Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez F. D. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] wydana na podstawie art. 127 §3 i 138§1 pkt 1 oraz art. 145§1 pkt 1, art. 146§1, art. 151§1 pkt 1 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust 2 pkt1 lit a) w zw z art. 21 ust 2 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371) w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji własnej odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] r Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
Pismem z dnia [...] r skarżący zwrócił się do Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] - na postawie art.25 ust 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust 2 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371) pozbawiającą skarżącego uprawnień kombatanckich, przyznanych przez zarząd wojewódzki ZBoWiD w J. G. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od [...] r do [...] r. (z przerwami) w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
W uzasadnieniu swojego wniosku F. D. podniósł, iż służył w "A" Batalionach od [...] do [...] r. w K. oraz brał udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii podczas służby wojskowej w [...] pułku KBW, w latach [...] –[...]
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] r. na postawie art. 149 §1 i §2 w związku z art. 145 §1 pkt 5 kpa organ wznowił postępowanie w niniejszej sprawie.
W efekcie decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu podkreślono, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zaświadczenia IPN z [...] r, nr [...] jednoznacznie wynika, że zainteresowany w latach [...] –[...]. brał udział w zwalczaniu oddziałów podziemia niepodległościowego, w tym Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Stowarzyszenia "B" jako oficer zawodowy w jednostkach KBW. Jak podnosi dalej organ Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego - został zaliczony przez Sąd Najwyższy do aparatu bezpieczeństwa (uchwała SN z dnia maja 1992r. sygn. akt II UZP 7/91). Zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego z [...] r., jednoznacznie stwierdza, iż żołnierze jednostek, w których skarżący pełnił służbę brali udział w zwalczaniu zbrojnego podziemia i Narodowych Sił Zbrojnych.
Nadto jak wynika z akt ZBOWiD z dnia [...] r., że skarżący ochotniczo wstąpił do KBW i brał bezpośredni udział w walce z oddziałem "C". Z powyższego wynika, w opinii organu, że F. D., wykonywał zadania operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji i osób walczących o niepodległość polski. W myśl zaś art. 25 ust 2 pk 1 lit a w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 lit c. cyt ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa publicznego, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Osobom tym nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów.
Tym samym ze względu na powyższe okoliczności, jak wywodzi organ, służba w "A. Batalionach" oraz udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii nie może mieć wpływu na zmianę decyzji. W opinii organu postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy nie uchybiający przepisom art. 7 oraz 77 kpa.
Pismem z dnia [...] r. F. D. zwrócił się do kierownika Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący opisał przebieg służby wojskowej, podnosząc jednocześnie iż decyzja z dnia [...] r. została wydana na podstawie fałszywych dokumentów z pominięciem w jego opinii dokumentów wiarygodnych tj kartoteki o przebiegu służby wojskowej w której widnieje zapis, że skarżący od [...] do [...] r. służył w "A" Batalionie przy NKWD K.. Ponadto wywodził, iż w trakcie służby w [...] pułku K.B.W we W. w latach [...] –[...]) nie brał osobistego udziału w walkach zbrojnych z oddziałami Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Stowarzyszenia "B ".
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał w dniu [...] r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] r o odmowie uchylenia decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie i na zasadzie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Nadto zgodnie z treścią art. 145§1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi wydającemu decyzję. Muszą być zatem spełnione łącznie trzy przesłanki, okoliczności muszą być nowe i dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, po drugie muszą one istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, oraz po trzecie mają to być fakty nie znane organowi który wydal decyzję.
Tym samym organ orzekający w spawie stwierdził, iż dowód w postaci karty przebiegu służby wojskowej, okoliczności dotyczące służby w Batalionie Niszczycielskim oraz przebiegu służby w KBW nie są nowe, gdyż były znane organowi w dniu wydania decyzji w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich co znajduje swoje potwierdzenie w aktach sprawy.
Również przeprowadzone przez organ orzekający postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia przebiegu służby w KBW, doprowadziły do ujawnienia nowych okoliczności, które jednakże nie mają żadnego wpływu na zmianę treści decyzji. Instytut pamięci Narodowej w piśmie z dnia [...] r wskazuje bowiem jednoznacznie, że jednostki KBW, w których służył skarżący w latach [...] –[...] brały odział w walkach z polskim podziemiem niepodległościowym, co potwierdza trafność zastosowania w rozpatrywanej spawie przepisu art. 25 ust 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 lit c ustawy. Nadto organ orzekający w sprawie podkreślił, iż decyzja z dnia [...] r w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich nie może być uchylona z przyczyn określonych w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na przesłankę negatywną zawartą w art. 146§1 k.p.a. bowiem od doręczenia decyzji upłynęło już pięć lat.
Skarżący od powyższej decyzji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wraz z wnioskiem o przywrócenie uprawnień kombatanckich. Wskazał, że podczas służby w Wojsku Polskim nie brał udziału w walkach zbrojnych. W odniesieniu do zaświadczenia nr [...] wydanego przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację Zarząd Wojewódzki w J. G., stwierdzającego iż brał udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej, oświadczył że takiego wojska w Polsce nie było, oraz że w takim wojsku nie służył. Podniósł ponadto, iż prowadził działalność konspiracyjną na terenie woj. T. pod dowództwem AK. W roku szkolnym [...] kiedy odbywał naukę w [...] klasie, przez [...] miesięcy był szkolony do specjalnych zadań [...] z polecenia AK. W [...] złożył przysięgę i nadano mu pseudonim L.. Następnie współdziałał z konspiracyjną grupą [...].
