Uzasadnienie
Pismem z 3 września 2024 r. M. T. (dalej "skarżący") wniósł skargę na decyzję Zarządu S. Sp. z o.o. we W. (dalej "zarząd") z 6 sierpnia 2024 r. odmawiającą skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, żądając stwierdzenia jej nieważności, bądź uchylenia.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 23 lipca 2024 r., złożonym drogą e-mailową, skarżący zażądał udostępnienia w trybie informacji publicznej rachunków, sprawozdań, faktur poświadczających wykonanie pracy na rzecz spółki przez B. C. i E. W.; rejestru godzin realizacji usługi oraz fragmentów opinii prawnych i dokumentów sporządzonych przez B. C. oraz dokumentów autorstwa E. W. Pismem z 30 lipca 2024 r. zarząd poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania administracyjnego i wezwał go, stosownie do art. 63 § 2 kpa, o podanie adresu do doręczeń.
Wiadomością e-mailową z 31 lipca 2024 r. skarżący uzupełnił wniosek o podanie sposobu przesłania informacji, wskazując prywatny adres e-mail.
Pismem z 6 sierpnia 2024 r. zarząd udzielił częściowej informacji objętej wspomnianym wnioskiem. Natomiast w zakresie udostępnienia fragmentów opinii prawnych i dokumentów sporządzonych przez B. C. oraz dokumentów autorstwa E. W. decyzją z 6 sierpnia 2024 r. zarząd odmówił udostępnienia informacji. W tym też dniu skan decyzji przesłano na adres e-mail skarżącego.
W odpowiedzi na skargę zarząd wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że pomimo wezwania skarżący nie wskazał adresu do doręczeń, stąd decyzję doręczono bezskutecznie na adres jego poczty elektronicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje badanie czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego statuującymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującego zasady postępowania przez organami administracji publicznej.
W sprawie przedmiotem skargi jest decyzja zarządu z 6 sierpnia 2024 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zostało uregulowane ustawą z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); dalej "udip".
Na wstępie warto zaznaczyć, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej pod względem formalnym nie musi spełniać żadnych wymogów związanych z jego treścią oraz formą. Nie musi on również zawierać uzasadnienia, bowiem zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 udip podmiot chcący uzyskać informację publiczną co do zasady jest zwolniony ze wskazania interesu prawnego lub faktycznego. Wyjątek stanowią informacje przetworzone, których uzyskanie wymaga od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 1 udip). Bez wątpienia jednak wniosek powinien zawierać co najmniej żądanie udostępnienia informacji publicznej, a tym samym wyrażać wolę jej uzyskania przez wnioskodawcę. Wniosek wysłany pocztą elektroniczną (e-mail) uznaje się za równoważny wnioskowi pisemnemu bez względu na to czy do jego autoryzacji został użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z 16 marca 2009 r., sygn. I OSK 1277/08 – publ. CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie na etapie badania dopuszczalności skargi zagadnieniem poddanym ocenie sądowej jest kwestia, czy zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona skarżącemu i czy mógł on ją skutecznie zaskarżyć.
Podstawę prawną wspomnianej decyzji stanowił art. 16 udip, zgodnie z treścią którego odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (ust. 1), do której stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2). Stosowanie zaś do art. 17 ust. 1 udip, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 16.
Użyty w art. 16 ust. 2 udip zwrot, nakazujący odpowiednie stosowanie do decyzji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, odnosi się także do przepisów normujących procedurę jej wydania i doręczenia oraz dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji (por. wyrok NSA z 18 października 2013 r., I OSK 1632/13 – publ. CBOSA).
Podkreślić trzeba, że decyzja administracyjna kończąca postępowanie w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej musi być skierowana na adres, z którym przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej "kpa" wiążą skutek doręczenia.
Zgodnie z art. 39 kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu (§ 1). W przypadku braku możliwości doręczenia w powyższy sposób, pisma doręcza się za pokwitowaniem: 1. przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2. przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (§ 2).
Z kolei w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1. przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (§ 3).
Organ zamierzając zakończyć postępowanie, poprzez wydanie decyzji, musi zatem uzyskać od wnioskodawcy informację o adresie pozwalającym na skuteczne doręczenie decyzji (tj. adres tradycyjny lub adres do doręczeń elektronicznych).
Warunki skutecznego doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego obecnie normuje art. 391 kpa, stanowiący, iż w przypadku doręczenia pisma w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie na: 1. adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy o doręczeniach elektronicznych, albo 2. adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów brak jest podstaw do uznania za skuteczne doręczenie pisma procesowego w postępowaniu administracyjnym przesłanego na wskazany przez skarżącego adres elektroniczny e-mail (tj. skanu decyzji wydanej w formie dokumentu papierowego opatrzonego podpisem odręcznym). Taki sposób przesłania pisma nie odpowiada bowiem wymogom wynikającym z art. 391 kpa, co skutkuje niemożnością potwierdzenia odbioru pisma w sposób, o którym mowa w art. 394 kpa.
Nadto zauważyć należy, że w kontrolowanej sprawie skarżący nie wnioskował o udostępnienie informacji publicznej na konto w systemie teleinformatycznym organu oraz nie podał, pomimo wezwania, żadnego innego adresu do doręczeń. Stąd w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej decyzji z 6 sierpnia 2024 r.
Zauważyć też trzeba, że wprawdzie skarżący mógł zapoznać się z treścią wspomnianej decyzji (a precyzyjniej z przesłanym na adres elektroniczny jej skanem), jednakże przepisy ppsa nie przypisują żadnych skutków normatywnych samemu faktowi zapoznania się z treścią decyzji, wyraźnie odnosząc się do jej skutecznego prawnie doręczenia.
Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jedynie w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 53 § 2 ppsa).
Tego rodzaju sytuacja nie zaistniała jednak w rozpoznawanej sprawie, gdzie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu, która nie została doręczona stronie.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1-5 tego paragrafu.
Skoro w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji, będącemu jedyną stroną występującą w sprawie administracyjnej, to nie rozpoczął również biegu 30 dniowy termin na wniesienie skargi, wskazany w art. 53 § 1 ppsa, wobec tego skargę należy uznać za przedwczesną, a przez to niedopuszczalną.
Okoliczności te obligowały do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.