Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. M. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania E. M. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organy orzekające w sprawie uznały, że na dzień rejestracji, tj. [...] r. skarżąca nie spełniła podstawowego warunku niezbędnego do nabycia świadczenia przedemerytalnego, przewidzianego w art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), dalej: ustawa, gdyż stosownie do tego przepisu uprawnienie to przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a ustawy, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4 ustawy.
Skarżąca zaś, mimo że do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet, ale w dniu [...] r. była osobą uprawnioną do renty z tytułu niezdolności do pracy i w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy nie spełniała warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego.
W świetle brzmienia powołanego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 37 k ust. 1 ustawy, żaden z argumentów podnoszonych przez stronę w odwołaniu nie może prowadzić do zmiany decyzji i przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. M. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej i jednocześnie wniosła o przyznanie jej adwokata.
Pomocy takiej udzielił skarżącej Sąd postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SO/Wr 4/07.
Pełnomocnik skarżącej, w piśmie z dnia [...] r., zatytułowanym: "uzupełnienie skargi" zarzucił "naruszenie prawa materialnego, tj. wykładnię art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 §1 pkt 2 lit.c ustawy z naruszeniem art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP", poprzez odmowę przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego tylko i wyłącznie dlatego, że w dniu składania wniosku jeszcze przez okres miesiąca przysługiwało skarżącej prawo do tymczasowej renty. Pełnomocnik skarżącej zarzucił także naruszenie zasad postępowania, tj. art. 9 kpa, w zw. z art. 8 kpa. Jednocześnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz ewentualne zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność art. 37k ust. 1 w związku z art. 2 §1 pkt 2 lit.c ustawy z przepisami Konstytucji RP.
W uzasadnieniu pisma natomiast zarzuty i wnioski zostały rozwinięte.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W toku rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ administracji winien pouczyć skarżącą w jaki sposób miała postępować w postępowaniu administracyjnym aby uniknąć negatywnych skutków prawnych swoich działań. Skarżąca zaś zarzuciła, że decyzja organu I instancji nie zawiera dokładnego pouczenia - oprócz pouczenia o środku jej zaskarżenia. Odczytała notatkę służbową z dnia [...] r. sporządzoną przez Zastępcę Kierownika Działu Rejestracji, Ewidencji i Świadczeń Urzędu Pracy w Ś., po czym oświadczyła, iż jej treść jest niezgodna z prawdą, ponieważ nie podano w niej nazwiska osoby dokonującej rejestracji, a skarżąca posiada świadectwo pracy, o jakim mowa w tej notatce. Wskazała, że w ZUS-ie została poinformowana o możliwości zawieszenia renty i pobierania świadczenia przedemerytalnego na korzystniejszych zasadach obowiązujących do dnia 31 lipca 2007 r., niż te które przyznawał Urząd Pracy w Ś..
Skarżąca wniosła o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, mimo że jeszcze przez miesiąc będzie pobierać rentę. Oświadczyła, że jej dokumenty zostały przyjęte dopiero po interwencji zwierzchnika organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona bowiem decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), zwanej w dalszej części niniejszego uzasadnienia ustawą.
Z przepisów ustawy wynika, że świadczenie przedemerytalne, a o takie wystąpiła skarżąca pismem z dnia [...] r. przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9 osobie spełniającej określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, a zwłaszcza określone w jednym z punktów od 1-5 art. 37k ust. 1 ustawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż osoba starająca się o tego rodzaju świadczenie musiała odpowiadać definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy. W świetle tego przepisu bezrobotnym była kobieta, która nie ukończyła 60 lat i nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.
Skarżąca nie kwestionuje, iż w chwili wnoszenia o świadczenie przedemerytalne nie odpowiadała tak sformułowanej w ustawie definicji bezrobotnego.
Z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), z tym że niektóre jej przepisy weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r.
Przepis art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Wynika z tego, iż od dnia 1 sierpnia 2004 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r., natomiast gdy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego został wniesiony przed tą datą, załatwienie sprawy w tym przedmiocie odbywało się na zasadach określonych w ustawie.
