Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2012 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w sprawie odmowy M. M. (dalej: skarżąca) przyznania dofinansowania z tytułu kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. K. (dalej: młodociany/a).
Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 2 grudnia 2011r. wpłynął do siedziby Urzędu Miejskiego w Z. wniosek M. M., o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Do wniosku załączono kopie dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego, kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
Decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] Burmistrz Miasta Z., na podstawie m.in. art. 70 b ustawy o systemie oświaty oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, odmówił skarżącej przyznania dofinansowania z tytułu kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W motywach podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika skarżąca złożyła w Urzędzie Miejskim w Z. w dniu 2 grudnia 2011r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Powołując się na art. 70 b ustawy o systemie oświaty wskazano, że termin do złożenia wniosku biegnie nie od daty faktycznego ukończenia nauki zawodu u pracodawcy, ale od daty zdania przez młodocianego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Jak podkreślono, młodociany zdał egzamin dnia 26 sierpnia 2011r., a więc 3 miesięczny termin od tej daty upłynął 26 listopada 2011r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca nie zgodziła się z jej argumentacją, ponieważ art. 70 b ustawy w powołanym brzmieniu wchodzi w życie z dniem 1 września 2012r. na mocy art. 22 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011r. nr 205, poz. 1206). Stwierdziła następnie, że w dniu zdania egzaminu, tj. 26 sierpnia 2011r. młodociany pracownik nie zakończył jeszcze nauki zawodu, gdyż zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2002r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2002r. nr 197, poz. 1663) nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy. Młodociany pracownik z poprzedniego miejsca zatrudnienia posiadał 10 miesięcy zaliczonych do nauki zawodu, a zatem u niej musiał przepracować pozostałe 14 miesięcy, aby mógł zakończyć naukę zawodu.
Biorąc powyższe pod uwagę termin na złożenie wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia ucznia został zachowany, ponieważ 3 miesiące od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu, które miało miejsce 31 października 2011r., upłynęły dnia 31 stycznia 2012r. Wniosła tym samym o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji przyznającej dofinansowanie z tytułu kosztów kształcenia ucznia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po zapoznaniu się z aktami sprawy i wniesionym odwołaniem ustaliło, co następuje.
Stosownie do ust. 1 pkt 1 wskazanego wyżej artykułu przesłanką dofinansowania pracodawcy kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest w pierwszej kolejności posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo przez osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określonych w odrębnych przepisach. Kolejna zaś przesłanka obejmuje ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami (ust. 1 pkt 2). Ze sformułowania "młodociany zdał egzamin" wynika, że warunkiem udzielenia dofinansowania jest złożenie egzaminu zawodowego z wynikiem pozytywnym. Zgodnie z art. 70b ust. 6 ustawy dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1.
Dofinansowanie kosztów kształcenia nie przysługuje ex lege. W oparciu bowiem o ust. 7 analizowanego przepisu dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1: umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego oraz dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
Jak z powyższego wynika dofinansowanie kosztów kształcenia nastąpić może jedynie w ramach indywidualnej sprawy wszczętej na skutek wniosku strony. Postępowanie w tych sprawach nie może natomiast być wszczęte z urzędu.
Na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego jest okolicznością niesporną, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą: Sklep zoologiczno-wędkarski "M." posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, o czym świadczą załączone do akt sprawy dokumenty w postaci dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu mistrza w zawodzie sprzedawca oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego. Niewątpliwy jest również fakt zdania z wynikiem pozytywnym przez pracownika młodocianego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie sprzedawca. Bezsporna jest także okoliczność, że wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia nadany został przez stronę w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu 1 grudnia 2011r., co potwierdza załączone do odwołania potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, a wpłynął do Urzędu Miejskiego w Z. w dniu 2 grudnia 2011r.
