Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta D., Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej dla niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz. U. z 2012 r. Nr 94, poz. 551 z późn.zm.), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] odmówiono A. D. przyznania pomocy finansowej dla niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r.
Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołał się A. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając sprawę stwierdziło m.in., że w dniu 21 czerwca 2012 r. do Burmistrza Miasta D. wpłynął wniosek A. D. o przyznanie po 100 zł na okres od kwietnia do czerwca 2012 r. w oparciu o program wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Podano, że A. D. od 1 lipca 2010 r. otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną Z. D. Zgodnie z treścią § 2, § 3, § 4, § 5 rozporządzenia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, prawo do pomocy przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka mającym ustalone za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.).
Pomoc przysługuje w wysokości 100 zł miesięcznie. Pomoc jest przyznawana niezależnie od dochodu. Pomoc jest wypłacana w terminie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w § 2 ust. 1, i jest realizowana przez organ właściwy w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przyznanie oraz odmowa przyznania pomocy następuje w drodze decyzji administracyjnej. Pomocy udziela się na wniosek matki, ojca lub opiekuna faktycznego dziecka, złożony do dnia 30 czerwca 2012 r., a w przypadku gdy świadczenie pielęgnacyjne przyznano po tym dniu w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stała się ostateczna. Wniosek złożony po terminie przez matkę, ojca lub opiekuna faktycznego dziecka, pozostawia się bez rozpoznania.
Z powyższego przepisu wynika, że świadczenie w wysokości 100 zł. miesięcznie za okres od kwietnia do czerwca 2012r. przysługuje ściśle określonym osobom tj. matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka, natomiast Pan D. nie jest ani matką ani ojcem, ani opiekunem faktycznym dziecka, na które ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe rozporządzenie nie obejmuje swym zasięgiem innych osób niż w nim wymienione, które w okresie od kwietnia do czerwca 2012 r. miały przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Tak więc świadczenie to nie przysługuje osobom wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych czyli innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 132, poz. 788, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.
A. D., nie zgadzając się z treścią tego rozstrzygnięcia wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił, że rozporządzenie z dnia 9 maja 2012 r., stanowiące podstawę rozstrzygnięcia jest niezgodne z delegacją ustawową i Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt II SA/Po 543/12, o treści: "czy § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz. U. Nr 295, poz. 1746 z 2011 r.) w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie przewidzianej w nim pomocy osobom uprawnionym do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego innym niż matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka, niezależnie od sytuacji dochodowej i majątkowej tych osób jest zgodny z art. 2, art. 18 i art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej".
Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie, której nadano nową sygn. IV SA/Wr 274/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.
W stanie faktycznym sprawy nie ulega wątpliwości, iż skarżący sprawuje opiekę nad żoną i w związku z tym uzyskał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie skarżący wystąpił o przyznanie pomocy w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości 100 zł miesięcznie na okres kwietnia do czerwca 2012 r.
Materialnoprawną podstawę przyznania wnioskowanego dodatku stanowi - wskazane już wcześniej - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej.
Stosownie do treści § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia prawo do pomocy przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka mającym ustalone za miesiące kwiecień – czerwiec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.). Pomoc przysługuje w kwocie 100 zł miesięcznie (§ 2 ust. 2 rozporządzenia) i jest niezależna od dochodu (§ 2 ust. 3 rozporządzenia).
Z treści zacytowanych przepisów wynika, iż dodatkową pomoc w kwocie 100 zł w okresie od kwietnia do czerwca 2012 roku może uzyskać wyłącznie matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka, którzy mają ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. To z kolei oznacza, że do kręgu osób uprawnionych do omawianej pomocy finansowej nie kwalifikują się m.in. osoby, które mają przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad małżonkiem.
Decydujące znaczenie w ocenie przedmiotowej sprawy ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt P 38/12 (Dz. U. z 2015 r., poz. 372), w którym Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 543/12), dotyczące ograniczenia kręgu osób, które mogą skorzystać z rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w zakresie, w jakim nie przewiduje przyznania przewidzianej w nim pomocy osobom uprawnionym do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego innym niż matka, ojciec lub opiekun faktyczny dziecka, niezależnie od sytuacji dochodowej i majątkowej tych osób, jest zgodny z art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 92 ust. 1 konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowił ponadto umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że Rada Ministrów była uprawniona do wydania rozporządzenia, na podstawie którego wprowadzono dodatkowe wsparcie tylko dla niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. To oznacza, że inne osoby, niewymienione w rozporządzeniu, nie są uprawnione do takiej dodatkowej pomocy. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie przyjął, że w grupie osób posiadających ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dopuszczalne jest odmienne traktowanie osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi. Prawodawca może bowiem odmiennie ukształtować przesłanki wyjątkowej, okresowej i incydentalnej pomocy finansowej dla osób niepodejmujących bądź rezygnujących z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Sąd zauważa, że wprawdzie pytanie prawne skierowane w przedmiotowej sprawie dotyczy rozporządzenia Rady Ministrów z dni 27 grudnia 2011 r., jednak rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 maja 2012 r. stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest aktem cyklicznym regulującym ten sam przedmiot sprawy w taki sam sposób, jak rozporządzenie z dnia 27 grudnia 2011 r., będące przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
PM 30.06.2015 r.