Uzasadnienie
Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], odmówił przyznania J.K. zasiłku okresowego za miesiąc [...]r. Po rozpatrzeniu odwołania J. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji II instancji powołano się na art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym świadczenia pieniężne przyznaje się za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Organ II instancji podkreślił, że wniosek J. K. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego wpłynął do organu I instancji w [...].
W związku z tym pomoc została przyznana odrębną decyzją za okres od [...] do [...]r. Według organu II instancji, żądanie przez J. K., aby przyznać mu to świadczenie także za [...] r., nie jest uzasadnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek J. K. z [...]r. nigdy nie został doręczony organowi I instancji. Poczta zwróciła go bowiem nadawcy. Zgodnie z art. 61 § 3 kpa, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest data doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nie ma też podstaw do zastosowania w sprawie art. 57 § 5 kpa, na który powołuje się J. K.. Dotyczy on bowiem zachowania terminu do dokonania czynności za pośrednictwem poczty, a nie do wszczęcia postępowania. Okoliczności powodujące, iż poczta zwróciła J. K. podanie zaadresowane do organu I instancji, nie mają zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego znaczenia dla postępowania w sprawie przyznania zasiłku. Kwestię tę wyjaśniono już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono też okoliczności, w związku z którymi organ II instancji uznał, że J. K. nie pozbawiono możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. J. K. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja narusza art.106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na podstawie którego świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z wymaganą dokumentacją. Podkreślił, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że złożenie przez skarżącego, za pośrednictwem poczty, pisemnego wniosku z zachowaniem terminu uprawniającego do świadczenia za [...]r., jest w rozumieniu art. 57 § 5 k.p.a. równoznaczne z przyjęciem wniosku przez organ I instancji od poczty. Skarżący uważa, że zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a., data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej jest datą wszczęcia postępowania przez organ, stosownie do przepisu art. 61 § 3 k.p.a.
Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy, wyłącznie na podstawie uzasadnienia decyzji organu I instancji, przyjął, że do organu I instancji nigdy nie wpłynął wniosek z dnia [...] r. Stanowi to naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że wniosek z dnia [...] r. nigdy nie wpłynął do organu i żaden z pracowników nie odmówił przyjęcia korespondencji, jak również nie udzielał informacji, nie jest oparty na żadnych dowodach w aktach sprawy. W aktach tych nie ma bowiem postanowienia o przeprowadzenia dowodu (wymóg art.123 kpa.), protokołu lub utrwalenia czynności w inny sposób na piśmie (wymóg art. 67 §1 kpa), zawiadomienia strony o przeprowadzeniu dowodu w celu umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do dowodu (wymóg art.10 § 1 oraz art. 81 kpa).
Zawiadomienie skarżącego przez organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku, wzywające skarżącego do kontaktu w celu ustalenia terminu wywiadu środowiskowego, nie stanowi wykonania przez organ pierwszej instancji obowiązku, polegającego na umożliwieniu skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ustalonego w art.10 § 1 kpa. Według skarżącego, w sprawie nie zachodziły bowiem przypadki określone w art. 10 § 2 kpa. Pismem tym organ pierwszej instancji potwierdził, że posiada wniosek z dnia [...] r. W tym stanie faktycznym, stosownie do wymogu art. 80 k.p.a., okoliczność, że wniosek z dnia [...]r. nie wpłynął do organu pierwszej instancji, nie może być uznana za udowodnioną.