Mając na względzie tak ustalony stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, iż złożenie przez skarżącą przedmiotowego wniosku, dnia 1 grudnia 2011r., nastąpiło z uchybieniem 3 - miesięcznego terminu, liczonego od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu. Jak bowiem ustalono młodociana - zatrudniona u pracodawcy zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca dnia 26 sierpnia 2011r., a zatem złożenie wniosku miało miejsce po upływie 3 miesięcy od wskazanej wyżej daty złożenia egzaminu zawodowego z wynikiem pozytywnym.
Wobec materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku, o którym mowa wyżej, nie może on podlegać przywróceniu w razie jego uchybienia w trybie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis ma zastosowanie do terminów 'procesowych. Przepisy powoływanej ustawy o systemie oświaty są natomiast niewątpliwie przepisami prawa materialnego.
Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu należy zauważyć, że wskazany wyżej art. 70 b ust. 7 ustawy o systemie oświaty wymaga złożenia wniosku w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu, zaś do wniosku tego należy dołączyć m.in. kopie dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia stwierdzającego ukończenie nauki zawodu (pkt 3). O tym. że nauka zawodu kończy się egzaminem rozstrzyga § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 1996r. nr 60, poz. 278 ze zm.). Zgodnie z § 11 ust. 2 tego rozporządzenia, młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych.
Z taką też sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie, gdyż młodociany pracownik był zatrudniony przez skarżącą, legitymującą się tytułem mistrza sprzedawcy, a więc pracodawcę niebędącego rzemieślnikiem. Młodociana ukończyła naukę zawodu egzaminem złożonym na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. nr 83, poz. 562 ze zm.). Stosownie do § 109 ust. 1 rozporządzenia egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe jest formą oceny poziomu opanowania wiadomości i umiejętności z zakresu danego zawodu, ustalonych w standardach wymagań będących podstawą do przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe określonych w odrębnych przepisach. Egzamin zawodowy jest przeprowadzany dla absolwentów szkół ponadgimnazjalnych: zasadniczych szkół zawodowych, techników, techników uzupełniających i szkół policealnych, z uwzględnieniem § 154 ust.
2. Natomiast zgodnie z § 113 ust. 1 rozporządzenia egzamin zawodowy jest przeprowadzany jeden raz w ciągu roku szkolnego - w okresie od czerwca do sierpnia, w terminie ustalonym przez dyrektora Komisji Centralnej. Dla absolwentów szkół, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w styczniu, egzamin zawodowy jest przeprowadzany w okresie od stycznia do marca, w terminie ustalonym przez dyrektora Komisji Centralnej (ust. 2). Należy w tym miejscu zauważyć, że w przypadku egzaminów przeprowadzanych przez okręgowe komisje egzaminacyjne, inaczej niż w przypadku egzaminów przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, pracodawca nie ma żadnego wpływu na termin tego egzaminu. Nie może też proponować młodocianemu, by ten przystąpił do egzaminu po zakończeniu pełnego cyklu nauki zawodu, ponieważ oznaczałoby to, że młodociany ze względu na sesyjność egzaminu mógłby przystąpić do niego dopiero za rok od zakończenia nauki. Nauka zawodu prowadzona przez pracodawcę trwała zgodnie z umową o pracę z pracownikiem młodocianym w celu przygotowania zawodowego i świadectwem pracy od dnia 1 września 2010r. do 31 października 2011r. Z podanych wyżej przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że pracodawca nie mógł więc zrealizować pełnego cyklu kształcenia młodocianego pracownika przed złożeniem przez niego egzaminu, który powinien był się odbyć najpóźniej do końca sierpnia. Stąd też pracodawca powinien był zawrzeć umowę tak, by koniec nauki przypadał na ostatni dzień ostatniego miesiąca okresu kształcenia właściwego dla zawodu.
