Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę Strony na opisaną w sentencji decyzję Rektora Akademii Sztuk Pięknych we W.. Ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu, mimo prawidłowego zawiadomienia nie stawił się na rozprawie.
W dniu 14 kwietnia 2022 r., drogą elektroniczną, wpłynęło do Sądu zapytanie Strony o stan sprawy. W dniu 15 kwietnia 2022 r. poinformowano Skarżącego o fakcie wydania w dniu 30 marca 2022 r. wyroku oddalającego jego skargę. W dalszej korespondencji Strona zaniepokojona faktem wydania orzeczenia, o którego treści nie została poinformowana, po udzieleniu przez Sąd w dniu 28 kwietnia 2022 r. wyjaśnień, co do okoliczności sprawy, w tym o braku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, ostatecznie pismem z dnia 3 maja 2022 r. wniosła o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia. Skarżący, bez wezwania Sądu, uzupełnił braki formalne wniosków pismami nadanymi na poczcie na adres tut. Sądu w dniu 5 maja 2022 r. i 10 maja 2022 r. (uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu).
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Skarżący wskazał m.in. że zawnioskował o pomoc profesjonalnego pełnomocnika bo jest obywatelem Iraku i nie zna języka polskiego ani procedury sądowej. Tymczasem przyznany mu w ramach prawa pomocy pełnomocnik nie podjął w sprawie żadnej czynności a także nie odbierał telefonów od Strony i nie odpisywał na korespondencję mailową, nie spełnił nawet podstawowego kryterium elementarnej przyzwoitości, co Skarżący szeroko opisał wniosku. Zwracał też uwagę na nieprzychylną jego zdaniem postawę Sądu, wytykając brak kompletnych odpowiedzi, pomimo, że Skarżący interesował się przebiegiem sprawy, co wpłynęło na uchybienie terminu do ewentualnego zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku.
Skarżący podkreślał, że skarga dotyczy życiowej dla niego sprawy, która został rozpozna po upływie roku. Podkreślał, że jest obcokrajowcem, czuje się wyobcowany i bezradny, bez środków do życia. Pochodzi z kraju objętego wojną, gdzie interesantów traktuje się lepiej. W dalszych wywodach pisma Skarżący wyrażał żal i skargę na działanie Sądu, akcentując, że odczuwa uprzedzenie do jego osoby. Skarżący prosił o przychylenie się do jego prośby o przywrócenie terminu.
Pełnomocnik Strony ustosunkowując się do przesłanego mu przez Sąd wniosku Strony o przywrócenie terminu wniósł o jego uwzględnienie i sporządzenie uzasadnienia wyroku w celu ochrony interesów Skarżącego i zapobieganiu ponoszenia przez Stronę negatywnych konsekwencji uchybień pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd uznał, że okoliczności tej sprawy uzasadniają uwzględnienie wniosku Strony o przywrócenie jej terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.)., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 30 marca 2022 r. upłynął z dniem 6 kwietnia 2020 r. Jak wynika z akt sprawy na skutek zapytań Strony Sąd pismem z dnia 28 kwietnia 2022r. poinformował o wydaniu orzeczenia, wnioskowym trybie jego uzasadnienia oraz braku wniosku w tym względzie. Zatem w opinii Sądu od tej daty biegł dla Strony termin do wniesienia wniosku w trybie art. 86 § 1 p.p.s.a. Składając żądanie w tym zakresie w dniu 3 maja 2022 r. Skarżący dochował ustawowego terminu. Przyjdzie jeszcze zaznaczyć, że obieg opisanej korespondencji (poza wnioskiem o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia) odbywał się poprzez Wydział Informacji Sądowej, w relacji Skarżący - Sąd, bez udziału pełnomocnika.
Złożenie wniosku o przywrócenie terminu w zakreślonym przez prawo terminie uprawniało Sąd do jego merytorycznego rozpoznania. Uznając uprawnienie Skarżącego przyznające mu dochodzone przez niego prawo Sąd miał na uwadze fakt, że jakkolwiek w sprawie działa pełnomocnik, to jednak nie był to obrońca z wyboru ale działający z urzędu. Zatem Skarżący nie może ponosić winy w jego wyborze, tym samym w tych szczególnych okolicznościach, nie mogą one dotykać Strony. Jak wynika z akt Sprawy Skarżący jest obywatelem obcego Państwa, nie zna języka polskiego, jak sam wskazuje czuje się bezradny w obcym kraju, co w realiach toczonego sporu uzasadnia brak znajomości obowiązujących procedur.
Skarżący sygnalizował też istotne problemy w komunikacji telefonicznej z tut. Sądem z uwagi barierę językową uniemożlwiającą szybkie uzyskanie informacji o stanie sprawy. Nadto nie można mu odmówić zaangażowania i monitorowania sprawy w dostępny dla siebie sposób i wykonywania wcześniejszych wezwań Sądu w sposób terminowy. Działania te straciły na sile w momencie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, co wydaje się zrozumiałe, zatem brak złożenia przez niego wniosku o uzasadnienie we właściwej dacie jawi się jako usprawiedliwiony, czynność ta obarczała bowiem pełnomocnika, który z obowiązków tych się nie wywiązał, co stanowi podstawę do wywodzenia konsekwencji wobec pełnomocnika, a nie Strony.
Nadto odnotowania wymaga, że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia oddalającego skargę Strony. Zatem przedstawienia przez Sąd okoliczności, które legły u podstaw odmowy uwzględniania racji Strony zgłaszanych w skardze. Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że uzasadnienie wyroku stanowi element, który musi towarzyszyć rozstrzygnięciu sądowemu, uznawane jest za konieczny składnik w świetle prawa do sprawiedliwej (rzetelnej) procedury sądowej, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok z 23 maja 2018 r., sygn. SK 8/14, OTK ZU A/2018, poz. 34).
Uznając, że w sprawie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.