Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 13 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 301/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Burmistrza Sz.P. z dnia [...] 2013 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę strony [...], zakwestionowaną decyzję utrzymało w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż strona w dniu 3 stycznia 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia, o którym stanowi art. 16a ust. 1 ustawy. Wskazał też, że wnioskodawca w dniu 25 czerwca 2010 r. wyrejestrował działalność gospodarczą, zaś od dnia 25 października 2012 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. jako bezrobotny. W 2011 r. zainteresowany i jego żona [...] nie osiągnęli dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Aktualnie nie pracują, nie osiągają dochodów, nie są zarejestrowani w Urzędzie Pracy. Nie korzystają z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Matka strony osiąga dochód z emerytury, który w 2011 r. wyniósł 10.901,41 zł. Podstawą odmowy przyznania świadczenia była okoliczność, że w ocenie organu I instancji nie wystąpił związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy wyrejestrowaniem działalności gospodarczej przez wnioskodawcę w 2010 r., a ustaloną na koniec 2012 r. niepełnosprawnością jego matki. Organ orzekający ocenił, że wnioskodawca nie wykazał faktu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Nie zgadzając się z wydaną decyzją strona wniosła odwołanie.

Jak dalej wskazał organ odwoławczy, zasady i tryb przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego regulują przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Świadczenie w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało do ustawy wprowadzone od dnia 1 stycznia 2013 r., ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548). Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej łub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przeszkody w przyznaniu świadczenia wymienia art. 16a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1. 1. osoba sprawująca opiekę:
2. a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;
3. b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów;
4. c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego łub świadczenia pielęgnacyjnego;
5. d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
6. 2. osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
7. 3. na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
8. 4. członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;
9. 5. na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;
10. 6. na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeanalizowaniu okoliczności niniejszej sprawy uznało, że zakwestionowana decyzja organu I instancji wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa oraz procedurą.

W sprawie bezspornym pozostaje, że matka strony jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą stałej opieki, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J.G. z dnia [...] 2012 r. Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2013 r., uzupełnionym następnie w dniu 8 stycznia 2013 r., skarżący zwrócił się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. Do wniosku załączył m.in. oświadczenie żony o braku zatrudnienia i dochodów, oświadczenie własne o braku zatrudnienia i dochodów, oświadczenie własne, żony i matki o wysokości dochodu w 2011 r., zaświadczenie o jego zarejestrowaniu w Powiatowym Urzędzie Pracy w okresie od dnia 25 października 2012 r. do dnia 3 stycznia 2013 r., zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o opłacaniu przez niego składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz oświadczenie własne o sprawowaniu opieki nad matką.

W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2013 r. ustalono, że rodzina prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe (strona wraz z żoną, córką i matką). Jedynym dochodem rodziny jest emerytura matki strony w wysokości 1.160 zł. Skarżący w przeszłości prowadził działalność gospodarczą, którą następnie wyrejestrował. Obecnie nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, gdyż podjęcie zatrudnienia uniemożliwiłoby mu sprawowanie opieki nad matką. Żona strony opiekuje się także swoimi rodzicami, podjęcie pracy uniemożliwiałoby jej sprawowanie opieki. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką skarżącego. Organ I instancji odmawiając przyznania świadczenia uznał, że rezygnacja z zatrudnienia nie nastąpiła w związku z koniecznością jej sprawowania. W celu jednoznacznego wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwróciło się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w postaci ponownego wywiadu środowiskowego, w którym zostanie jednoznacznie ustalony sposób oraz okres sprawowania opieki przez wnioskodawcę, a w szczególności, czy rezygnacja z pracy zarobkowej nastąpiła w celu jej sprawowania.

W toku postępowania uzupełniającego organ I instancji ustalił, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, którą wyrejestrował w 2010 r. z powodu konieczności podjęcia opieki nad matką. Faktyczną opiekę nad matką skarżący sprawuje od 1998 r.

