Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 stycznia 2022 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę domagając się uchylenia mandatu karnego nr [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania. Swoje uprawnienia wywodził z treści art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 i art. 158 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, że zarówno w toku postępowania przed organem Policji jak i przed Sądem Rejonowym w Jeleniej Górze II Wydział Karny sygn. akt II Ko 1694/21 doszło do opisanych w skardze nieprawidłowości skutkujących nieważnością z mocy prawa, pominięcia okoliczności, które należy badać z urzędu i oddalenia skargi o wznowienie postępowania. Strona opisała wady jakim dotknięty był mandat karny, zwracając uwagę, że nie usunął ich Sąd Karny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane skargą w przedmiocie uchylenia mandatu karnego, zaś w kwestii tej wypowiedział się Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze II Wydział Karny w postanowieniu z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt Ko 1694/21. Wyjaśnić zatem należy, co wynika z akt sprawy, że podstawę prawną wystawionego mandatu stanowią przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2021 r. poz. 475, dalej k.p.w.) Zgodnie z art. 1 § 1 k.p.w. postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów tego kodeksu.
Jednocześnie art. 101 § 1, 1a i 1b k.p.w. określa przesłanki uchylenia prawomocnego mandatu karnego. Natomiast art. 101 § 2 tej ustawy stanowi, że uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna. W przedmiocie uchylenia mandatu karnego sąd orzeka na posiedzeniu. W posiedzeniu ma prawo uczestniczyć ukarany, organ, który lub którego funkcjonariusz nałożył grzywnę w drodze mandatu, albo przedstawiciel tego organu oraz ujawniony pokrzywdzony. Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić stosowne czynności w celu sprawdzenia podstaw do uchylenia mandatu karnego.
Ustawodawca przewidział zatem w sprawie, której dotyczy skarga, właściwość rzeczową sądów powszechnych, a nie sądu administracyjnego, który działa poza systemem sądów powszechnych i z tego względu nie obejmuje ona kontroli merytorycznej organów ścigania ani legalności wydawanych przez te organy rozstrzygnięć (por. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 164/09, w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 1323/15, w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 980/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z powołanych na wstępie przepisów wyznaczających kognicję sądowa administracyjnych również bezsprzecznie wynika, że nie są one uprawnione badania legalności orzeczeń sądów powszechnych.
Mając zatem na uwadze przywołane przepisy i okoliczności sprawy zasadnym było odrzucenie skargi jako wykraczającej poza granice właściwości sądu administracyjnego, co ma podstawę prawną w przepisie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.