Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. (dalej: organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], którym - na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426 ze zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027) - stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia przez Z. K. (dalej: strona, skarżący) odwołania od wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. G. (dalej: organ pierwszej instancji) w dniu [...] grudnia 2020 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało odebrane przez stronę w dniu [...] grudnia 2020 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] grudnia 2020 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie od postanowienia organu pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2020 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia.
W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższe orzeczenie, zarzucając, że odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności złożył w dniu [...] grudnia 2020 r., nie zaś w dniu [...] grudnia 2020 r., w związku z czym organ odwoławczy błędnie uznał, że termin do wniesienia odwołania został przez skarżącego uchybiony.
W załączeniu do skargi skarżący przedłożył kserokopię odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2020 r. wraz z zamieszczoną na niej prezentatą organu pierwszej instancji, z której wynika, że odwołanie wpłynęło do organu w dniu [...] grudnia 2020 r. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżący przedłożył dodatkowy dokument potwierdzający w jego przekonaniu terminowe złożenie odwołania w sprawie, to znaczy wydruk z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, w którym odnośnie do przedmiotowego odwołania widnieje: "data złożenia [...]12.2020".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnioskował najpierw o jej oddalenie, jednakże w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2021 r. wystąpił o uwzględnienie skargi przyznając, że błędnie odczytano datę złożenia odwołania z prezentaty umieszczonej na oryginale tego pisma, sugerującej dzień "[...]" zamiast "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na mocy art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej poniżej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Do kategorii postanowień kończących postępowanie należy - tak jak zaskarżone w niniejszej sprawie - postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydawane zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, aktualnie: Dz.U. z 2021, poz. 735 - dalej: k.p.a.). Według tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W tej materii wypada podnieść, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Przekroczenie terminu ustawowego nawet o jeden dzień obliguje do uznania, że dokonana czynność jest bezskuteczna, a organ ma obowiązek - stosownie do art. 134 k.p.a., wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Na podstawie art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Analiza akt badanej sprawy wynika, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2020 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie jego zaskarżenia skarżący odebrał osobiście w dniu [...] grudnia 2020 r., o czym świadczy jego podpis na orzeczeniu (karta [...] akt administracyjnych). Termin zatem do złożenia odwołania upływał z dniem [...] grudnia 2020 r. Skarżący złożył bezpośrednio w siedzibie organu pierwszej instancji odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie zgadzając się z zakwalifikowaniem niepełnosprawności do stopnia lekkiego. W rzeczy samej, na prezentacie umieszczonej na oryginale złożonego odwołania w organie pierwszej instancji - we fragmencie określającym dzień - nałożone zostało pismo odręczne pracownika organu w taki sposób, że można było odczytać datę jako [...] grudnia 2020 r. Jednakże skarżący, co wykazał bezsprzecznie w skardze, dysponował kopią odwołania wraz z prezentatą, na której widnieje ewidentnie data [...] grudnia 2020 roku, a dodatkowo na poparcie swych twierdzeń przedłożył wydruk z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności. W takim świetle uznać trzeba, że skarżący wykazał bez jakichkolwiek wątpliwości dochowanie ustawowego terminu do złożenia odwołania, uczynił to bowiem w dniu [...] grudnia 2020 r.
W tej sytuacji organ odwoławczy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych co do daty faktycznego złożenia odwołania nieprawidłowo przyjmując, że ta czynność procesowa strony została dokonana w dniu [...] grudnia 2020 r., co zresztą ostatecznie przyznał w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2021 r. W konsekwencji nie zachodziły podstawy prawne do wydania zaskarżonego postanowienia a złożone odwołanie powinno zostać rozpoznane.
W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.