Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Komendant Miejski Policji we W. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko starszemu sierżantowi K.Z., referentowi Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w K. i przedstawił zarzut następującej treści:
- I. w dniu 15 grudnia 2018 r. w B. jako funkcjonariusz Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W., będąc zobowiązany do postępowania w sposób, który powinien być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że zacierał ślady przestępstwa i udaremniał postępowanie karne, prowadzone przez Prokuraturę Rejonową dla W. w sprawie o sygnaturze akt [...] przeciwko M.B., pomagając sprawcy uniknąć odpowiedzialności karnej w zakresie popełnienia przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przez niedopełnienie obowiązków w ten sposób, że zaniechał procesowego zabezpieczenia rzeczy stanowiącej dowód w sprawie w postaci zawiniątka z suszem roślinnym koloru brunatno- zielonego, a następnie ww. przedmiot zniszczył przez zdeptanie oraz pominął to zdarzenie w sporządzonej notatce urzędowej z interwencji, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w związku z § 2 załącznika do zarządzenia 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta,
- II. w dniu 18 grudnia 2018 r. we W. w Komisariacie Policji W., jako funkcjonariusz Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W., będąc zobowiązany do postępowania w sposób, który powinien być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w toku postępowania [...], prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową dla W., będąc uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z obawy przed odpowiedzialnością karną złożył zeznania mające służyć za dowód w sprawie, podając niezgodnie z prawdą okoliczności zabezpieczenia rzeczy stanowiącej dowód w sprawie w postaci zawiniątka z suszem roślinnym koloru brunatno- zielonego, gdy w rzeczywistości zaniechał procesowego zabezpieczenia ww. rzeczy, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w związku z § 2 załącznika do zarządzenia 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta,
- III. w dniu 25 września 2019 r. we W. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że będąc zobowiązanym do powiadomienia przełożonego właściwego w sprawach osobowych o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia przedstawienia zarzutów, sporządził pisemny raport na powyższą okoliczność w dniu 5 października 2019 r., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w związku z § 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego przez Rzecznika Dyscyplinarnego, orzeczeniem nr 3 z dnia 16 stycznia 2020 r. Komendant Miejski Policji we W. uznał starszego sierżanta K. Z. winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie I i II i wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oraz uniewinnił starszego sierżanta K. Z. w zakresie czynu określonego w zarzucie III.
Po rozpoznaniu odwołania funkcjonariusza od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji we W. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. Organ odwoławczy zauważył, że błędnie został sformułowany zarzut nr I przedstawiony obwinionemu, a błąd ten wynika z faktu przypisania tego samego czynu dwóm obwinionym, starszemu sierżantowi K.Z. i sierżantowi sztabowemu W.S.. Konstrukcja identycznych zarzutów przedstawionych dwóm obwinionym stoi w oczywistej sprzeczności z treścią złożonych zeznań przez M.B. do protokołu przesłuchania świadka z dnia 6 sierpnia 2019 r. Zeznania M.B. wskazują na sprawstwo czynu, polegającego na zniszczeniu suszu roślinnego koloru brunatno – zielonego, przez jednego policjanta. Konieczne zatem jest wykonanie dodatkowych czynności, które spowodują usunięcie błędów logicznych, a także przypisanie sprawstwa czynu jednemu z obwinionych funkcjonariuszy.
Ponadto, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, organ pierwszej instancji nie ustalił stanu faktycznego, mającego miejsce w sprawie. Ograniczył się jedynie w treści orzeczenia do przedstawienia wersji zdarzeń poszczególnych świadków przez przytaczanie części większej lub mniejszej ich zeznań, jak również wersji samego obwinionego. Dodatkowo organ pierwszej instancji nie wskazał dowodów, którym dał wiarę, a także tych, którym odmówił tego waloru. Nie wskazał też dowodów na podstawie których uznał winę obwinionego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Komendant Miejski Policji we W. zmienił zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi i przedstawił zarzut następującej treści:
I.w dniu 15 grudnia 2018 r. w B. jako funkcjonariusz Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W., będąc zobowiązany do postępowania w sposób, który powinien być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że nie zareagował na zachowanie sierżanta sztabowego W.S., który zacierał ślady przestępstwa przez zaniechanie procesowego zabezpieczenia rzeczy, stanowiącej dowód w sprawie w postaci zawiniątka z suszem roślinnym koloru brunatno – zielonego, a następnie ww. przedmiot zniszczył zadeptując oraz pomijając to zdarzenie w sporządzanej notatce urzędowej z interwencji, przez co udaremniał postępowanie karne, prowadzone przez Prokuraturę Rejonową dla W. w sprawie o sygnaturze akt [...] przeciwko M.B., pomagając w ten sposób sprawcy uniknąć odpowiedzialności karnej w zakresie popełnienia przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przez niedopełnienie obowiązków, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w związku z § 2 i § 24 załącznika do zarządzenia 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta,
II. w dniu 18 grudnia 2018 r. we W. w Komisariacie Policji W., jako funkcjonariusz Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W., będąc zobowiązany do postępowania w sposób, który powinien być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w toku postępowania [...], prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową dla W., będąc uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z obawy przed odpowiedzialnością karną złożył zeznania mające służyć za dowód w sprawie, podając niezgodnie z prawdą okoliczności zabezpieczenia rzeczy stanowiącej dowód w sprawie w postaci zawiniątka z suszem roślinnym koloru brunatno- zielonego, gdy w rzeczywistości zaniechał procesowego zabezpieczenia ww. rzeczy, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w związku z § 2 załącznika do zarządzenia 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta,
III. w dniu 25 września 2019 r. we W. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że będąc zobowiązanym do powiadomienia przełożonego właściwego w sprawach osobowych o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia przedstawienia zarzutów, sporządził pisemny raport na powyższą okoliczność w dniu 5 października 2019 r., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w związku z § 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Komendant Miejski Policji we W. uznał starszego sierżanta K.Z. winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie I i II i wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oraz uniewinnił starszego sierżanta K.Z. w zakresie czynu określonego w zarzucie III. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że w trakcie czynności wyjaśniających ustalono, iż funkcjonariusz w dniu 15 grudnia 2018 r. zacierał ślady przestępstwa i udaremniał prawidłowe prowadzenie postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową dla W. w sprawie o sygnaturze akt [...] przeciwko M.B., pomagając sprawcy uniknąć odpowiedzialności karnej w zakresie popełnienia przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przez niedopełnienie obowiązków w ten sposób, że zaniechał procesowego zabezpieczenia rzeczy stanowiącej dowód w sprawie w postaci zawiniątka z suszem roślinnym koloru brunatno- zielonego, a następnie ww. przedmiot zniszczył przez zdeptanie oraz pominął to zdarzenie w sporządzonej notatce urzędowej z interwencji.
