Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata z urzędu.
Okręgowa Rada Adwokacka we W. dnia 30 stycznia 2015 wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat E. Ś..
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł, pismem z dnia 28 stycznia 2015 r,. organ administracji.
Odpis skargi kasacyjnej został przesłany przez Sąd wyżej wymienionemu pełnomocnikowi z urzędu i doręczony temu pełnomocnikowi w dniu 10 lutego 2015 r.
Następnie pismem z dnia 23 lutego 2015 r., nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia, adwokat z urzędu sporządziła odpowiedź na powyższą skargę kasacyjną. W piśmie wniosła o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych i oświadczyła, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone przez skarżącą w całości ani w części.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują:
- 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz
- 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej lub sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Przepis art. 179 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje dla strony, która nie wniosła skargi kasacyjnej, możliwość wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie 14 dni dnia doręczenia jej skargi kasacyjnej.
Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż pełnomocnik ustanowiona z urzędu, pismem z dnia 23 lutego 2015 r. sporządziła i wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną organu.
W piśmie tym wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia za wykonanie tej czynności.
Rozpoznając wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenia i i wniesienie odpowiedź na skargę kasacyjną organu wskazać należy, że w uchwale NSA z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt FPS 4/12 stwierdzono, że wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Bez wniesienia skargi kasacyjnej nie ma podstawy prawnej do sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na nią. Podobnie jak skarga kasacyjna, zawiera argumentację odnośnie do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Jej celem jest, podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej, uzyskanie dla strony korzystnego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Przyjąć w związku z tym należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna) jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Z uchwały tej wynika, że rolą rozporządzeń wykonawczych regulujących stawki opłat pełnomocników z urzędu, w tym także rozporządzenia powołanego w niniejszej sprawie, jest wyczerpujące określenie wysokości opłat (stawek) za poszczególne czynności, a nie wyczerpujące określenie tych czynności
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej podzielił w związku z tym pogląd wyrażony przez M. Bogusza, że przedmiotem regulacji poszczególnych rozporządzeń wykonawczych jest wprowadzenie limitów co do wysokości opłat za czynność, a nie limitów co do rodzaju spraw i czynności, za które przysługują opłaty (por. M. Bogusz, Glosa do postanowienia NSA z 16 czerwca 2004 r., FSK 93/2004, Koszty pomocy prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, GSP Prz. Orz. 2005, nr 1-2, str. 17-22).
Wynagrodzenie adwokata, który nie prowadził sprawy w I instancji, za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną organu administracji, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " powołanego rozporządzenia, czyli 180 zł, skoro stawka minimalna określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia wynosi 240 zł (75 % x 240 zł=180).
Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną organu administracji - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł).
Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" i § 19 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.