W tych okolicznościach sprawy, odnosząc się do podstawy odmowy przyznania stronie prawa do świadczeń z tytułu opieki nad matką, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji.

W ocenie Kolegium z treści art. 16a ust. 1 ustawy wynika wprost, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nastąpić musi w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przesłanka ta, zdaniem Kolegium, nie została w niniejszej sprawie spełniona. Przy ustaleniu, że wyrejestrowanie prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej nastąpiło w 2010 r., niepełnosprawność matki została ustalona w dniu 10 grudnia 2012 r., zaś wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z tytułu opieki nad matką został złożony w styczniu 2013 r. Z tej racji trudno uznać, aby rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w celu sprawowania opieki. Organ odwoławczy nie zakwestionował przy tym samego faktu sprawowania przez skarżącego opieki, jednakże brzmienie przepisu nie pozwało na przyznanie świadczenia w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła dwa lata przed ustaleniem stopnia niepełnosprawności.

Nie zachodził tu bowiem bezpośredni związek pomiędzy tymi zdarzeniami. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę na wynikający z akt sprawy (oświadczenia strony) fakt godzenia we wcześniejszym okresie czasu opieki nad matką z wykonywaniem pracy zarobkowej - prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ skarżący wskazał, że matką opiekuje się od 1998 r., od 2006 r. sprawuje pełną opiekę, zaś działalność została gospodarcza została wyrejestrowana dopiero w 2010 r.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Skarżący podniósł, że cały czas opiekuje się matką. W związku z opieką nad nią zrezygnował w 2010 r. z prowadzenia działalności gospodarczej. Nie mógł pogodzić opieki nad matką z prowadzeniem działalności jak robił to wcześniej. Nie wiedział, że aby otrzymać świadczenie jednocześnie musi zostać ustalony wobec matki stopień niepełnosprawności i nastąpić rezygnacja z pracy.

Ponadto skarżący przedstawił swą trudną sytuację rodzinną i materialną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2013 r. wyznaczony skarżącemu z urzędu pełnomocnik wskazał, że ustawa uzależnia prawo do zasiłku opiekuńczego od wystąpienia dwóch zasadniczych przesłanek. Rezygnacji z pracy zarobkowej dla sprawowania opieki nad osobą, wobec której posiada się obowiązek alimentacyjny oraz niepełnosprawność osoby, nad którą opieka jest sprawowana, potwierdzona odpowiednim orzeczeniem.

Podniósł jednocześnie, że bez wątpienia sens art. 16a ustawy wymaga, aby osoba sprawująca opiekę nie uzyskiwała zasiłku zanim niepełnosprawność osoby wymagającej opieki zostanie potwierdzona odpowiednim orzeczeniem. Zachowanie tego warunku gwarantuje sprawiedliwe stosowanie przepisu i zapobiega nieuzasadnionym wypłatom świadczeń. Natomiast uzależnienie prawa do zasiłku od tego, czy rezygnacja z pracy nastąpiła przed, czy po wydaniu orzeczenia, nie jest potrzebne do zabezpieczenia przed nieuzasadnionym pobieraniem tego zasiłku.

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie ma charakteru jednorazowego, ale powtarzający się. Przysługuje on tak długo, jak długo trwa stan uzasadniający pobieranie zasiłku, czyli zachodzą równocześnie obie wymienione przesłanki. Kolejność zaistnienia tych przesłanek nie ma więc znaczenia, zaś istotne jest ich łączne występowanie przez cały okres pobierania świadczenia. Wskazówką świadczącą o poprawności takiej wykładni jest to, że przepis rozumie rezygnację z zatrudnienia jako stan, posługując się sformułowaniem "Jeżeli rezygnują z zatrudnienia...", a nie jako zdarzenie, na co wskazywałoby sformułowanie: "jeżeli zrezygnowały z zatrudnienia".

