Uzasadnienie
W dniu 25 czerwca 2019 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga Z. S. (zwanego dalej wnioskodawcą, stroną lub skarżącym) na opisaną w sentencji decyzję Wojewody D. w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym wskazała, że po wydaniu przez organ kwestionowanej decyzji, wystąpiła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W dniu 6 maja 2019 r. pełnomocnik z urzędu otrzymał zawiadomienie o ustanowieniu go do dokonania tej czynności procesowej, a w dniu 16 maja 2019 r. zapoznał się z aktami sprawy. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie strona podniosła dalej, że dniem w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest m.in. dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu do postępowania w sprawie. Skoro w niniejszej sprawie okres ten nie został przekroczony, przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest w ocenie strony konieczne i uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z powyższych przepisów wynika, że aby można było orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi strona powinna: 1) uchybić terminowi do jej wniesienia, 2) złożyć, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z równoczesnym dołączeniem jej do wniosku, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) uprawdopodobnić okoliczność wykazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Przy czym dwa pierwsze warunki mają charakter formalny i ich spełnienie umożliwia odniesienie się przez sąd orzekający w sprawie do merytorycznej zawartości wniosku o przywrócenie terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący zachował tryb postępowania związany z przywróceniem terminu.
Po pierwsze, strona niewątpliwie uchybiła terminowi do wniesienia skargi na kwestionowaną decyzję, doręczoną jej w dniu 28 marca 2019 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał bowiem z dniem 29 kwietnia 2019 r., zaś skarga została wniesiona dopiero w dniu 23 maja 2019 r., a więc już po upływie ustawowego terminu.
Po drugie, dokonując oceny zachowania przez skarżącego siedmiodniowego terminu na złożenie przedmiotowego wniosku należało wskazać, że swój bieg mógł on rozpocząć dopiero w momencie ustania przyczyny uchybienia, która w niniejszej sprawie wynikała z oczekiwania na wyznaczenie skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z powołanym przez skarżącego poglądem wyrażonym w orzecznictwie, który Sąd w niniejszym składzie również podziela, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak aniżeli dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II OZ 1011/18 i z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1248/17 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro zatem pełnomocnik skarżącego dowiedział się o jego wyznaczeniu w dniu 6 maja 2019 r., to ustanie przyczyny uchybienia mogło nastąpić najpóźniej do dnia 5 czerwca 2019 r. Jeśli jednak zdążył przed upływem tego terminu sporządzić skargę i zwrócić się o przywrócenie terminu do jej wniesienia to należało uznać, że złożył go z zachowaniem ustawowego siedmiodniowego okresu, o którym mowa w art. 87 § 1 zd. 1 p.p.s.a.
Po trzecie w końcu, skarżący uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Jak wynika bowiem z akt sprawy o sygnaturze IV SPP/Wr 59/19, strona wystąpiła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w dniu 11 kwietnia 2019 r., a więc jeszcze przed upływem terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SPP/Wr 59/19 starszy referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu wyznaczyła w dniu 23 kwietnia 2019 r.
Skoro zatem uchybienie terminu motywowane było wyłącznie koniecznością oczekiwania na pomoc profesjonalnego prawnika ustanowionego z urzędu, należało uznać, że nastąpiło ono bez winy strony skarżącej.
W takiej sytuacji termin do wniesienia skargi podlegał przywróceniu, o czym – na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.