Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] r., Nr [...] wydana z powołaniem się na przepisy art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 3 i art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 95 pkt 2 w związku z art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania skarżącemu należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Oznaczoną wyżej decyzją pierwszo-instancyjną Dowódca JW Nr [...] w N. przyznał M. P. następujące należności pieniężne:
- - odprawę w wysokości 600% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - w kwocie zł.;
- - ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w kwocie zł.;
- - ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w 2007r. w kwocie zł.;
- - dodatkowe uposażenie roczne za 2008r. w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które wypłacono uposażenie według uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - w kwocie zł.;
- - wyrównanie uposażenia za miesiąc styczeń 2008r. w kwocie zł.;
- - zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska w kwocie - zł.;
- - gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia za służby w kwocie zł. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał przepisy: art. 104 ust. 1, art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 97 w zw. z art. 95 pkt 2, art.83 ust. 1 w zw. z art. 95 pkt 3, art. 68 ust. 1 i 2 w zw. z art. 95 pkt 4, art.87 w zw. z art. 95 ust. 5 i art. 78 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. Nr 108, poz. 1146 z 2004r.), § 9 ust.3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz. U. Nr 135, poz. 1452 z 2004r. z późn. zm), § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 maja 2004r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004r. Nr 66, poz. 611), § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2007r. Nr 235, poz. 1727). W motywach decyzji wskazano, że M. P. z dniem 31 stycznia 2008 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] 2007 r. Nr [...]. Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 28 lat, co predestynowało go do otrzymania odprawy w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Wobec tego,że nie posiadał on nieusprawiedliwionych nieobecności w służbie pełnionej w okresie jednego miesiąca w roku, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby, przysługiwało mu dodatkowe uposażenie roczne za rok w którym nastąpiło zwolnienie ze służby w kwocie [...] zł. Ponadto organ wskazał, że strona w dniu zwolnienia ze służby posiadała 26 dni urlopu wypoczynkowego i 15 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego oraz 26 dni urlopu wypoczynkowego i 15 dniu dodatkowego urlopu wypoczynkowego za rok 2007 r. niewykorzystanego z powodu zwolnienia do rezerwy, a po przywróceniu do służby wojskowej z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim. Z tego powodu naliczono stronie ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop liczony jako 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Organ wyjaśnił, że podstawą do naliczenia odprawy, ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowego uposażenia rocznego było uposażenie zasadnicze U8 w kwocie zł oraz dodatek za wysługę lat w wysokości 25 % uposażenia zasadniczego w kwocie zł. Natomiast podstawą do naliczenia gratyfikacji urlopowej niewykorzystanej w roku zwolnienia dla żołnierza zawodowego i jego małżonki było 30% najniższego zasadniczego uposażenia żołnierza zawodowego wynoszącego na dzień 1 stycznia 2008 r. zł.
W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej M, P, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, poprzez orzeczenie w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 – 2006. Ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia powyższego żądania o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przyznania ekwiwalentu za urlop i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odwołujący podniósł, że organ administracyjny nie przyznał wszystkich przysługujących mu należności z tytułu zwolnienia, wynikających z art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzowi, zgodnie z którym zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Wywodził, że wprawdzie przepis art. 95 pkt 2 ustawy przewiduje możliwość wypłaty ekwiwalentu za maksymalnie 3 lata wstecz, to jednak z uwagi na zwolnienie go ze służby wskutek błędu organu, a następnie przywrócenie go do służby ze skutkiem ex tunc, po którym nabył on prawo do wszelkich świadczeń za okres wsteczny, uzasadnione jest przyznanie ekwiwalentu również za 2004 r., bowiem w tym okresie odwołujący był żołnierzem zawodowym ze wszystkimi tego skutkami. Zdaniem odwołującego Dowódca JW [...] kwestionując zasadność wypłacenia ekwiwalentu za lata 2004 – 2006 zobowiązany był wydać w tym przedmiocie decyzję administracyjną.
W konsekwencji wniesionego odwołania organ II instancji w oparciu o art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wydał postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] r., którym zawiadomił M. P. o możliwości wystąpienia w wnioskiem w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 r. – 2006 do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w N. jako organu właściwego. W ocenie organu II instancji odwołanie skarżącego dotyczy dwóch odrębnych spraw, podlegających załatwieniu prze różne organy, a mianowicie: jest odwołaniem od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. oraz wnioskiem przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za lata 2004 -2006. W przypadku wniosku o przyznanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za wymienione lata właściwy - zdaniem Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego - jest Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w N., co wynika z przepisów regulujących właściwość organów wojskowych w zakresie przyznawania świadczeń pieniężnych żołnierzom zawodowym. W jego ocenie podjęcie w tej kwestii rozstrzygnięcia przez organy II instancji byłoby niedopuszczalne i niezgodne z prawem.
