Uzasadnienie
Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] Nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie. Jako podstawę prawną wydanego postanowienia wskazał art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a.
W uzasadnieniu podał, że strona w sierpniu 2009r. wniosła pismo do Kancelarii Prezydenta RP, które zostało następnie przekazane do Urzędu. Po wymianie korespondencji, strona skonkretyzowała swoje żądania, zawarte w tym piśmie w kierunku stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu rozstrzygającej w kwestii uprawnień kombatanckich. Organ nie jest władny prowadzić postępowania dopóki w Instytucie Pamięci Narodowej nie rozstrzygnie się sprawa wniosku o wznowienie postępowania ponieważ strona podtrzymuje swój wniosek o przyznanie jej uprawnień z art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach przez co Kierownik Urzędu związany jest wcześniejszym rozstrzygnięciem ze strony Prezesa IPN.
Z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich strony może być dokonane jedynie po wydaniu decyzji przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, organ jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odwołanie od powyższego postanowienia złożyła K. L. (pismo z 20 listopada 2009r. i 24 listopada 2010r.); wniosła w nim o wznowienie zawieszonego postępowania i wydania ostatecznej decyzji. Podała, że decyzja IPN z 2009r. nie ma żadnego związku z artykułem 2 pkt 5, 4 ust. 1 pkt 1 a ustawy o kombatantach i dotyczący represji wojennych i okresu powojennego. Decyzje zaś IPN dotyczą represji komunistycznych wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach i tylko w tym przypadku ustawa wymaga potwierdzenia represji przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
Podkreśliła, że decyzja wydana przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację w 1983r. – wydana w czasie "głębokiej jeszcze komuny z naruszeniem prawa – i jako taka z mocy prawa jest decyzją nieważną".
Ostatecznie wniosła o natychmiastowe unieważnienie decyzji z 1983r. i przyznanie należnych jej praw kombatanckich.
Po rozpoznaniu odwołania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, stwierdził, że K. L. do chwili obecnej nie przedstawiła decyzji Prezesa IPN, że w dniu 12 stycznia 1954r. została aresztowana a następnie przebywała na komisariacie MO we W. za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski, tj. okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach.
W ocenie organu w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd Najwyższy w wyroku wydanym dnia 18 listopada 1993r. (sygn. akt III AZP 19/93; OSNC 1994/4/86 wskazał, że potwierdzenie okoliczności wynikających z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach (...) przez powołane do tego organy następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej, a nie zaświadczenia lub aktu nienazwanego.
Postępowanie w sprawie winno zatem zostać zawieszone do czasu uzyskania stanowiska organu powołanego do ścigania przestępstw w powyższej kwestii.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła wnioskodawczyni.
Wskazała, że o uprawnienia kombatanckie ubiega się od 1983r. – najpierw z tytułu udziału w Powstaniu Warszawskim, następnie z tytułu represji na dzieciach Powstania Warszawskiego a później z tytułu aresztowania przez Urząd Bezpieczeństwa pod zarzutem przepisywania i rozdawania pracownikom ulotek wrogich państwu polskiemu. Mimo dostarczeniu wielu informacji, dowodów oba urzędy postępują w sposób dla skarżącej zupełnie niezrozumiały i łamiący jej konstytucyjne prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna. Nie zawiera ona żadnych merytorycznych zarzutów dotyczących zakwestionowanego postanowienia. Jednakże Sąd po myśli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i wskazaną podstawą prawną.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest to z jakim żądaniem wystąpiła skarżąca i jaki związek ma niniejsza sprawa, ze sprawą toczącą się przed Instytutem Pamięci Narodowej w Warszawie.
Pismem inicjującym niniejsze postępowanie jest pismo skarżącej z sierpnia 2009r. kierowane do Kancelarii Prezydenta RP., przekazane do Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie.
Jak wynika z postanowienia organu z dnia [...] zinterpretował on treść tego pisma jako wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wyżej wymienionego Urzędu. Nie wskazano jednak jakiej konkretnie decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w istocie dotyczy, jak i na której przesłance oparty jest wniosek.
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego określa przesłanki w oparciu, o które organ może stwierdzić nieważność decyzji. Art. 156 tej ustawy stanowi: organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która;
- 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
- 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
- 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
- 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,
- 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej wykonalność ma charakter trwały,
- 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
- 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy przepisu prawa.
Analizując powyższy przepis trudno stwierdzić w jaki sposób, obie sprawy – stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienie postępowania przed IPN w sprawie potwierdzenia osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski są ze sobą związane i jakie zagadnienie wstępne ma znaczenie dla stwierdzenia nieważności decyzji. Organ wskazując na art. 97 pkt 4 k.p.a. powtarza jego treść mówiąc, że, rozpatrzenie sprawy o wznowienie postępowania i wydanie w niej decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego ustalonego przez organ lub sąd, nie precyzując o jakie zagadnienie chodzi i nie wskazując decyzji, której ustalenia nieważności żąda wnioskodawczyni.
Na marginesie zauważyć należy, że obie instytucje – wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności są odrębnymi trybami wzruszenia decyzji, opartymi na odrębnych przesłankach, i jak utrwalone orzecznictwo przyjmuje nie są to tryby konkurencyjne.
Ostatecznie zatem, stwierdzić należy, że organ wydając zaskarżone postanowienie w niniejszej sprawie nie wykazał zależności obu postępowań i wpływu sprawy toczącej się przed Prezesem IPN na wynik niniejszej sprawy.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak wyżej.