. 1 stopnia niepełnosprawności, a także uznania osoby za niezdolną do samodzielnej egzystencji.
W art. 5 ustawa ta stanowi, że orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
- 1) całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
1a) niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 2) całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
- 3) częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 5a tej ustawy, osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. (ust. 1).
W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wydaje orzeczenie, w którym:
- 1) stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;
- 2) wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Ust. 2).
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ma prawo żądać od właściwych organów rentowych udostępnienia kopii orzeczeń, o których mowa w ust. 1, a organy te są obowiązane do ich udostępniania. (ust. 3).
Przepis ten w ust. 4 stanowi, że od orzeczenia, o którym mowa w ust. 2, nie służy odwołanie.
Zgodnie art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy.
Przepis art. 5a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, będący przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, normuje możliwość zaskarżenia orzeczenia wydanego przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przedmiocie wskazań do ulg i uprawnień, wyłączając możliwość jego zaskarżenia. Zgodnie z powyższym, wyłączona jest także możliwość zaskarżenia zawartego w w/w orzeczeniu jakiegokolwiek elementu tego orzeczenia wymienionego w § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
Prawidłowo w tej sytuacji Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie[...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...], nr [...]. Postanowienie powyższej treści nie narusza prawa. Zgodnie z art. 134 k.p.a., "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne."
Określona w/w przepisem prawa przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Jedną z przyczyn niedopuszczalności odwołania z powodów przedmiotowych jest mogąca wynikać ze szczególnych przepisów prawa niezaskarżalność określonych rodzajów aktów administracyjnych. Taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej.
Skoro zatem postanowienie zaskarżonej treści nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.