Reasumując, uzasadniony staje się pogląd, że termin do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia biegnie - wbrew stanowisku strony - nie od daty faktycznego ukończenia nauki zawodu u pracodawcy, ale od daty złożenia przez młodocianego egzaminu (zawodowego, sprawdzającego) - patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt IV SA/Po 227/07, LEX nr 500729, a nawet - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny - od daty ogłoszenia wyników egzaminów (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2007r. sygn. akt I OSK 1198/07, LEX nr 434005). Jest to uzasadnione, gdyż dołączenie dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia jest warunkiem kompletności formalnej wniosku.
Na marginesie warte jest podkreślenia, że - jak słusznie zauważyła strona - treść art. 70 b ustawy uległa zmianie mocą ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 205, poz. 1206), przy czym zgodnie z jej art. 22 ustawa ta wejdzie w życie dopiero z dniem 1 września 2012r. Na podstawie art. 70 b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012r., dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Zdaniem składu orzekającego Kolegium zmiana tego przepisu ma charakter doprecyzowujący warunki dofinansowania kosztów kształcenia, która w zasadzie odpowiada dotychczasowej praktyce stosowania tego przepisu przed zmianami, potwierdzonej orzecznictwem sadów administracyjnych.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła:
- - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 b ust. 7 cytowanej ustawy, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że trzymiesięczny termin złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia rozpoczyna swój bieg od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, a tym samym, że skarżąca nie dochowała terminu do jego złożenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że termin ten został zachowany i należy to liczyć od daty ukończenia nauki zawodu, która nie może trwać krócej niż 24 miesiące,
- - oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia polegające na jego pominięciu przy ustalaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisu art. 70 b ust. 2 i 7 tej ustawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżąca wywodzi, że dokonana przez organ wykładnia przepisu art. 70 b ustawy o systemie oświaty, w zakresie w jakim uznaje, że trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, rozpoczyna swój bieg od dnia zdania przez młodocianego egzaminu, jest nieprawidłowa.
Art. 70 b ustawy o systemie oświaty w aktualnym brzmieniu uzależnia wypłatę środków od złożenia wniosku o dofinansowanie w terminie 3 miesięcy od dnia ukończenia nauki zawodu.
Przywołany w uzasadnieniu decyzji wymóg złożenia wniosku w terminie 3 miesięcy od dnia zdania egzaminu, będzie obowiązywał dopiero od 1 września 2012r.
W ocenie skarżącej bezsporne jest, że młodociana w dniu zdania egzaminu tj. 26 sierpnia 2011 r. nie zakończyła jeszcze nauki zawodu. Zgodnie bowiem z treścią § 6 wspomnianego rozporządzenia – nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące. Organ natomiast przy ustalaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zupełnie pominął treść tego przepisu, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisu art. 70 b ust. 2 i 7 ustawy.
Skarżąca wskazała, że młodociana z poprzedniego miejsca zatrudnienia posiada 10 miesięcy zaliczonych do nauki zawodu (od dnia 31 sierpnia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2010 r.) aby ją zakończyć u skarżącej musiała więc przepracować pozostałe 14 miesięcy czyli od dnia 1 września 2010 r. do dnia 31 października 2011r. i od tej daty należy liczyć trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania. Zdaniem skarżącej niedopuszczalną jest interpretacja powołanego wyżej przepisu w taki sposób jak czynią to organy. Przesłanką przyznania dofinansowania jest ukończenie szkolenia przez młodocianego i zdanie przez niego egzaminu. Muszą one zostać spełnione łącznie.
