Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2011 r., Nr [...], uchylające w całości postanowienie działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta O. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i umarzające postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] zawiadomił na podstawie art. 27 ust.7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji (Dz. U. z 2009r. Nr 1 poz.7) P. W. jako dłużnika alimentacyjnego o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2010 r. nr [...], przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – D. W., w wysokości 360,00 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2010 r. do 30 września 2011 r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] organ pierwszej instancji sprostował błąd pisarski we wskazanym wyżej zawiadomieniu z dnia [...] października 2010 r., nr [...].
P. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., kwestionując przede wszystkim fakt wydania decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 113 § 1 k.p.a., według którego organ administracji publicznej może z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Według organu z tego przepisu wynika, że sprostowaniu podlegają błędy i omyłki w decyzjach organu. Tymczasem, organ pierwszej instancji sprostował błąd pisarski w wydanym przez siebie zawiadomieniu. Zawiadomienie nie jest aktem administracyjnym (decyzją lub postanowieniem) i jako takie nie może podlegać sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. A zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej, ponieważ przepis art.113 § 1 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej do wydania postanowienia o sprostowaniu zawiadomienia. Według Kolegium zawiadomienie jako niekwalifikowane pismo w toku postępowania, powinno być zmienione innym pismem, na które nie przysługuje zażalenie.
Skarga na powyższe postanowienie oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art.28 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji. Według skarżącego zaskarżone postanowienie jest dowodem celowego pobawienia go możliwości odwołania i obrony przed błędnymi i czysto materialno-technicznymi decyzjami Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Jego zadaniem decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla jego małoletniego syna – D. W. została podjęta na podstawie sfałszowanych dowodów i korupcyjnego zawyżenia zobowiązań alimentacyjnych, zaś Kolegium chcąc zatuszować błędy MOPS w O. nie pouczyło go o możliwościach sprostowania kryminogennej decyzji Nr [...] z [...] października 2010 r. Skarżący wniósł miedzy innymi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej obowiązek zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, "przekazanie mu jako stronie zobowiązanej do zwrotu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego decyzji MOPS w O. w formie umożliwiającej odwołanie się...".
Ustosunkowując się do skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu wraz z przedstawioną w nim argumentacją. Stwierdziło ponadto, że skarżący w istocie kwestionuje decyzję organu pierwszej instancji przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej - syna P. W. Fakt wydania tych decyzji zasadniczo nie ma związku z zaskarżonym postanowieniem, które - wbrew przekonaniu skarżącego - w żaden sposób nie wpływało na sferę jego praw i obowiązków. Dodatkowo Kolegium stwierdziło,że skarżącego pouczono o tym, że w przypadku pominięcia go – według jego twierdzeń- jako strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla D. W., może żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w tym celu może wnieść podanie o wznowienie bezpośrednio do organu administracji, który wydał sprawie decyzję w pierwszej instancji, czyli do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W związku ze sformułowanymi w skardze wnioskami skarżącego o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej o obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej i o "przekazanie mu jako stronie zobowiązanej do zwrotu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego decyzji MOPS w O. w formie umożliwiającej odwołanie się od niej" wyjaśnić na wstępie należy,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności.
A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) (zwanej dalej p. p. s. a.).
Zatem tylko negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Wskazać również należy,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p. p. s. a. Wobec tego w nawiązaniu do wniosku skarżącego o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej obowiązek zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wyjaśnić też należy, że kontrolą Sądu w przedmiotowej sprawie objęte jest wyłącznie zaskarżone postanowienie, a nie kwestie związane z prawidłowością decyzji organu pomocowego orzekającego w przedmiocie obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W związku z tym wszystkie zarzuty skargi nakierowane na podważenie tej decyzji pozbawione są doniosłości prawnej.
Natomiast oceniając wyłącznie pod kątem legalności zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest ono żadną obarczone wadą, skutkującą koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. W myśl art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Brzmienie cytowanego przepisu jest jednoznaczne i nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Ma zatem rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze, kiedy wywodzi, że sprostowaniu podlegają błędy i omyłki w decyzjach organu. Przy czym na podstawie art.126 k.p.a. również do postanowień stosuje się odpowiednio przepis art.113 k.p.a., który daje organom administracji publicznej możliwość weryfikacji jedynie nieistotnych wad decyzji, tj. błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek.
Jak wynika z materiału aktowego badanej sprawy przedmiotem postanowienia organu pomocowego o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w druku było zawiadomienie tego organu z dnia [...] października 2010r. adresowane skarżącego na podstawie art.27 ust.7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji (Dz. U. z 2009r. Nr 1 poz.7). Wspomniane zawiadomienie informowało o tym, że wydana została określona decyzja dotycząca przyznania we wskazanej wysokości świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego na dziecko D. W. za określony okres, a także o wysokości zobowiązań strony jako dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. A zatem omawiane pismo miało charakter stricte informacyjny i nie stanowiło takiej formy działania organu administracji, o których mowa w art. 113 k.p.a. i art. 126 k. p. a. Jeśli tak to organ administracji nie miał podstawy prawnej do stosowania trybu rektyfikacyjnego, o którym mowa w art.113k.p.a. do sprostowania zawiadomienia o charakterze informacyjnym.
Natomiast w przypadku popełnienia jakichkolwiek pomyłek w takim piśmie, organ pomocowy powinien ponownie wysłać do zainteresowanego pismo o prawidłowym brzmieniu z jednoczesną informacją o popełnieniu omyłki w uprzednio doręczonym zawiadomieniu. W analizowanej sprawie organ temu obowiązkowi uchybił i bezpodstawnie zastosował tryb postępowania rektyfikacyjnego. W tych warunkach rzeczą organu II instancji było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o sprostowaniu omyłki jako wydanego bez podstawy prawnej i w konsekwencji umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia jako bezprzedmiotowego.
Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.