Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 roku, adresowanym do Prodziekana ds. studenckich i ogólnych Wydziału [...] Uniwersytetu [...], którym A.S. (dalej: strona, skarżący) wystąpił o reaktywację w prawa studenta na kierunku [...], niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie, w roku akademickim 2019/20 w celu złożenia pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 108 us.t 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. Poz. 1668, ze zm.) oraz § 22 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz.U. poz. 1596 i z 2017 r. poz.1515) oraz § 50 ust. 2 uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z [...] maja 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), działający z upoważnienia Rektora, Prodziekan ds. studenckich i ogólnych Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie wyrazi zgody na reaktywację przez stronę studiów na kierunku [...], niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie w roku akademickim 2019/20.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył brzmienie art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wedle którego studenci, którzy do końca planowanego terminu zakończenia studiów nie złożyli pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego powinni być skreśleni. Organ podkreślił, że osoby skreślone z listy studentów mogą wnosić o wznowienie studiów prowadzonych przez uczelnię, za zasadach określonych w regulaminie studiów. Nie jest jednak dopuszczalne wznowienie studiów na kierunku, który nie jest już przez uczelnię prowadzony, zwłaszcza jeśli utraciła ona z mocy przepisów uprawnienie do jego prowadzenia. W tym zakresie organ pierwszej instancji powołał się na przepis § 22 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku [...] może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r.
Według organu, termin ten upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/17. W związku z powyższym brak podstaw do wznowienia studiów na kierunku [...], niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie ponieważ Uniwersytet [...] utracił z mocy przepisów uprawnienia do jego prowadzenia. Prolongata do złożenia pracy dyplomowej o kolejne miesiące, mimo zaliczonego seminarium, nie znajduje prawnego i merytorycznego uzasadnienia.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się ponownego rozpoznania jej wniosku z dnia [...] stycznia 2020r. i przywrócenia na listę studentów na kierunku [...] 2,5 letnie zaoczne oraz rozpoznanie i uwzględnienie odwołania z dnia [...] kwietnia 2019r. z egzaminu, który odbył się [...] kwietnia 2019r. w części [...]. W uzasadnieniu wniosku strona wywodziła, że w dniu [...] maja 2018r. otrzymała pismo z Uniwersytetu [...] informujące o tym,że na podstawie § 17 ust.1 i § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów, uczelnie wyższe utraciły podstawy prawne do kontynuowania kształcenia na kierunku [...],studia drugiego stopnia.
W związku z powyższym Senat uczelni podjął uchwałę z dnia [...] września nr [...] w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia z dniem [...] września 2020r. Jednocześnie poinformowano stronę, że zostaną zorganizowane jeszcze tylko dwa egzaminy dyplomowe na tym kierunku, jeden w semestrze zimowym roku akademickiego 2018/2019 oraz drugi w semestrze zimowym w roku akademickiego 2019/2020. Strona przystąpiła do egzaminu dyplomowego w kwietniu 2019r., od wyniku którego w dniu [...] kwietnia 2019r. złożyła odwołanie, które do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone. W oczekiwaniu na jego rozpatrzenie strona złożyła przedmiotowy wniosek z [...] stycznia 2020r. Końcowo strona podniosła,że została wprowadzona w błąd i narażono ją na wymierne straty finansowe, zmuszając ją niejako do podjęcia nauki na jednolitych studiach magisterskich zaocznych z pełną odpłatnością za każdy semestr, pomimo zaliczenia zakresu materiału niezbędnego do złożenia pracy magisterskiej.
Decyzją z dnia [...] maja 2020r. nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 138 §1 pkt.l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018r. poz.1668 ze zm.), § 22 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016r. w sprawie prowadzenia studiów (Dz.U. poz.1596 i z 2017r. poz.1515), § 50 ust. 2 Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] z dnia [...] maja 2019r., działający z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...], Prorektor ds. Nauczania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach decyzji ostatecznej organ przywołał treść art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przytoczył brzmienie przepisu § 22 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów podstawowa, zgodnie z którym jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku [...] może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r.