Natomiast bez znaczenia jest termin zdania tego egzaminu. W przypadku P. K. warunki powyższe zostały spełnione z chwilą ukończenia nauki zawodu tj. w dniu 31 października 2011r. Ponadto skarżąca podnosi, że konstrukcja przyjęta przez organ, iż trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o dofinansowanie zaczyna swój bieg po zdaniu egzaminu, ale przed faktycznym zakończeniem nauki zawodu, której okres nie może być krótszy niż 4 miesiące, pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową, jak i gramatyczną art. 70 b ustawy i § 6 ust. 1 rozporządzenia. W tym stanie rzeczy skarżąca stwierdza, że termin do złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia pracownika został zachowany.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec postawionego zarzutu naruszenia art. 70 b ust. 7 ustawy oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia organ stwierdził, że przepis art. 70 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje jasno, iż okres nauki może wynosić 24 albo 36 miesięcy i harmonizuje on z § 6 rozporządzenia określającego, że nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy. Kolegium nie mogło naruszyć § 6 rozporządzenia zwłaszcza, że nie kwestionowało faktu, iż w przedmiotowej sprawie nauka zawodu młodocianego pracownika trwała 24 miesiące (nauka zawodu u skarżącej trwała od 1 września 2010r. do 31 października 2011r. tj. 14 miesięcy, zaś u poprzedniego pracodawcy nauka ta trwała 10 miesięcy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowości przyjętej procedury.
Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie budzą wątpliwości.
Z jednej bowiem strony skarżąca legitymuje się kwalifikacjami wymaganymi do przygotowania zawodowego młodocianych pracowników.
Z drugiej natomiast – P. K., młodociany pracownik w okresie zatrudnienia u skarżącej jako pracodawcy, zdała w dniu 26 sierpnia 2011r., z wynikiem pozytywnym egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca.
Pracodawca w myśl art. 70 b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004, Nr 256, poz. 2572 ze zm.) dalej: ustawa, jest uprawniony do ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników, przy czym zgodnie z ust. 7 art. 70 b dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie:
- 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku określonego ust. 1 pkt 1;
- 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;
- 3) dyplomu świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
Z materiału sprawy wynika, że skarżąca wniosek taki spóźniła nadając go w urzędzie pocztowym w dniu 1 grudnia 2011 r.
W tym względzie w pełni należy podzielić motywy decyzji ostatecznej, z których wynika, że wniosek w niniejszej sprawie został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu.
Stwierdzić w tym miejscu wypada, że przepisy prawa na podstawie których zostało oparte rozstrzygnięcie w sprawie są jasne i nie wymagają jakiejkolwiek interpretacji.
W wyroku z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1198/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 70 b ust. 7 ustawy wymaga złożenia wniosku w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu, zaś do wniosku tego należy dołączyć m.in. kopię dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia stwierdzającego ukończenie nauki zawodu (pkt 3). O tym, że nauka zawodu kończy się egzaminem rozstrzyga przepis § 11 rozporządzenia. Z kolei z art. 70 b ust. 1 pkt 2 wynika, że warunkiem udzielenia dofinansowania jest złożenie egzaminu zawodowego z wynikiem pozytywnym. Potwierdzeniem tego wyniku jest uzyskanie dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia. Termin do złożenia wniosku przez pracodawcę biegnie więc nie od daty faktycznego ukończeniu nauki zawodu, czy też zakończenia egzaminów – lecz od ogłoszenia jego wyników gdyż dopiero zdany egzamin, potwierdzony wydanym dyplomem stanowi dokument, o którym mowa w art. 70 b ust. 7 pkt 3 ustawy.
Nie można więc podzielić argumentacji skarżącej zarzucającej naruszenie § 6 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych ich wynagradzania, który stanowi, że nauka zawodu powinna trwać nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy.
Skuteczność złożenia wniosku o jakim mowa w art. 70 b ust. 7 ustawodawca powiązał z taką okolicznością jak ukończenie nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania pracy a także zdaniem stosownego egzaminu i dołączenia do wniosku dokumentów.
Ustawodawca natomiast nigdzie, biorąc pod uwagę tekst ustawy, nie powiązał takich starań pracodawcy z okresami nauki zawodu lub przyuczeniem do wykonywania określonej pracy.
Z tego względu zarzut, iż ucząca się zawodu osoba nie uczyniła tego przez określony czas (24 miesiące nie dłużej niż 36 miesięcy) nie ma już prawnego znaczenia.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.