Równolegle Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wydał w dniu [...] r. decyzję ostateczną Nr [...], w której motywach wskazał, że ze względu na przepis art. 66 § 1 k.p.a., przedmiotem swojego postępowania uczynił tylko te kwestie, w zakresie których stanowisko zajął organ I instancji, w pozostałym zaś zakresie postanowił zawiadomić stronę o możliwości wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do Dowódcy JW.[...] w N.. Stwierdził dalej, że decyzja Dowódcy JW. [...] jest prawidłowa i odpowiada prawu - także w zakresie prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W jego ocenie, mimo że w swym orzeczeniu organ I instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii związanych z ekwiwalentem pieniężnym za. niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w latach 2004-2006, nie wpływa to jednak, na merytoryczną ocenę prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Organ I instancji słusznie przyjął, że skarżącemu przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nie wykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za rok poprzedni.
Prawidłowo wyliczył także wysokość przysługującego ekwiwalentu. Także rozstrzygnięcie w zakresie uprawnień do innych świadczeń przysługujących w związku ze zwolnieniem M. P. oraz sposób wyliczenia wysokości tych świadczeń nie budzi w ocenie organu odwoławczego zastrzeżeń, tym bardziej, że odwołujący nie kwestionuje decyzji organu I instancji w tym zakresie.
W skardze na decyzję ostateczną skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji Dowódcy JW. [...] w N. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania należności pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o ich uchylenie jako wydanych z naruszeniem prawa.
Skarga oparta została na zarzucie naruszenie następujących przepisów, a to:
- - art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu świadczenia, o którym mowa w tym przepisie za lata poprzednie przed zwolnieniem,
- - art. 81 i 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie świadczeń do których prawa nie ustala się w takiej formie prawnej,
- - art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten wskazuje na administracyjny tryb postępowania we wszelkich sprawach uregulowanych w ustawie (w tym należności finansowych wypłacanych po zwolnieniu), podczas gdy tryb ten przewidziany jest tylko w przypadkach w których istnieje szczególny przepis ustawy wskazujący na obowiązek wydania decyzji administracyjnej,
- - art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych,
- - art. 7 i 77 kpa, poprzez nie zbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawne prawa do świadczeń finansowych z tytułu pełnienia służby i zwolnienia z niej.
Dodatkowo skarżący wskazał, że wysokość niewypłaconych skarżącemu świadczeń z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 – 2006 wynosi: [...] za każdy rok, wnosząc jednocześnie o nakazanie organom administracji wojskowej wypłaty spornych należności wraz z odsetkami za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Dodatkowo podniosła, że nie było możliwie uwzględnienie żądania strony i zmiana decyzji w części nieistniejącej, bowiem merytoryczne orzeczenie o prawie do ekwiwalentu za lata 2004 – 2006 naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Zdaniem organu odwoławczego niemożliwe było również uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem przepis art. 138 § 2 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia takiej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia wyłącznie w stosunku do całości decyzji, nie zaś tylko w stosunku do jej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji, mającego wpływ na wynik sprawy uzasadnia jej uchylenie. (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)(zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wyartykułowanymi zarzutami i sformułowanymi w skardze wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Niezależnie od tego sąd administracyjny uprawniony jest do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, co przewiduje przepis art. 135 p.p.s.a. Przywołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy, albowiem obowiązkiem tego sądu jest stworzenie takiego stanu rzeczy, w konsekwencji którego w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji niezgodny z prawem (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171).
Mając na uwadze powyższy zakres kontroli sądowo-administracyjnej i oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, jak również inne orzeczenia wydane w badanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że obarczone są one wadami, wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego. Jednakże wskazanie zakresu i charakteru tego naruszenia musi zostać poprzedzone analizą przepisów prawa materialnego,które legły u podstaw decyzji, będącej przedmiotem osądu.
Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. są przepisy ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) (zwanej dalej ustawą o służbie wojskowej) normujące kwestie dotyczące należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne:
- 1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby;
- 2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata;
- 3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby;
- 4) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska;
- 5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby;
- 6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.
Jednocześnie przepis art. 96 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej przewiduje,że należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, inne niż wymienione w art. 95 pkt 1 i 6 wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104. Natomiast zgodnie z art. 104 ustawy o służbie wojskowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organem właściwym w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3 albo wyższe w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych a pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem dowódcy i jego zastępcy (ust. 1); w stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe lub określone w ust. 1 właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek (ust.2).
Cytowany przepis art. 104 ustawy o służbie wojskowej umieszczony został w rozdziale 5 powołanej wyżej ustawy i nosi tytuł: Uposażenia i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych. Z powyższych unormowań wynika zatem, że organami właściwymi do wydawania decyzji w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych są dowódcy jednostek wojskowych. Jednocześnie przepis art. 8 powołanej ustawy stanowi, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w ustawie 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 2000r., Nr 88, poz. 1071 z późn. zm.) z zastrzeżeniem art. 2 skargę do właściwego sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przepis ten wskazuje organy uprawnione do rozpoznania odwołania stanowiąc, że jest to organ wyższego stopnia nad organem I instancji oraz to, że do odwołań i skarg - i w jakim zakresie - mają zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na fakt, że powołana ustawa nie zawiera uregulowań dotyczących zagadnień proceduralnych stwierdzić należy,że zakres stosowania przepisów Kodeksu administracyjnego dotyczy w całości zasad i trybu postępowania przed organami administracji wojskowej, które zobligowane są do prawidłowego stosowania przepisów normujących postępowanie w tym również postępowanie odwoławcze. Nie ulega wątpliwości, że przedmiot wydanych w sprawie decyzji dotyczy między innymi określonego w przepisie art. 95 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie [...].
