Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 grudnia 2023 r. N. C. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor MOPS) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W decyzji zawarte zostało pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, za pośrednictwem Dyrektora MOPS, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej wskazując, że skarżący wniósł skargę na decyzję nieostateczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Powyższe oznacza, że w sprawach, w których od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego - orzekającego wskutek wniesienia odwołania. Powołany art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuuje zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która gwarantuje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji.
Mając na uwadze, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 1) u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. W myśl natomiast art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.
W rozpoznawanej sprawie administracyjny tok postępowania i przez to tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a., nie został wyczerpany, ponieważ skarga do sądu administracyjnego przysługuje na decyzję ostateczną. Tymczasem w sprawie od decyzji będącej przedmiotem skargi stronie przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, o czym skarżący został prawidłowo pouczony w uzasadnieniu decyzji. Pomimo stosownego pouczenia skarżący zamiast odwołania wniósł, za pośrednictwem Dyrektora MOPS, skargę do tutejszego Sądu na nieostateczną decyzję z dnia 26 października 2023 r.
W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji.
Z kolei mając na uwadze treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącego o obowiązku zwrócenia stronie z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji.