Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. B. zarzucił nieprzestrzeganie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) i wniósł o zasądzenie od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. kwoty dokonanych z zasiłku stałego potrąceń alimentacyjnych. Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] r. nr [...] został mu przyznany zasiłek stały w wysokości [...] zł. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. powiadomił skarżącego pismem z dnia [...] r. nr [...], że na podstawie wezwania komornika sądowego do dokonania potrąceń alimentacyjnych z zasiłku stałego potrącana będzie kwota w wysokości 60 % zasiłku, tj. [...] zł i przekazywana na konto komornika.
W związku z powyższym skarżący otrzymuje zasiłek stały w wysokości [...] zł. Według skarżącego zastosowanie w niniejszej sprawie winien mieć art. 8 § 1 pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym nie podlegają egzekucji administracyjnej m. in. kwoty otrzymane z tytułu zasiłku stałego. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. dokonuje potrąceń alimentacyjnych z zasiłku stałego na podstawie wadliwego zajęcia komorniczego, błędnie odwołując się do przepisów kodeksu pracy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wniósł o jej odrzucenie, ponieważ mając na uwadze wyznaczony przez ustawodawcę zakres kognicji sądów administracyjnych, brak jest podstaw do przyjęcia, że żądanie sformułowane w skardze może być przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego. Ponadto Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wyjaśnił, że MOPS nie dokonuje bezprawnych potrąceń z wypłacanego zasiłku stałego, albowiem podstawą do ich dokonywania są zajęcia komornicze z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze z.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W myśl art. 3 § 3 cytowanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, przeciwko skarżącemu prowadzona jest egzekucja świadczeń alimentacyjnych na rzecz wierzycieli M. B. i M. T.. Stosownie do art. 758 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296 z późn. zm.) sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, przy którym działa komornik (art. 767 Kodeksu postępowania cywilnego).
Do egzekucji z wierzytelności komornik przystępuje przez jej zajęcie. W celu zajęcia komornik:
- 1) zawiadomi dłużnika, że nie wolno mu odbierać żadnego świadczenia ani rozporządzać zajętą wierzytelnością i ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
- 2) wezwie dłużnika wierzytelności, aby należnego od niego świadczenia nie uiszczał dłużnikowi, lecz złożył je komornikowi lub do depozytu sądowego (art. 896 § 1 K.p.c.)
Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności (art. 900 § 1 K.p.c.)
Organami egzekucyjnymi w niniejszej sprawie jest Sąd Rejonowy w W. oraz Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W.. W zawiadomieniach z dnia [...] r. [...] oraz z dnia [...] r. [...] Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. zawiadomił dłużnika E. B. oraz Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zajęciu wierzytelności - zasiłku stałego, wzywając jednocześnie dłużnika zajętej wierzytelności - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. do potrącania zajętej wierzytelności i przekazywania potrącanych kwot na konto bankowe Komornika.
Wypłata zasiłku stałego w kwocie [...] zł jest konsekwencją wezwania przez Komornika Sądowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jako dłużnika zajętej wierzytelności do dokonywania potrąceń alimentacyjnych z zasiłku stałego. Skarżący został pouczony przez Komornika Sądowego o możliwości zaskarżenia powyższej czynności Komornika Sądowego do Sądu Rejonowego w W..
Mając na uwadze zakres kognicji sądów administracyjnych określony w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, że właściwość sądów administracyjnych nie obejmuje rozpatrywania spraw z zakresu postępowania egzekucyjnego świadczeń cywilnoprawnych, w tym należności alimentacyjnych. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. jako organ egzekucyjny nie prowadzi egzekucji jakichkolwiek należnych temu organowi od skarżącego świadczeń, w związku z czym nie występują w sprawie postanowienia wymienione w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonywanie potrąceń alimentacyjnych nie jest też czynnością przyznającą uprawnienia lub nakładającą obowiązki wynikające z przepisów prawa administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. odrzucił pozew E. B. o "ustalenie, na podstawie jakich przepisów o egzekucji w administracji winna być prowadzona egzekucja i które z tych przepisów winna stosować strona pozwana Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. ". Nawet, gdyby przyjąć że zakres pozwu złożonego do Sądu Rejonowego w W. jest zbieżny z zakresem skargi do Sądu Administracyjnego, to Sąd Administracyjny może odrzucić skargę, jeżeli skarga nie dotyczy działań lub bezczynności administracji, o których mowa w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Inne rozumienie normy prawnej wynikającej z art. 58 § 4 cyt. ustawy prowadziłoby bowiem do obowiązku rozpoznania przez sad administracyjny każdej sprawy, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać skargę za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.