Uzasadnienie
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania, zawarty w skardze wniosek skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika (ojca), o przyznanie prawa pomocy, który obejmował żądanie zwolnienia z opłat sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W zarządzeniu tym wskazano, że w związku z powyższym, zawartym w skardze, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy - pismem referendarza sądowego z dnia 15 września 2016 r. - przesłano pełnomocnikowi strony skarżącej urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w celu jego wypełnienia, podpisania przez stronę skarżącą i przesłania do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (zgodnie z art. 257 p.p.s.a). Jednocześnie wezwano stronę skarżącą do nadesłania dokumentów źródłowych.
Strona skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi na to wezwanie i tym samym nie nadesłała wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W zarządzeniu tym powołano również przepis art. 67 § 5 p.p.s.a. stanowiący, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 p.p.s.a) oraz przepis art. 73 1 p.p.s.a., z którego § 1 wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.
Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 tego przepisu).
W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 tego przepisu).
W myśl § 4 tego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
W zarządzeniu tym referendarz stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 73 § 1-3 p.p.s.a., gdyż w dniu 19 września 2016 r. przesyłkę (pismo referendarza wraz z urzędowym formularzem) awizowano po raz pierwszy, a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki we wskazanej placówce pocztowej, pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, co wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie. Zaś dnia 27 września 2016 r. przesyłkę awizowano powtórnie, co wynika z pisma Poczty Polskiej S. A. z dnia 13 grudnia 2016 r. stanowiącego odpowiedź na reklamację dotyczącą doręczenia tej przesyłki, gdyż datownik dotyczący drugiego awiza na kopercie (zawierającej przesyłkę z wezwaniem do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na właściwym urzędowym formularzu) był nieczytelny.
Przesyłkę pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym w terminie 14 dni licząc od dnia pierwszego awiza, zgodnie z przepisem art. 73 § 3 p.p.s.a., co ustalono na podstawie danych ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty, z których wynika, że zwrot niepodjętej przesyłki (datownik poczty "ZWROT nie podjęto w terminie") nastąpił w dniu 4 października 2016 r., a więc piętnastego dnia licząc od dnia pierwszego awiza, które nastąpiło w dniu 19 października 2016 r.
W zarządzeniu tym przyjęto, iż zwrot niepodjętej przesyłki nastąpił w dniu 4 października 2016 r., mimo iż w opisanym wyżej piśmie Poczty Polskiej poinformowano, że w systemie teleinformatycznym Poczty Polskiej S. A nie zarejestrowano faktu zwrotu przesyłki do nadawcy i brak jest możliwości ustalenia faktycznej daty.
Skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. referendarz przyjął, iż w niniejszej sprawie zachodzi fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, w poniedziałek 3 października 2016 r. (19 września + 14 dni
= 3 października 2016 r.).
W tej sytuacji siedmiodniowy termin do złożenia na wymaganym urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w ocenie referendarza bezskutecznie w poniedziałek 10 października 2016 r., co skutkowało pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania - na podstawie art. 257 p.p.s.a.
W zarządzeniu tym dodano, że z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej.
Strona skarżąca jest zatem w niniejszej sprawie, dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego, zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a.
Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 6 lutego 2017 r. wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia sprzeciwu.
Pełnomocnik skarżącej dnia 13 lutego 2017 r., nadał w urzędzie pocztowym, sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, w którym podał, że nie otrzymał do skrzynki pocztowej znajdującej się przy nieruchomości podanej jako adres jego miejsca zamieszkania zarówno pierwszego awiza jak i drugiego awiza dotyczącego pisma Sądu z dnia 15 września 2016 r. (pismo referendarza sądowego). Awiza te miały nastąpić w dniach 19 września 2016 r. i 27 września 2016 r. Oczekiwał na odpowiedź Sądu po przesłaniu pełnomocnictwa z dnia 5 września 2016 r., a w okresie od października do grudnia 2016 r. kilkakrotnie kontaktował się z sekretariatem Sądu aby poznać przyczynę przeciągania postępowania sądowego, zaś w styczniu 2017 r. przyjechał do siedziby Sądu aby zapoznać się z dokumentacją i poznać przyczynę opóźnienia postępowania sądowego. W okresie od 15 września do 4 października 2016 r. cztery razy był w siedzibie placówki Poczty Polskiej, gdzie odbierał pisma i nadawał polecone, co potwierdził załączonym dowodem nadania w placówce pocztowej w Jeleniej Górze w dniu 29 września 2016 r. przesyłki listowej poleconej do Poznania.
Ponadto podał, że będąc w placówce pocztowej w Cieplicach zawsze pytał o przesyłkę poleconą adresowaną do niego na adres jego miejsca zamieszkania. Odnosząc się do informacji dotyczącej postępowania reklamacyjnego w niniejszej sprawie, z której wynika, że drugie awizo zostało mu doręczone w dniu 27 września 2016 r. zaprzeczył, aby tego dnia otrzymał powtórne awizo, ponieważ w tym dniu remontował posesję wraz z innymi osobami i nie otrzymał żadnego powtórnego awiza z wojewódzkiego sądu administracyjnego. Awizowanie listów odbywa się chaotycznie bez przestrzegania terminów i w tej kwestii wielokrotnie składał reklamacje u pracowników poczty. Ze względu na powyższe pełnomocnik w sprzeciwie wniósł o jego rozpoznanie i wyznaczenie dodatkowego terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy dla skarżącej na urzędowym formularzu oraz o wyznaczenie dla skarżącej adwokata z urzędu.
