Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej organ odwoławczy, II instancji) po rozpatrzeniu odwołania D. K. (dalej skarżąca, wnioskodawczyni) od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy O. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (dalej organ I instancji) z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr [...], w sprawie odmowy przyznania D.K. zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej w dniu 16 listopada 2018 r., czego potwierdzeniem jest zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych. W dniu 20 listopada 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SO/Wr 45/18. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018 r. referendarz sądowy tut. Sądu postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 grudnia 2018 r. adw. S.K. odebrała zarządzenie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu. W dniu 27 grudnia 2018r. pełnomocnik skarżącej nadał w placówce pocztowej skargę na decyzję organu II instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz załącznikami. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
- 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin;
- 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W kontekście powyższego wskazać trzeba, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Jednakże na uwagę zasługuje fakt, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania wymaganej czynności jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą i realną możliwość jej dokonania, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak, niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 63/14). W przedmiotowej sprawie, Sąd zobligowany jest zatem dokonać oceny, kiedy istniała realna możliwość sporządzenia, złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego dla skarżącego z urzędu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro pełnomocnik skarżącej otrzymał od Okręgowej Rady Adwokackiej w W., pismo o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 18 grudnia 2018 r., czego potwierdzeniem jest elektroniczny wydruk potwierdzenia doręczenia przesyłki (k. 7-8 akt sądowych), a skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadał w placówce pocztowej w dniu 27 grudnia 2018 r. (k.18 akt sądowych), to tut. Sąd – rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Za przesłankę usprawiedliwiającą uchybienie terminu, Sąd przyjął okoliczność, iż w sprawie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, w związku z czym nie mogła być w przewidzianym ustawą terminie, wniesiona skarga.
W ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu w przedmiotowej sprawie ustała, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu, dowiedział się o fakcie wyznaczenia go do sprawy i powziął tę informację w piśmie skierowanym do niego przez właściwy organ samorządu zawodowego, odebranym przez pełnomocnika w dniu 18 grudnia 2018 r. Ponadto zauważyć należy, że sama skarżąca zwróciła się o ustanowienie prawa pomocy w terminie do wniesienia skargi, stąd brak jest jej winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia. Nie można bowiem bagatelizować faktu, że skarżąca wyraziła wolę skorzystania z przysługującego i zagwarantowanego mu konstytucyjnie prawa pomocy.
Jednocześnie nadmienić należy, że tut. Sąd, pozytywnie rozpatrzył jej wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W okolicznościach tej sprawy należało również uznać, że pełnomocnik skarżącej nie uchybił przy tym terminowi przewidzianemu w art. 87 § 1 p.p.s.a. w kontekście ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym zakresie. Nadto, równocześnie z wnioskiem została dokonana czynność, które nie została dokonana w terminie. Podsumowując, tut. Sąd wskazuje, że podziela pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013r., sygn. SK 17/12, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika.
W istocie zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony – w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik – realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. Czym innym jest bowiem termin trwania przeszkody, rozumiany jako czas, w którym taki pełnomocnik ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi kasacyjnej, a czym innym jest siedmiodniowy termin, przepisany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. Realnie zatem pełnomocnik może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu niezbędnego do jej sporządzenia.
Wobec tego w okolicznościach tej sprawy za przesłankę usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia skargi, Sąd przyjął okoliczność, że w sprawie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy, w związku z czym nie mogła być w przewidzianym ustawą terminie, wniesiona skarga. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.