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentacje wywiedzioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego w tym zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu właściwy organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 KPA organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a ocena dowodów aby nie przekształciła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Przepis art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z 17.05.1994r. SA/Lu 1921/93).
Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego -Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (...).
W sprawie będącej przedmiotem skargi nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego, zarówno w odniesieniu do decyzji pierwszo-instancyjnej jak i kolejnej wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Obie decyzje zawierają zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne rozstrzygnięć organu orzekającego w sprawie wraz z analizą dokumentacji sprawy.
Badanie sprawy wznowienia postępowania w zakresie określonym w art151 §1 i 2 kpa nastąpiło zaś prawidłowo po wydaniu postanowienia o wznowieniu na podstawie art. 149 §1 i 2 kpa (pogląd szeroko komentowany na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych por wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1995r SA/Po 416/95 Mon. Pod 1996r nr 7, s 214). Następnie dopiero w wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego organ wydał decyzję, w której na podstawie art. 151 odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, wobec stwierdzenia braku podstaw do tego z mocy art. 145 §1 kpa.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie była właśnie ocena przedstawionych przez skarżącego okoliczności jako przesłanek do wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Bezspornym w sprawie jest fakt, iż skarżący decyzją ostateczną z dnia [...] r. która była przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu- został pozbawiony uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust 2 pkt 1 lit a. w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 25 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 1997, Nr 142, poz 950 ze zm.) bowiem wcześniejsze uprawienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w latach [...] (zaświadczenie Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w J. G. z dnia [...] r. Nr [...], karta ewidencyjna skarżącego nadesłana z Wojskowej Komendy Uzupełnień w J. G., oraz zaświadczenia Z-cy Szefa Powiatowego Sztabu Wojskowego w J. G. z [...] r.). Na podstawie wspomnianych przepisów pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcje w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2001 Sąd oddalił skargę F. D. na powyższą decyzję, nadto jak wynika z uzasadnienia wyroku wszystkie powyższe informacje były znane organom na etapie postępowania weryfikacyjnego.
Tym samym wobec powoływania się przez skarżącego na istnienie nowych faktów i dowodów należało zbadać czy okoliczności będące podstawą wniosku o wznowienie postępowania, spełniają łącznie wszystkie przesłanki określone wskazanym wyżej przepisem Kodeksu Postępowania Administracyjnego, czyli są w istocie nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, który wydal decyzję.
Okolicznościami faktycznymi są przy tym okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy tj. fakty dotyczące służby w Batalionie "A" oraz przebieg służby w Korpusie Bezpieczeństwa Publicznego, które były znane jednak organowi na etapie wcześniejszego postępowania. Również ewentualna inna ocena tych okoliczności dokonana przez stronę skarżącą, bądź organ, odmiennie od tej dokonanej przez organ na etapie postępowania, którego skutkiem było pozbawianie skarżącego uprawnień kombatanckich nie spełnia dyspozycji przepisu art. 145 §1 pkt 5 k.p.a, bowiem organ związany jest dokonaną przez siebie oceną okoliczności bądź dowodów znanych mu w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Zatem twierdzenia strony, zawarte we wniosku o wznowienie postępowania, w odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, oraz w skardze nie stanowią w istocie powołania się na fakty i dowody, o jakich mowa w art. 145§1 pkt 5 kpa, lecz zawierają polemikę z dokonaną przez organ oceną stanu faktycznego sprawy w zakresie pozbawienia F. D. uprawnień kombatanckich(por. wyrok z 18 marca 2004r sygn akt IV SA 3505/02)
Przez nowy dowód bądź okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taki fakt który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy (por wyrok z 29 października 1999r. sygn akt I SA/Łd 1440/97 publ POP 2001/2/29).
Należy również podkreślić, iż dodatkowe okoliczności podnoszone na etapie skargi do Sądu a dotyczące prowadzenia przez skarżącego działalności konspiracyjnej na terenie woj. T. pod dowództwem AK. na przełomie 1942r. i 1943r. kiedy to jak podaje przez [...] miesięcy był szkolony do specjalnych zadań [...] z polecenia AK, nie mogą być przedmiotem rozważania sądu bowiem Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i postępowania prowadzącego do jej wydania. Działalność konspiracyjna nie była zaś okolicznością podnoszoną przez stronę w postępowaniu podlegającym kontroli.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Odnosząc się do materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji należy stwierdzić iż w myśl art. 25 ust 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa, poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej. Przeprowadzone w wyniku wznowienia postępowanie wyjaśniające wykazało iż jednostki KBW, w których służył skarżący w latach [...] brały udział w walkach z polskim podziemiem niepodległościowym (zaświadczenie instytutu Pamięci Narodowej nr [...] z dnia [...] r.). Korpus Bezpieczeństwa Publicznego którego członkiem był F. D. był jednostką aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej (wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005r o sygn. akt OSK 1126/04).
Na gruncie orzecznictwa przyjęto również pogląd (por. ten sam wyrok) że "biorąc udział w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem przyjmowano, iż z punktu widzenia wymagań ustawy o kombatantach, fakt takiego udziału- nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej- powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, nie ma znaczenia dla utraty tych uprawnień fakt, iż oddział, w którym kombatant służył, niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia walczył także z oddziałami UPA".
Należy również wykluczyć zastosowanie w niniejszej sprawie art. 21 ust 3 ustawy o kombatantach, który przewiduje wyjątek na mocy którego zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa nie pozbawia uprawnień kombatanckich jedynie tych osób, które do tych Urzędów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Wymienione przesłanki zachowana uprawnień kombatanckich nie zachodzą w niniejszej spawie i nie zostały w wykazane przez skarżącego w toku postępowania będącego przedmiotem kontroli.
W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona, zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.