Regulacja art. 16a ustawy zakłada, że osobie z takim stopniem niepełnosprawności, jaki został wskazany w przepisie, niezbędna jest całodobowa opieka (orzeczenie o: "znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji."). Zakłada on zatem, że podjęcie opieki nad osobami o takim stopniu niepełnosprawności faktycznie wymaga rezygnacji z pracy zarobkowej. Oczywistym celem przepisu jest pomoc osobom, które poświęcają się opiece nad swoimi zniedołężniałymi bliskimi; nie zostawiają ich samych sobie ani nie oddają ich pod opiekę instytucji opiekuńczych (zatem ponoszą ciężar, który inaczej obciążałby budżet państwowy lub samorządowy). Celem ustawodawcy nie mogła być dyskryminacja tych osób, które nie zwlekały z podjęciem opieki do czasu uzyskania orzeczenia. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa.

Art. 16a ustawy odnosi się przede wszystkim do opieki nad osobami starszymi, które zwykle stają się niepełnosprawne nagle, w następstwie urazu, zachorowania, załamania zdrowia. Tymczasem wiadomo, że orzeczenia o niepełnosprawności nie zapadają w Polsce natychmiast, a niejednokrotnie uzyskanie takiego orzeczenia wiedzie przez odwołanie do komisji lekarskiej i trwa kilka miesięcy. Na osobach bliskich spoczywa wówczas odpowiedzialność za podawanie leków, zachowywanie odpowiedniego trybu życia osoby wymagającej opieki. Od tego zależy zdrowie, a często życie osób wymagających opieki. Sposób interpretacji art. 16a, który powstrzymywałby bliskich od opieki aż do czasu, gdy osoba wymagająca jej (zwykle matka lub ojciec) będzie się legitymować odpowiednim orzeczeniem, byłby oderwany od rzeczywistości. Byłby też niemożliwy do przyjęcia pod względem etycznym.

Interpretacja, którą zastosował organ, prowadzi do obchodzenia prawa. Jeśli bowiem wypłata świadczenia jest uzależniona nie od trwałego, zweryfikowanego stanu rezygnacji z pracy, ale od jednorazowego aktu rezygnacji uczynionego w odpowiednim momencie, to wystarczającym sposobem obejścia tego przepisu przez osobę w podobnej sytuacji jak skarżący, byłoby fikcyjne zatrudnienie się (lub podjęcie działalności gospodarczej) na okres jednego miesiąca, by następnie zrezygnować z pracy i zacząć pobierać świadczenia. Taka interpretacja osłabia autorytet prawa i zaufanie do państwa.

Kolejne ustępy, zwłaszcza ust. 8 art. 16a również nie przemawiają za tym, by przypisywać istotne znaczenie kolejności wystąpienia pierwszej i drugiej przesłanki. Przepisy te wprowadzają ograniczenia dochodowe i podmiotowe, które skarżący także spełnia, a które mają zapewnić, by zasiłku nie pobierały niewłaściwe osoby oraz takie, które posiadają inne źródła dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej ustawa. Przepis ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego 3 stycznia 2013 r., kiedy był zarejestrowany jako bezrobotny, natomiast nie pracuje od dnia 25 czerwca 2010 r. Jego matka od dnia 5 listopada 2012 r. została uznana za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu orzeczeniem z dnia [...] 2012 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J.G.

Organy orzekające uzasadniają, że w chwili podjęcia starań o to świadczenie skarżący nie był osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdyż brak jest związku pomiędzy jego rezygnacją z prowadzenia działalności gospodarczej w 2010 r., a orzeczonym wobec jego matki stopniem niepełnosprawności w 2012 r. Uznały, że z tego powodu nie można przyznać skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy.

