Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., działając na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 190 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. nr 267), dalej k.p.a., odmówił wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem Z. R., dalej skarżący, z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie.
Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wskazane postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że zakwestionowane postanowienie w świetle brzmienia art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę wniesioną w niniejszej sprawie jako niedopuszczalną należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl § 3 cytowanego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Podstawową przesłanką warunkującą możliwość zaskarżenia postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym do sądu administracyjnego jest to, czy służy na nie zażalenie, chyba że postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty.
Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym, katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, wydanych w postępowaniu prowadzonym - jak w tej sprawie - jest zamknięty.
Ocena możliwości merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez sąd administracyjny wymaga przeanalizowania, czy zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego na postanowienie, wydane w postępowaniu administracyjnym, w przedmiocie odmowy wyłączenia organu lub pracownika organu przysługuje zażalenie, ewentualnie czy kończy ono postępowanie w danej instancji lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Innymi słowy czy jest to postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., bowiem tylko na takie postanowienia przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Regulacja dotycząca wyłączenia członka organu kolegialnego zawarta jest w art. 27 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.
Art. 24 § 3 k.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. W orzecznictwie sądowym wyrażony jest pogląd, iż wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym w określonej sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinno nastąpić w formie postanowienia. Na postanowienie w tym przedmiocie nie przysługuje zażalenie (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 209/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1225/12, publ.
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz M. Jaśkowska, A. Wróbel w: Komentarz do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, publ. lex 2013). Jednakże postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika strona może kwestionować w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej w sprawie, o czym stanowi art. 142 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89, ONSA 1990 nr 2-3, poz. 44). Powyższe odnosić należy również do członków organu kolegialnego.
Zaskarżone postanowienie nie jest też postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, gdyż określony w nim przedmiot bez wątpienia świadczy o jego incydentalnym charakterze.
W sytuacji zatem, gdy na postanowienie o odmowie wyłączenia organu, pracownika organu lub członka organu kolegialnego nie przysługuje zażalenie i nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, nie spełnia wymogów z art. 3 § 2 pkt 2 lub 3 p.p.s.a. W konsekwencji skarga na tego rodzaju postanowienia do sądu administracyjnego nie przysługuje.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.