Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 211/22

Uzasadnienie

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisane w sentencji postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział we W. w przedmiocie wznowienia zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawy o ustalenie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie należą do właściwości sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).

Skardze nie można było nadać dalszego biegu, ponieważ sprawa, której dotyczy, jak prawidłowo zauważył organ w odpowiedzi na skargę, nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach kontroli legalności postanowienia o wznowieniu zawieszonego postępowania wydanego przez ZUS w sprawie o ustalenie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Objęte skargą postanowienie wpadkowe nie podlega bowiem zaskarżeniu zażaleniem (o czym skarżąca została prawidłowo pouczona przez organ), nie kończy postępowania w sprawie, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani też nie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Nie podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a) i co za tym idzie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Nadmienić należy, że sprawy dotyczące zasiłków chorobowych, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. Dz. U. z 2021, poz. 1133), prowadzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a poddano je kontroli sądów powszechnych na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Właściwość sądów administracyjnych nie została przez ustawodawcę przewidziana. Nie przysługuje zatem w takich sprawach skarga do sądu administracyjnego, która nie mieści się w katalogu spraw, o jakich mowa w art. 1 i art. 3 § 2 p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.