Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 czerwca 2018 r. A. K. (zwana dalej skarżącą lub wnioskodawczynią) wniosła skargę na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia rozstrzygnięcia w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5).
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06).
Zwrócić zatem uwagę należy, że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.
Niezbędną jednak przesłanką do wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest uprzednie stwierdzenie, że można go zaliczyć do katalogu tych rozstrzygnięć, które podlegają wykonaniu jako akty zobowiązujące, ustalające dla adresatów nakazy powinnego lub zakazy określonego zachowania, czy też przyznające prawa lub obowiązki (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1863/15).
Odnosząc poczynione rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postanowienie o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – samo w sobie – ma wyłącznie charakter procesowy i nie zawiera elementu wykonalności. Nie przyznaje bowiem stronie żadnego uprawnienia, ani nie nakłada na nią jakiegokolwiek obowiązku. Nie wywołuje ono zatem żadnych skutków materialnych, które mogłyby zostać wyegzekwowane w drodze przymusu państwowego. Nie można go więc uznać za akt nadający się do wykonania, co tym samym uniemożliwia wstrzymanie jego wykonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II GZ 505/15, postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 1207/17 oraz w Gdańsku z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1080/15).
Po drugie zaś trzeba podkreślić, że wykazanie istnienia szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby potrzebę udzielenia stronie tymczasowej ochrony sądowej, leży po stronie wnioskodawcy. Domagając się zatem wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynność strona winna należycie wykazać, że jej obiektywna sytuacja daje podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 oraz z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 88/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca, poza sformułowaniem żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nie poparła swojego wniosku jakimikolwiek argumentami, które świadczyłyby o wystąpieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej, strona nawet nie wskazała, która z wymienionych przesłanek ustawowych zachodzi w niniejszej sprawie. Za takie przesłanki nie można zaś było uznać ogólnych zarzutów stawianych wprost skarżonemu rozstrzygnięciu, gdyż mogą one zostać rozstrzygnięte dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe.
Skoro brak było po stronie skarżącej jakichkolwiek wyjaśnień uzasadniających wstrzymanie wykonania zakwestionowanego postanowienia, to należało tym samym uznać, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.