Nie można zakwestionować wobec tego trafności rozstrzygnięcia organów I i II instancji odmawiającego skarżącej świadczenia przedemerytalnego skoro w chwili złożenia wniosku pobierała ona świadczenie rentowe, przysługujące jej jeszcze do końca [...] r.
Sąd nie uznaje przy tym potrzeby skierowania stosownego zagadnienia do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności przepisu art. 37k ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy z przepisami Konstytucji RP a zwłaszcza art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust.
1. Przepis art. 67 Konstytucji wprowadza bowiem prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy, a także pozostawania bez pracy, z tym że Konstytucja odsyła w tym przepisie w kwestiach związanych z zabezpieczeniem społecznym do odrębnego aktu prawnego. Art. 32 ust. 1 Konstytucji natomiast stanowi o równości wobec prawa, jednakże skarżąca nie uzasadnia w czym miałaby tkwić sprzeczność wskazanych rozwiązań prawnych ustawy z Konstytucją. Niezależnie od tego istotnym jest, że strona skarżąca nie kwestionuje iż decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa materialnego. Dalej należy zwrócić uwagę, iż zabezpieczenie społeczne jako instytucja prawna traktowane powinno być szeroko i nie ogranicza się jedynie do przepisów ustawy. W rozpatrywanym przypadku skarżąca bez konkretnego zabezpieczenia nie pozostawała skoro w dacie wniosku o świadczenie przedemerytalne otrzymywała świadczenie rentowe. Świadczenia przedemerytalnego nie mogła natomiast uzyskać, gdyż sprzeciwiały się temu zasady, na jakich było oparte ich przyznawanie w ustawie.
Rozwiązanie zawarte w art. 37k w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy wykluczało tym samym możliwość wyboru świadczenia.
Cała konstrukcja zarzutu czynionego przez stronę skarżącą organom administracyjnym opiera się zresztą na naruszeniu przepisów art. 9 i art. 8 kpa. W szczególności treść art. 9 kpa należałoby w tym miejscu podkreślić gdyż wyraża on zasadę informowania, na jakiej oparte jest postępowanie administracyjne. Jednakże i ona, zdaniem Sądu, nie doznała w sprawie naruszenia, jeżeli zważy się zwłaszcza treść notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez zastępcę Kierownika Działu Rejestracji, Ewidencji i Świadczeń Urzędu Pracy w Ś. Notatkę tę cytowała skarżąca w czasie rozprawy sądowej kwestionując jej prawdziwość. Jednakże gdy się porówna to, co w niej odnotowano z pismem skarżącej z dnia [...] r. wniesionym już do Sądu, trudno skutecznie podważać przebieg pobytu skarżącej w tym urzędzie i składania przez nią wniosku o świadczenie przedemerytalne. W przekonaniu skarżącej w sprawie doszło jednak do naruszenia art. 9 kpa, szczegółowo tego skarżąca nie wykłada, ale gdyby nawet uznać, że Urząd Pracy nie wskazał skarżącej chwili w jakiej miałaby ona z takim wnioskiem wystąpić, to przecież fakt, iż od dnia [...] r. właściwy w sprawie stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyni taki zarzut nieskutecznym.
Należy dodać, że zasada informowania ma w postępowaniu administracyjnym swoje ograniczenia, choćby w postaci pełnomocnika trudniącego się m.in. doradztwem prawnym, wobec czego organy administracji publicznej takim doradztwem zajmować się nie mogą. Można natomiast przyjąć, iż wskazywanie zainteresowanej chwili, w jakiej miałaby wnosić o określone świadczenie wykracza poza istotę zasady informowania sformułowanej w art. 9 kpa. Tym samym nie do przyjęcia jest naruszenie art. 8 kpa, znamionującego się takim działaniem organów administracyjnych by wzbudzało ono zaufanie do organów państwa.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu opiera się na podstawie §18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).