Uzasadnienie
W dniu 20 października 2020r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło pismo W.G. (dalej: strona, skarżący) stanowiące skargę na opisana w rubrum postanowienia decyzję Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w W. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu
Skarga, jako niewłaściwie wniesiona bezpośrednio do Sądu, została przekazana Dyrektorowi ZK celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt sprawy wraz z załącznikami. Po nadesłaniu skargi wraz z aktami, sprawa została zarejestrowana pod sygn. IV SA/Wr 485/21, jako skarga na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w W. z dnia [...] lipca 2020r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Uzasadniając skargę, skarżący wskazał, że wnosi skargę na wskazaną wyżej decyzję Dyrektor ZK, którą odmówiono udostępnienia mu informacji publicznej na wniosek z 1 czerwca 2020r. Jak podaje skarżący, złożył on "skargę na bezczynność organów władzy publicznej" do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, który w jej następstwie wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ZK. Skarżący nie zgodził się z takim stanowiskiem i wniósł o wydanie żądanej informacji, gdyż jest to "niezbędne dla czynności procesowych oraz dla dobra wymiaru sprawiedliwości". Zdaniem skarżącego Dyrektor ZK obawia się ujawnienia nieprawidłowości przy dokonanych zakupach towarów i z tego względu odmawia wydania dokumentów i faktur. Zatem skarga na decyzję Dyrektora ZK jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Zakładu Karnego w W. (dalej: organ) wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie oddalenie jej w całości, zasądzenie kosztów postępowania. Organ wyjaśnił, że w zakresie zawartych we wniosku strony pytań nr:
- - 1 i 2 skarżący otrzymał stosowne informacje,
- - 3 wydana została w dniu [...].06.2020r. decyzja odmowna nr [...],
- - 4 organ poinformował, że taki zakres stanowi informację publiczną przetworzoną w związku z czym wezwał stronę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
Odpowiadając na powyższe wezwanie, strona poinformowała, że domaga się informacji o charakterze prostym. W konsekwencji organ w dniu 21 lipca 2020 r. wydał decyzję nr [...] odmawiając stronie udostępnienia żądanej informacji. Strona wniosła "zażalenie-skargę" od powyższej decyzji do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W., który decyzją z dnia [...] września 202r. nr [...], znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu z treści skargi jasno wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu I instancji. Organ wskazał, że decyzja skierowana do strony zawierała prawidłowe pouczenie. Strona pomimo złożenia odwołania do organu II instancji wniosła po raz drugi skargę na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego.
Pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. skarżący wniósł o oddalenie odpowiedzi na skargę, podnosząc,że Dyrektor ZK jest zobowiązany zgodnie z przepisami prawa wydać mu wnioskowane informacje, gdyż sprawa nie jest skomplikowana a organ ukrywa swe nieprawidłowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2019 r. poz.1429), dalej: u.d.i.p. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 16 ust. 1, że odmowa udostepnienia informacji publicznej (...) przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Przy czym jak stanowi dalej ust. 2 pkt 1 art.16 u.d.i.p. do tych decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Z treści skargi jednoznacznie wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w W. działającego jako organ I instancji. Od decyzji organu I instancji, przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. jako organu II instancji. Takiej treści pouczenie zostało zawarte w decyzji organu I instancji. Skarżący wprawdzie odwołał się od decyzji organu I instancji, w wyniku którego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. wydał w dniu [...] września 2020r.. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji (o której informuje sam skarżący w skardze). Jednak skarżący nie zastosował się do pouczenia w niej zawartego o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, lecz przedmiotem skargi uczynił decyzję organu I instancji z dnia 21 lipca 2020 r. Powyższy przedmiot skargi skarżący potwierdził w piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2021 r.
Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga, której przedmiotem jest decyzja wydana przez organ I instancji jest niedopuszczalna.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.