Zdaniem organu, termin, o którym jest mowa w rozporządzeniu, upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017. Na podstawie danych zawartych w teczce studenckiej strony organ poczynił następujące ustalenia:
- - strona zdała wszystkie egzaminy przewidziane planem studiów w semestrze letnim w roku akademickim 2015/2016 za wyjątkiem egzaminu magisterskiego z powodu nieprzystąpienia do wyżej wymienionego egzaminu,
- - w dniu [...] września 2016 r. nastąpiło skreślenie z list studentów,
- - w semestrze letnim 2016/2017 strona wznowiła studia, ale i tym razem nie podjęła próby przystąpienia do egzaminu dyplomowego,
- - w dniu [...] września 2017 r. nastąpiło skreślenie z listy studentów,
- - w dniu [...] stycznia 2018 r. miało miejsce kolejne wznowienie studiów, podczas którego strona podjęła dwie nieudane próby zdania egzaminu magisterskiego,
- - w dniu [...] maja 2018 r. nastąpiło skreślenie z list studentów,
- - kolejne ostatnie wznowienie studiów miało miejsce [...] marca 2019 r. w wyniku, którego strona przystąpiła ponownie dwukrotnie do egzaminu dyplomowego z negatywnym skutkiem.,
- - ostatecznie strona została skreślona z listy studentów w dniu [...] maja 2019 r.
Jak stwierdził dalej organ, po tym terminie, z uwagi na utracenie przez Wydział [...] z mocy przepisów prawa uprawnień do prowadzenia kierunku 2,5 letniego [...], zaocznego nie ma możliwości wznowienia w/w kierunek studiów, a wręcz jest niedopuszczalne wznowienie studiów na kierunku, który nie jest prowadzony przez uczelnię. Prolongata do złożenia pracy dyplomowej o kolejne miesiące, pomimo zaliczonego seminarium, nie znajduje prawnego i merytorycznego uzasadnienia.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o: 1/ uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2020r., 2/ ponowne rozpoznanie jego wniosku z dnia [...] stycznia 2020r. i przywrócenie na listę studentów na kierunku [...] 2,5 letnie zaoczne, 3/ rozpoznanie i uwzględnienie odwołania z dnia [...] kwietnia 2019r. z egzaminu, który odbył się [...] kwietnia 2019r. w części [...], 4/ zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł,że zaskarżona decyzja jest niezgodna z poprzednimi decyzjami, uchwałą Senatu nr [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz uzyskanymi informacjami z uczelni. W warstwie argumentacyjnej skarżący powołał się na fakty wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rektor Uniwersytetu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podnosząc,że w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco wyłożono okoliczności faktyczne i prawne będące podstawą rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ stwierdził,że dokumentacja przebiegu studiów skarżącego jednoznacznie pokazuje, że mimo zdania wszystkich egzaminów przewidzianych planem studiów w semestrze letnim w roku akademickim 2015/2016, skarżący nie przystąpił do egzaminu magisterskiego, w rezultacie czego został skreślony [...] września 2016r. Po raz kolejny skarżący nie przystąpił do egzaminu magisterskiego już po wznowieniu studiów w semestrze letnim 2016/2017, co również stanowiło przyczynę skreślenia z listy studentów w dniu [...] września 2017r. Podobnie rzecz się miała po wznowieniu studiów [...] stycznia 2018r., kiedy to skarżący miał dwie nieudane próby zdania egzaminu magisterskiego. Tym razem skreślenie nastąpiło w dacie [...] maja 2018r.
Ostatnie już wznowienie studiów miało miejsce w dacie [...] marca 2019r. w wyniku, którego skarżący podjął dwie próby egzaminu dyplomowego. Skarżący ostatecznie został skreślony z listy studentów [...] maja 2019 r. Opisany przebieg studiów skarżącego wskazuje, że Uniwersytet [...] stwarzał szereg możliwości, celem umożliwienia skarżącemu zakończenia studiów. Organ powołując się na uchwałę Senatu Uniwersytetu [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia z dniem [...] września 2020r. podniósł,że uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015r., co oznacza, że termin ten upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017r.
Skarżący ostatecznie został skreślony z listy studentów [...] maja 2019r. Po tym terminie, nie było obiektywnych podstaw dla wznowienia studiów, z uwagi na utratę uprawnień do prowadzenia kierunku 2,5 letniego [...] zaocznego przez Wydział [...].
Z kolei odnosząc się żądania skargi dotyczącego rozpoznania odwołania z dnia [...] 04.2019r. organ podniósł, że wniosek ten w istocie miałby dotyczyć sądowej weryfikacji procesu oceniania., natomiast żądanie w tym zakresie nie mieści się w pojęciu sprawy podlegającej kognicji sądów administracyjnych.