Skarżący uważa za błędny pogląd organu odwoławczego, że skarżący brał udział w postępowaniu. Powołanie się na to, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku i że przeprowadzono z nim wywiad środowiskowy, jest błędne i narusza art.10 § 1 kpa i art. 80 kpa. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy, jak i organ I instancji, pozostawiły bez rozpatrzenia i oceny zawnioskowane przez skarżącego jako dowody następujące dokumenty: wniosek z dnia [...]r. o przyznanie zasiłku okresowego wraz z załącznikiem; kopertę z adnotacjami i stemplami urzędów pocztowych, w której był przesłany wniosek z dnia [...]r.; pismo Urzędu Pocztowego W. [...], znak [...], z dnia [...]r., znajdujące się w aktach sprawy w formie kserokopii, potwierdzonych za zgodność z oryginałami. Stanowi to naruszenie art. 7, art.75 § 1 oraz art.78 § 1 k.p.a.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naruszył też art.107 § 3 kpa.. Nie wskazał bowiem przyczyn, z powodu których odmówił wartości i mocy dowodowej zgłoszonym przez skarżącego dowodom. Skarżący podniósł jeszcze, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji i zaskarżonej decyzji przez organ II instancji, w aktach sprawy znajdował się wniosek z dnia [...]r. oraz dokumenty potwierdzające wcześniejszy obieg tego wniosku. W tym stanie faktycznym i prawnym skarżący uznał, że jego skarga jest uzasadniona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji oraz podkreślając, że wskazane w skardze dokumenty były przedmiotem oceny Kolegium, które uznało jednak, że nie mają one wpływu na początek terminu, od którego przysługuje zasiłek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest zaskarżona decyzja organu II instancji z dnia [...]r. Nr [...]oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...]r. Nr [...], na mocy których skarżącemu odmówiono przyznania zasiłku okresowego za [...]r. Skarżący utrzymuje, że zasiłek za ten miesiąc powinien mu być przyznany, bowiem w [...]r. drogą pocztową wniósł do organu I instancji podanie z żądaniem przyznania mu zasiłku okresowego. Ta okoliczność jest niesporna w sprawie. Niesporne w sprawie jest także, że podanie z [...]r. poczta zwróciła skarżącemu.
Postępowanie w sprawie przyznania pomocy społecznej wszczynane jest na żądanie strony. Zgodnie z art. 61 ust. 3 kpa, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Złożenie wniosku polega na doręczeniu go osobiście lub za pośrednictwem poczty do właściwego organu (Zob. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970 r., s. 142). W badanym przypadku nie miało to miejsca. Zgodnie z powołanym przepisem art. 61 ust. 3 kpa, w przypadku gdy żądanie nie zostało organowi doręczone, lecz zwrócone nadawcy, którym był skarżący, postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte w podanym wyżej terminie.
Dla uzasadnienia swych racji skarżący powołuje się na przepis art. 57 § 5 pkt 2 kpa, według którego termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Skarżący nie rozumie, że przepis ten dotyczy dochowania terminów do dokonania czynności procesowych. Przepis ten nie ma zastosowania dla określenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony. Powołany przepis art. 61 ust. 3 kpa jest regulacją szczególną dotyczącą wszczęcia postępowania. Wyraźnie stanowi o dacie doręczenia żądania organowi, jako o dacie wszczęcia postępowania, a nie o dacie nadania pisma z żądaniem w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Takie doręczenie pisma skarżącego bezspornie nie nastąpiło w [...]r. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma zatem znaczenia żądanie przez skarżącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność, że skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym W. [...] na adres organu I instancji w [...]r. pismo z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego.
Ta okoliczność nie była nawet kwestionowana w postępowaniu administracyjnym. Nie miała ona jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji w sytuacji, gdy pismo to nie zostało doręczone organowi I instancji oraz zwrócone skarżącemu przez pocztę. Skarżący nie rozumie podstawowej okoliczności dla sprawy, że pismo zwrócone przez pocztę nadawcy nie może być uznane za doręczone adresatowi. Fakt późniejszego osobistego doręczenia przez skarżącego urzędowo poświadczonej kserokopii tego pisma organowi I instancji i załączenia go do akt sprawy nie mógł wpłynąć na przyjęcie, że postępowanie zostało wszczęte w [...]r. i że od tego miesiąca, zgodnie z art. 106 § 4 ustawy o pomocy społecznej, skarżącemu należy się zasiłek okresowy.
Sąd uznał zatem, że sprawa została w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięta po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego sprawy, zgodnie z dyspozycjami art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz z art. 80 kpa. Fakt niedoręczenia organowi I instancji pisma skarżącego z [...]r. nadanego drogą pocztową był znany temu organowi z urzędu. Nie wymagał on zatem przeprowadzenia dowodu, którego domagał się skarżący. Okoliczności te wyczerpują dyspozycję art. 77 § 4 kpa. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie zachodziła taka potrzeba, gdyż okoliczność nadania i niedoręczenia pisma mająca znaczenie dla sprawy była znana organowi z urzędu.
Skarżący został o tych okolicznościach poinformowany. Skarżący miał też możność wypowiedzenia się o okolicznościach sprawy. Skarżącemu umożliwiono zatem czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 kpa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej spełnił wymogi art. 107 § 3 kpa. Sąd stwierdza zatem, że skarżący bezzasadnie zarzuca organom orzekającym, że w prowadzonym postępowaniu, będącym przedmiotem kontroli sądowej, organy te naruszyły przepisy proceduralne.
W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.