Uzasadnienie
Wydaną z upoważnienia Prezydenta W. decyzją z dnia [...] października 2017 r. ([...]) T. K., matka T. K. (dalej: skarżącego) skierowana została do Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych we W. Decyzja ta zapadła wskutek realizacji postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. (sygn. akt [...]). Na mocy kolejnej decyzji, z dnia [...] października 2017 r. ([...]), matka skarżącego została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] we W. W dniu 17 października 2017 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (dalej MOPS) wpłynął wniosek skarżącego, w którym zwrócił się o: "natychmiastowe zaprzestanie łamania prawa przy postępowaniu wobec mojej mamy T. K." oraz o "natychmiastowe przeniesienie mamy do DPS [...] przy ul. [...] na oddział dla osób przewlekle somatycznie chorych".
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w "przedmiocie zmiany adresu domu pomocy społecznej dla Pani T. K. i natychmiastowego umieszczenia ww. w Domu Pomocy Społecznej [...] (...)." W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że matka skarżącego przebywa w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] na mocy postanowienia sądu o umieszczeniu jej w tego rodzaju placówce bez jej zgody, a skarżący jest osobą nieposiadającą legitymacji procesowej strony.
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 listopada 2017 r.
Na postanowienie z dnia [...] października 2017 r. skarżący w dniu 2 listopada 2017 r. złożył zażalenie.
Po zapoznaniu się z tym środkiem zaskarżenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) stwierdziło jego niedopuszczalność.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 125 § 1 k.p.a., postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Wedle art. 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 141 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.
Zgodnie z art. 39 k.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Wedle art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia [...] października 2017 r. ([...]) doręczono skarżącemu listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu 28 listopada 2017 r. Od tego także dnia postanowienie to weszło dopiero do obrotu prawnego, wywołując określone prawem skutki, np. w postaci związania nim organu, a także polegające na możliwości jego zaskarżenia w drodze zażalenia.
Tymczasem, skarżący zażalenie na to postanowienie, datowane na 1 listopada 2017 r. złożył w organie pierwszej instancji jeszcze przed doręczeniem mu tego postanowienia, tj. w dniu 2 listopada 2017 r.
Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem przedwczesnego złożenia zażalenia. Otóż w dniu 2 listopada 2017 r. postanowienie z dnia [...] października 2017 r. ([...]) nie pozostawało jeszcze w obrocie prawnym, gdyż nie zostało stronie doręczone i tym samym nie mogło zostać przez stronę- skutecznie zaskarżone.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia.
Na postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2017 r. ([...]) skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił, że organ odwoławczy rozpatrzył sprawę w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i nie o wszystkie przepisy prawa. Wskazał, że w sprawach mniejszej wagi można nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny. Skarżący powołał też przepis art. 34 k.p.a., stanowiący o możliwości wyznaczenia przez sąd przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Poinformował, że w dniu 25 października 2017 r. doszło do doręczenia postanowienia z dnia [...] października 2017 r. w siedzibie MOPS, jednak organ pomocy społecznej "nie dokonał potwierdzenia odbioru z moim podpisem i datą doręczenia".
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola sądowa sprawowana jest w granicach danej sprawy administracyjnej bowiem sąd, dokonując oceny legalności działań administracji publicznej, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącego od wydanego z upoważnienia p.o. Zastępcy Kierownika Działu Pomocy Instytucjonalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. postanowienia z dnia [...] października 2017 r. ([...]) dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany domu pomocy społecznej dla matki skarżącego T. K. Przeprowadzona według wskazanych powyżej reguł kontrola sądowa doprowadziła do oddalenia skargi jako bezzasadnej, gdyż zaskarżone skargą postanowienie nie narusza prawa w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. tj. w stopniu mającym bądź mogącym mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej (treść rozstrzygnięcia organu).
W ocenie Sądu, rozstrzygając o niedopuszczalności zażalenia skarżącego od wskazanego postanowienia, Kolegium dokonało prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak też niewadliwej jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Kolegium zasadnie wskazało, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem przedwczesnego złożenia zażalenia.
Otóż w dniu 2 listopada 2017 r. (dzień złożenia zażalenia) postanowienie z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) nie pozostawało jeszcze w obrocie prawnym, gdyż nie zostało skarżącemu doręczone i tym samym nie mogło zostać przez niego skutecznie zaskarżone.
Zażalenie jest przedwczesne, a zatem niedopuszczalne, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie ma jeszcze postanowienia wydanego w toku postępowania, od którego środek prawny w postaci zażalenia mógłby przysługiwać. Zażalenie, aby mogło zostać wniesione konieczne jest uprzednie zaistnienie zdarzenia prawnego wywołującego skutki prawne, jakim jest w tym przypadku doręczenie postanowienia stronie. Nie jest dopuszczalne wyprzedzające dokonanie czynności procesowej (por. wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2008 r.,sygn. akt OSK 831/07 i z dnia 29 stycznia 2013 r.,sygn. akt II FSK 1178/11 oraz postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 721/12).
W kontekście powyższych rozważań zasadnie organ z przyczyn przedmiotowych – działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 kp.a.– stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącego, ponieważ środek zaskarżenia został wniesiony przedwcześnie, a wniesienie zażalenia przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywoływać skutków prawnych (tak w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2016 r., II SA/Wa 1681/15, LEX nr 2137384).
Nie są zasadne również zarzuty skarżącego, że w dniu 25 października 2017 r. doszło do doręczenia postanowienia z dnia [...] października 2017 r. w siedzibie MOPS, gdyż w aktach sprawy nie ma potwierdzenia odbioru z podpisem skarżącego i datą jego doręczenia, a istnieje natomiast potwierdzenie odbioru drogą pocztową w dniu 28 listopada 2017 r. postanowienia z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]).
Na marginesie należy zauważyć, że skarżący, po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] października 2017 r. ([...]), złożył kolejne zażalenie, które zostało przez organ odwoławczy rozpatrzone. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. ([...]) Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.