Tymczasem, poza sferą rozważań, organy pomocy społecznej pozostawiają treść art. 16a ust. 8 ustawy, który mówi kiedy specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, nie wskazując wcale statusu bezrobotnego jako okoliczności wykluczającej takie świadczenie. Jest przy tym charakterystyczne, że brzmienie art. 16 a ust. 8 ustawy zostaje w tekście ustawy powtórzone idealnie w treści art. 17 ust. 5 tej ustawy. Również i tu status bezrobotnego nie został powołany przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca świadczenie pielęgnacyjne. Obydwie te instytucje prawne zbliża nadto do siebie, że skuteczność starań o świadczenie pielęgnacyjne została powiązana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (w art. 17 ust. 1 ustawy jest nadto mowa o niepodejmowaniu pracy zarobkowej).

Uwagi te są o tyle istotne, że dotychczasowe ustalenia orzecznictwa sądowoadministracyjnego na tle stosowania art. 17 ust. 1 ustawy można z pełnym przekonaniem przenieść na grunt postępowania za przedmiot mającego specjalny zasiłek opiekuńczy (por. w tym względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 463/13).

Przyjmując tak należy zauważyć, że w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 289/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że art. 17 ust. 5 ustawy, dzięki wykładni językowej pozwala jednoznacznie skonstruować obowiązującą normę prawną, zatem nieuprawnione jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i kreowanie na tej podstawie norm wykraczających poza literalne brzmienie przepisu.

Przeciwko odmiennej wykładni przemawia wprost regulacja art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j. t. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415). Unormowanie to stanowi bezpośrednie wsparcie dla twierdzenia, że ocena spełnienia bądź nie przesłanek nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna odbywać się wyłącznie na gruncie terminów i pojęć ustawy. Treść art. 17 ust. 5 ustawy nie stwarza podstaw do przyjęcia, że osoba pozostająca w ewidencji bezrobotnych nie może być traktowana na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Przyznanie takiej osobie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rodzi natomiast skutki w sferze stosunków zatrudnienia i bezrobocia stanowiąc podstawę do wszczęcia przez organ zatrudnienia postępowania w przedmiocie pozbawienia jej statusu bezrobotnego wobec niespełnienia warunków przewidzianych w art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Nawiązując do tych kwestii Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07, uznał, że status osoby bezrobotnej nie może eliminować osoby zainteresowanej z grona tych osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W przypadku osób bezrobotnych spełnione są bowiem obie omawiane przesłanki. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa, w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych, czy to z prawem do zasiłku, czy bez, wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje między innymi osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeśli ma ona ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (...). Gdyby prawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie.

Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podkreślić bowiem trzeba, że status bezrobotnego jest tylko jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których to przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inną natomiast jest sytuacja, gdy określona osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne, co pozbawia ją statusu bezrobotnego. Oznacza to, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna w Urzędzie Pracy może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, a dopiero fakt pobrania takiego świadczenia pozbawia ją statusu bezrobotnego, o którym mowa w art. 2 ust.1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy.

Powyższy pogląd zaakceptowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. IV SA/Wr 312/13, również podziela w pełni skład orzekający w niniejszej sprawie.

Występując zatem z wnioskiem o przyznanie świadczenia skarżący spełniał niewątpliwie przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", o której stanowi art. 16 a ust. 1 ustawy, gdyż rezygnacja z zatrudnienia obejmuje również jego niepodejmowanie i to niezależnie od tego, czy osoba niepodejmująca zatrudnia jest osobą bezrobotną, czy takiego statusu nie posiada. Podkreślenia bowiem wymaga, że w dacie orzekania przez organy obydwu instancji skarżący nie znajdował się już w ewidencji osób bezrobotnych. Pozostawał on jednak nadal osobą niepodejmującą zatrudnienia.

W tych okolicznościach faktycznych sprawy zadaniem organów orzekających było zbadanie, czy zachodził wyraźny i bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą. Tymczasem ograniczyły się one jedynie do wykazania braku związku pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z prowadzenia działalności gospodarczej, a koniecznością opieki nad chorą matką.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.