Do sprzeciwu dołączył ponadto dwa awiza (pierwsze awizo) dotyczące innych przesyłek listowych poleconych, oraz trzy koperty dotyczące przesyłek listowych poleconych, w tym kopertę, w której przesłano przesyłkę listową poleconą obejmującą zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Do sprzeciwu tego pełnomocnik dołączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega sprzeciw skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2017 r. pozostawiającego bez rozpoznania, zawarty w skardze, wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Na mocy art. 260 § 2 p.p.s.a, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zaskarżonym zarządzeniem referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na to, że nie został on złożony na urzędowym formularzu.
Obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wynika z treści art. 252 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem zarządzenie referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2017 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy jest prawidłowe.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej pismo referendarza sądowego z dnia 15 września 2016 r. wzywające do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzu, do którego załączony został wymagany formularz oraz koperty zawierającej opisaną przesyłkę, wynika bowiem, że przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 19 września 2016 r., a z koperty zawierającej tę przesyłkę wynika, że była ona awizowana po raz drugi, przy czym data tego drugiego awiza, czyli 27 września 2016 r. wynika z pisma Poczty Polskiej S. A. z dnia 13 grudnia 2016 r., stanowiącego odpowiedź na reklamację dotyczącą doręczenia tej przesyłki, gdyż datownik drugiego awiza na kopercie (zawierającej przesyłkę z wezwaniem do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na właściwym urzędowym formularzu) był nieczytelny.
W zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo przyjęto, iż zwrot niepodjętej przesyłki nastąpił w dniu 4 października 2016 r., mimo iż w opisanym wyżej piśmie Poczty Polskiej poinformowano, że w systemie teleinformatycznym Poczty Polskiej S. A nie zarejestrowano zwrotu przesyłki do nadawcy i brak jest możliwości ustalenia faktycznej daty.
Powyższe potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru i koperta, na których znajduje się pieczęć Poczty "ZWROT nie podjęto w terminie" i datownik "04-10-2016"
Zatem przesyłkę pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym w terminie 14 dni licząc od dnia pierwszego awiza, zgodnie z przepisem art. 73 § 3 p.p.s.a., skoro zwrot niepodjętej przesyłki nastąpił w dniu 4 października 2016 r., a więc piętnastego dnia licząc od dnia pierwszego awiza, które nastąpiło w dniu 19 października 2016 r.
Skarżący w wyznaczonym terminie nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego referendarz sądowy słusznie przyjął, że skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w powołanym wyżej art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a., to w niniejszej sprawie zachodzi fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, w poniedziałek 3 października 2016 r.
Siedmiodniowy termin do złożenia na wymaganym urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął zatem bezskutecznie w poniedziałek 10 października 2016 r., co skutkuje pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania - na podstawie art. 257 p.p.s.a.
W tej sytuacji podniesione w sprzeciwie argumenty dotyczące braku awiza w skrzynce pocztowej skarżącego nie mogą zmienić przedstawionej wyżej oceny, iż opisana przesyłka był awizowana dwa razy, tj. dnia 19 i 27 września 2016 r.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje również zarzut, iż awizowanie przesyłek odbywa się w sposób chaotyczny, gdyż odnosi się do działania operatora pocztowego.
Bez wpływ na ocenę, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, zawarty w skardze, nie został złożony na urzędowym formularzu, pozostaje złożenie przez pełnomocnika wraz ze sprzeciwem na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Formularz ten został złożony na etapie postępowania międzyinstancyjnego wywołanego sprzeciwem i nie może sanować braku urzędowego formularza, do złożenia którego, wezwano pełnomocnika skarżącej, wspomnianym pismem referendarza sądowego z dnia 15 września 2016 r.
Powyższe oznacza, że formularz ten został złożony po upływie siedmiodniowego terminu określonego w piśmie referendarza sądowego z dnia 15 września 2016 r.
Wniosek złożony na tym formularzu wszczął nowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i zostanie rozpoznany przez referendarza sądowego, do którego kompetencji należy, w myśl art. 258 § 1 p.p.s.a. wykonywanie czynności w zakresie prawa pomocy, w tym, stosownie do § 2 pkt 7 tego przepisu, wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy.
Pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wyklucza bowiem możliwości złożenia kolejnego wniosku o przyznanie tego prawa na wymaganym formularzu i jego merytorycznego rozpoznania. Bezprzedmiotowe jest tym samym wypowiadanie się przez Sąd w kwestii wyznaczenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skoro formularz ten został złożony.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 252 p.p.s.a. oraz art. 257 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.