Skarżący pismem procesowym z dnia 8 września 2020r. odnosząc się do odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe żądania skargi, również w zakresie zobowiązania uczelni do rozpoznania jego odwołania od wyników z egzaminu z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz podania uzasadnienia oceny z części [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W związku ze sformułowanym w skardze i podtrzymanym pismem procesowym skarżącego z dnia 8 września 2020r. wnioskiem w zakresie zobowiązania uczelni do rozpoznania jego odwołania od wyników z egzaminu z dnia [...] kwietnia 2020 r. na wstępie przypomnieć jedynie należy, że kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy ma wyłącznie charakter kontroli legalnościowej rozumianej jako badanie zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem osądu w kontrolowanej sprawie jest decyzja Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...] działającego z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...] utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Dziekana Wydziału [...] odmawiającą reaktywacji w prawach studenta na studia zaoczne 2,5 letnie na kierunku [...] w roku akademickim 2019/2020. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola dotyczy wyłącznie powyższego aktu stosowania prawa i jedynie do powyższego rozstrzygnięcia ograniczą się rozważania Sądu i ocena jego zgodności z prawem, z pominięciem oceny całokształtu wcześniejszych działań uczelni wobec skarżącego jako jej studenta.
W badanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami fakt,że skarżący w dniu [...] maja 2019 r. został skreślony z listy studentów, z powołaniem się na podstawę prawną wynikającą z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowiącą, że studenta skreśla się z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;
Ocena zasadności wywiedzionej skargi musi zostać poprzedzona analizą przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną wydanej decyzji. W pierwszej kolejności należy przytoczyć treść § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów, wedle którego podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku [...] może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Stosownie do ust.2 pkt 2 § 22 uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Trafnie zatem skonstatował organ, że termin, o którym mowa w cytowanym przepisie § 22 omawianego rozporządzenia, upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017.
Wbrew zarzutom skargi, konstatacji tej nie zmienia fakt wydania przez Senat Uniwersytetu [...] uchwały nr [...] z dnia [...] września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia, której § 2 stanowił, że z dniem 30 września 2020r. traci moc uchwała Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie utworzenia niestacjonarnych (zaocznych) studiów drugiego stopnia na kierunku [...]. Przepis § 1 uchylanej uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] przewidywał,że tworzy na Wydziale [...] 2,5-letnie niestacjonarne (zaoczne) studia drugiego stopnia na kierunku [...].
Uchwała Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia 27 września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia weszła w życie z dniem jej podjęcia, czyli z dniem 27 września 2017r., o czym stanowi § 3 tej uchwały. Fakt funkcjonowania w obrocie prawnym do 30 września 2020r. uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie utworzenia niestacjonarnych (zaocznych) studiów drugiego stopnia na kierunku [...] nie oznacza,że do tego terminu można było organizować rekrutację na studia, o których w niej mowa czy też reaktywować je celem złożenia pracy dyplomowej. Rok akademicki trwa od dnia 1 października do dnia 30 września i dzieli się na 2 semestry (art.66 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce).
Złożenie przez skarżącego przedmiotowego wniosku nastąpiło w trakcie semestru zimowego 2019/2020, a więc w terminie, w którym uczelnia z mocy § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów, nie posiadała już uprawnienia do prowadzenia przez Wydział [...] kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia i tym samym już ich faktycznie nie prowadziła. Stwierdzenie powyższego oznacza,że nie istniała podstawa zarówno faktyczna, jak i normatywna do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Stosownie do § 50 ust.2 uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019r. w sprawie regulaminu studiów na Uniwersytecie [...] decyzje dotyczące skreślenia z list studentów oraz odmawiające zwolnienia z opłat, reaktywacji na studiach, wznowienia studiów albo przeniesienia z innej uczelni, podejmowane są na podstawie upoważnienia Rektora w trybie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego. Z § 42 ust. 7 w zw. z § 41 ust.1 pkt 2 wskazanego wyżej regulaminu wynika, że osoba, która została skreślona z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, w terminie 2 lat od daty skreślenia z listy studentów może wystąpić o ponowienie studiów w celu ukończenia studiów, a zwłaszcza złożenia pracy i / lub egzaminu dyplomowego w tym terminie.
Zdaniem Sądu, wskazana regulacja nie może mieć zastosowania w realiach analizowanej sprawy, albowiem nie można reaktywować w prawach studenta na kierunku studiów,którego uczelnia już nie prowadzi, a zwłaszcza w przypadku, gdy z mocy przepisów prawa utraciła uprawnienia do jego prowadzenia. A z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Stwierdzenie powyższego oznacza, że zaskarżona decyzja nie uchybia obowiązującym przepisom, zaś skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151p.p.s.a.