Jak wynika bowiem z sentencji decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] przyznał skarżącemu ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy – w tym dodatkowy urlop wypoczynkowy – niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz w roku 2007. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący – nie kwestionując wysokości przyznanych należności pieniężnych przysługujących z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – zarzucił brak rozstrzygnięcia w przedmiocie ekwiwalentu za urlop za lata 2004 – 2006. W tym zakresie wskazać należy, że odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzja organu I instancji, przy czym zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją ostateczną wyznaczany jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności – ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, czyli rozpatrzyć wszystkie żądania strony, czego odzwierciedleniem ma być uzasadnienie decyzji.
Przepisy art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego zawierają katalog rozstrzygnięć, które mogą zapaść w wyniku postępowania odwoławczego i ma on charakter wyczerpujący. Organ odwoławczy nie może zatem zakończyć postępowania w inny sposób, jak tylko przez wydanie jednej z decyzji, o której mowa w powołanym przepisie art. 138 kpa.
Z akt analizowanej sprawy wynika,że odwołanie strony spowodowało wydanie przez organ odwoławczy na podstawie art. 66 § k.p.a. postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] o możliwości wystąpienia z wnioskiem w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004-2006 do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. jako organu właściwego, mimo,że zarówno sentencja decyzji pierwszo-instancyjnej, jak również powołane w jej podstawie przepisy prawne, a w szczególności art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej, wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na to, że organ I instancji orzekał między innymi w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie. Tak określony przedmiot postępowania, zdeterminowany brzmieniem przepisu art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej, z którego w żaden sposób nie można wyinterpretować uprawnienia organu do orzekania w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w odrębnych decyzjach w odniesieniu do poszczególnych lat powoduje, że organ odwoławczy zobligowany był do ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy z uwzględnieniem ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych przez odwołującego.
Organ II instancji uchybił powyższemu obowiązkowi i tym samym wydana w sprawie decyzja ostateczna w tym zakresie wymyka się spod kontroli Sądu. Wydanie zatem przez Dowódcę Śląskiego Okręgu Wojskowego postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] nie znajduje oparcia w przepisach prawa, bowiem organ odwoławczy związany jest jednoznacznie wyartykułowanym żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści poprzez uruchomienie -według jego oceny- właściwego trybu postępowania, co na podstawie art. 135 p.p.s.a. obligowało Sąd do wyeliminowania tegoż postanowienia z obrotu prawnego.
Jednocześnie nierozpatrzenie przez organ II instancji zarzutów odwołania dotyczących braku orzeczenia w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata wcześniejsze czyni pod adresem tego organu skutecznym zarzut naruszenia art. 95 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej poprzez błędną jego wykładnię, a co za tym idzie również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że organ odwoławczy w granicach postępowania dowodowego wyznaczonego zasadą prawdy obiektywnej i zasadą dwuinstancyjności, może – zgodnie z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego – przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Powinien także zbadać zasadność żądań i zarzutów podnoszonych w odwołaniu oraz ocenić pod względem kompletności materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji, a także dokonane przez niego ustalenia, a następnie winien ustalić, czy organ I instancji pominął jakieś okoliczności sprawy.
Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń organ II instancji będzie mógł dokonać oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszo-instancyjnym i ustalić zakres oraz kierunek dalszego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w postępowaniu odwoławczym. Takich kroków organ odwoławczy nie przedsięwziął, a zatem jeśli nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.), to miał obowiązek zastosować instytucję reformacji określoną w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzec co do istoty sprawy obejmując swoim rozstrzygnięciem żądania strony wyartykułowane w odwołaniu. Jedynie tytułem wyjaśnienia wskazać również należy,że do uchylenia decyzji pierwszo-instancyjnej w części powinno dojść zawsze, gdy któreś z rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa.
Natomiast w przypadku wydania orzeczenia kasacyjnego w części organ winien dokładnie określić, jaka część decyzji organu I instancji podlega uchyleniu,zaś orzeczenie reformatoryjne w tym zakresie powinno zastąpić uchyloną wadliwą część rozstrzygnięcia pierwszo-instancyjnego
Z kolei w odniesieniu do zawartego w skardze wniosku dotyczącego wskazania organom administracji wojskowej obowiązku wypłaty skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 – 2006 wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, wskazać należy,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego i nie może się ono opierać na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej i bezpośrednio nie kreuje praw i obowiązków stron.
Natomiast wskazane wyżej naruszenia prawa procesowego zwalniają sąd administracyjny – na tym etapie sprawy- z obowiązku odniesienia się do zarzutów nakierowanych na materialne elementy rozstrzygnięcia, albowiem tylko przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym można orzekać o prawach i obowiązkach strony.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) – orzeczono jak w sentencji.