Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r. oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 36/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił dokonania wykładni wspomnianego wyroku. Zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni orzeczenia, ponieważ wyrok jest jasny w zakresie sentencji, gdyż w sposób jednoznaczny i czytelny wskazano w nim przedmiot i sposób rozstrzygnięcia Sądu. Ponadto nie został złożony wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 września 2013 r.
Skarżący, pismem z dnia 10 września 2013 r., wniósł m. in. szereg skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie oraz o wstrzymanie ich wykonania i wyjaśnienie wątpliwości związanych z opublikowanymi orzeczeniami, w tym również o wyjaśnienie wątpliwości orzeczenia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie oraz o wstrzymanie jego wykonania.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem, złożony w piśmie z dnia 10 września 2013 r., kolejny wniosek o wykładnię wyroku Sądu z dnia 14 marca 2012 r. oddalającego skargę oraz wniosek o wstrzymanie wykonania tego wyroku.
Natomiast skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku została rozpoznana odrębnym postanowieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2).
W myśl art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego, zawartym w piśmie z dnia 10 września 2013 r., o dokonanie wykładni wyroku Sądu z dnia 14 marca 2012 r. oddalającego skargę jest bezprzedmiotowe z uwagi na to, że postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 353/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wykładni wspomnianego wyroku. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że nie zachodziły przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni orzeczenia, ponieważ wyrok jest jasny w zakresie sentencji, gdyż w sposób jednoznaczny i czytelny wskazano w nim przedmiot i sposób rozstrzygnięcia Sądu. Natomiast nie został złożony wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 158 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu z dnia 14 marca 2012 r. oddalającego skargę wskazać należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.).
Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest do wstrzymania wykonania wyłącznie aktów lub czynności, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Instytucja wstrzymania wykonania odnosi się więc do rozstrzygnięć organów administracji podlegających właściwości sądów administracyjnych, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. i jednocześnie nadających się do wykonania, tj. posiadających przymiot wykonalności.
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji publicznej może nastąpić zatem w toku trwającego postępowania sądowego przed sądem I instancji, na co wyraźnie wskazuje treść art. 61 § 6 p.p.s.a., z którego wynika, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
O wstrzymaniu wykonania jest również mowa w art. 152 p.p.s.a., stosownie do którego, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Wstrzymanie wykonania na podstawie tego przepisu, a więc w wyroku uwzględniającym skargę, dotyczy również wyłącznie aktów lub czynności zaskarżonych do sądu, o których mowa w art. 63 § 3 p.p.s.a.
W orzecznictwie przyjęto nadto, że w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. (uchwała Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 200767 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77). Jednakże i w tej sytuacji wstrzymanie wykonania odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli wydanych przez organy administracji publicznej. W niniejszej zaś sprawie skarga kasacyjna nie została wniesiona.
Z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie sąd traci możliwość orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Przepisy ustawy p.p.s.a nie przewidują zatem możliwości wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku sądu oddalającego skargę.
Z tych względów wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku sądu oddalającego skargę nie mógł zostać uwzględniony.
Oceny tej nie zmienia fakt, iż skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu oddalającego skargę wraz ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego wyroku, uregulowaną w Dziale VIIA, w przepisach art. 285a – art. 285l p.p.s.a
Skarga ta, jeżeli została skutecznie wniesiona, wszczyna odrębne postępowanie sądowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którego przedmiotem jest stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu i nie jest kontynuacją prawomocnie zakończonego postepowania. Uwzględnienie tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285k § 2 p.p.s.a, nie powoduje ustania bytu prawnego prawomocnego orzeczenia sądu niezgodnego z prawem, lecz stwarza uprawnienie dla strony do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym z powodu wyrządzenia szkody wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem.
Prawomocne orzeczenie bowiem wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a).
Przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują zatem wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku sądu w toku postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia ani też w orzeczeniu stwierdzającym omawianą niezgodność, wydawanym wyłącznie przez Naczelny Sąd Administracyjny i uregulowanym w art. 285k § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uwzględniając skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza jedynie, że orzeczenie jest w zaskarżonym zakresie niezgodne z prawem.
Ponadto w razie skutecznie wniesionej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia kompetencja do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania tego orzeczenia należałaby do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 1 i § 3 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. II sentencji.