Uzasadnienie
Przedmiotem skargi pełnomocnika A. L. (skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (SKO) z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...], nr [...] o wstrzymaniu z urzędu wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] przyznającej skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono:
Na mocy postanowienia z dnia [...] ([...]) organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] ([...]) przyznającą skarżącej świadczenia rodzinne. Następnie organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia [...] ([...]) o wstrzymaniu z urzędu wykonania tej decyzji.
Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że do sierpnia 2014 r. była osobą samotnie wychowującą dzieci, i że jej obecny mąż do tego czasu nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego (...).
Zgodnie z art. 152 § 1 kpa, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, na mocy postanowienia z dnia [...] ([...]) organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] ([...]), przyznającą skarżącej świadczenia rodzinne na okres 2014/2015. Jako przesłankę wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, czyli fakt wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Ostateczna decyzja, będąca przedmiotem wznowionego postępowania, została wydana w dniu [...], zaś okoliczność istotna dla sprawy, nieznana organowi w chwili wydania tej decyzji zaistniała w dniu [...]. W tym dniu bowiem skarżąca zawarła związek małżeński z M. L. Okoliczność ta doprowadziła do zmiany składu osobowego rodziny skarżącej, mającego istotne znaczenie dla oceny jej uprawnień do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy 2014/2015. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne.
Ponadto, wedle art. 3 pkt 2 i 2a ustawy, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, zaś dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Z kolei, wedle art. 3 pkt 16 ustawy, rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
Wobec powyższego, Kolegium uznaje, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z dnia [...] ([...]), dotyczącej uprawnień skarżącej do świadczeń rodzinnych w wyniku wznowienia postępowania, ze względu na zmianę sytuacji rodzinnej i dochodowej rodziny strony.
Dlatego też, w ocenie Kolegium istniała podstawa do wydania przez organ pierwszej instancji z urzędu zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji objętej wznowionym postępowaniem.
W skardze na postanowienie ostateczne SKO pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 152 § 1 kpa, a w konsekwencji brak podstawy prawnej dla dokonanego rozstrzygnięcia. Wniósł o:
- 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- 2. przyznanie zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (...).
Skarżąca zarzuca naruszenie art. 152 § 1 kpa polegające na błędnej interpretacji przepisu. Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie organ był zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie żądania skarżącej ponieważ nie mógł w celu odmowy wstrzymania powołać się na wzmiankowany przepis. Jak wynika z literalnego brzmienia przepisu zastosowanie może on mieć wyłącznie do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Natomiast w przypadku gdy skarżąca wnosiła o wstrzymanie wykonania negatywnej dla niej decyzji (ponieważ jak wynika z uzasadnienia postanowienia SKO uznaje, iż istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji) nie jest możliwe zastosowanie tej podstawy prawnej. Skoro więc w treści orzeczenia nie została podana podstawa prawna rozstrzygnięcia to jest ono obarczone istotną wadą prawną.
Wobec braku zastosowania i podania podstawy prawnej do wydania postanowienia musi ono zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w postanowieniu z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżone bowiem postanowienie, jak i postanowienie utrzymane nim w mocy, nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a sądowa kontrola tych postanowień obejmuje jedynie ich zgodność z tymi przepisami (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent W. przyznał skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dwójkę dzieci, w okresie od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent W. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wyszły na jaw nowe okoliczności związane z zawarciem przez skarżącą dnia 23 sierpnia 2014 r. związku małżeńskiego. Powyższe spowodowało zmianę składu rodziny oraz sytuacji dochodowej rodziny. W związku z powyższym należało wznowić postępowanie.
Tego samego dnia, na podstawie art. 152 kpa, organ I instancji wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła, że zmiana okoliczności faktycznych w sprawie (zawarcie małżeństwa) nastąpiła po wydaniu decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Nadto nie ma podstaw by uwzględniać stan majątkowy jej małżonka przed zawarciem związku małżeńskiego (zażalenie nosi datę: 22 grudnia 2014 r. a do MOPS we W. wpływa 29 grudnia 2014 r.).
Decyzją z dnia [...] organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...], nr j.w. i przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2014 r. do 30 listopada 2014 r. i odmówił tych świadczeń na dzieci w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r.
Omówionym w części historycznej uzasadnienia wyroku postanowieniem SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Z akt sprawy nadto wynika, że skarżąca i M. L. zawarli związek małżeński w dniu [...] (odpis skrócony aktu małżeństwa).
Przepis art. 152 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest zatem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. W-wa 1998, s. 756).
Takie prawdopodobieństwo w sprawie istniało.
Trafnie bowiem organy orzekające stwierdzają, że małżeństwo skarżącej wywołało zmiany składu osobowego jej rodziny, o czym skarżąca miała obowiązek zawiadomić organ wypłacający świadczenia. Zmianie ulega także konstrukcja dochodu rodziny rzutująca na prawo do tych świadczeń. Znalazło to też swoje odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...], o której była mowa wcześniej. Zawarte w niej rozstrzygnięcie nie pozostawia wątpliwości, że w chwili podejmowania zaskarżonego postanowienia prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania istniało. Zupełnie odmiennie bowiem reguluje kwestię świadczeń dla dzieci.
Zarzut skargi zatem, że organy orzekające naruszyły przepis art. 152 § 1 kpa poprzez jego błędną interpretację nie zasługuje na uwzględnienie. Przy tym wyraźnego podkreślenia wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji, o jakim mowa w tym przepisie odnosi się tylko do decyzji ostatecznej weryfikowanej we wznawianym postępowaniu.
Z tych powodów skarga podlegała oddaleniu, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).