Ponadto w dniu 18 grudnia 2018 r. w toku ww. postępowania, będąc uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z obawy przed odpowiedzialnością karną złożył zeznania mające służyć za dowód w sprawie, podając niezgodnie z prawdą okoliczności zabezpieczenia rzeczy stanowiącej dowód, gdy w rzeczywistości zaniechał jej procesowego zabezpieczenia. Natomiast we wrześniu 2019 r. we W. miał dopuścić się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że będąc zobowiązanym do powiadomienia przełożonego właściwego w sprawach osobowych o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia przedstawienia zarzutów, sporządził pisemny raport na powyższą okoliczność dopiero w dniu 5 października 2019 r.
Następnie organ pierwszej instancji przytoczył wybraną treść: wyjaśnień obwinionego, zeznań świadków: sierżanta sztabowego W. S., aspiranta sztabowego R. B., sierżanta sztabowego B. B., M. Z., M. S., M. K., J. W., A. R., komisarza R. B., M. T. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji podał, że Komendant Wojewódzki Policji uchylił orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. Organ pierwszej instancji wskazał też, że Komendanta Miejski Policji w dniu [...] kwietnia 2020 r. wydał postanowienie nr [...] o zmianie zarzutów w postępowaniu przeciwko K. Z., zarzucając jedynie brak reakcji tego funkcjonariusza na zachowanie W. S. w zakresie zaniechania procesowego zabezpieczenia rzeczy stanowiącej dowód w sprawie w postaci zawiniątka z suszem roślinnym koloru brunatno – zielonego, a następnie zniszczenia tego przedmiotu przez zadeptanie oraz pominięcie tego zdarzenia w sporządzonej notatce urzędowej, przez co udaremnił postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Rejonową dla W. w sprawie o sygnaturze akt [...] przeciwko M. B..
Wskazano także, że organ nie dał wiary uzupełniającym wyjaśnieniom obwinionego, ponieważ funkcjonariusz wcześniej nie podawał, aby funkcjonariusze zmieniali się jako kierowcy radiowozu z uwagi np. na zmęczenie, nie wynika to też z zapisów w notatnikach służbowych. Ponadto świadek M. B. dość precyzyjnie opisał funkcjonariusza, który miał dokonać zniszczenia suszu i potwierdził, że drugi funkcjonariusz widział moment rozdeptywania suszu. Świadkowi okazano tablice poglądowe ze zdjęciami mężczyzn, wśród których były wizerunki funkcjonariuszy. Świadek rozpoznał policjantów, którzy podejmowali wobec niego czynności na terenie firmy, a także wskazał policjanta, który miał dokonać zniszczenia suszu.
Następnie organ przytoczył treść zmienionych zarzutów postawionych obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 132 ust. 1 i art. 132a ustawy o Policji. Organ uznał, że obwiniony zamiast dbać o pozytywny wizerunek Policji jako formacji, w której pełni służbę, nie podjął działań służących do budowania zaufania do niej, a przez swoje naganne zachowanie podważył pozytywną opinię społeczną dotyczącą zaangażowania oraz poprawnego wykonywania czynności służbowych przez innych funkcjonariuszy Policji. Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości dowodzi o sprawstwie przewinienia dyscyplinarnego. Stopień zawinienia wskazuje, że obwiniony w sposób umyślny dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego.
Ustalenia postępowania oparto zarówno na materiałach uzyskanych przez Prokuraturę Rejonową w ramach postępowania prowadzonego przeciwko funkcjonariuszom, jak również na materiale dowodowym w postaci zeznań świadków: W. S., R. B., B. B., M. Z., M. S., M. K., a także na dokumentach wytworzonych przez pracowników firmy A i ich zeznaniach. Zeznania te uznano za spójne i logiczne, rozwiewające wszelkie wątpliwości. Ponadto zeznania M. K. korelują z wyjaśnieniami M. B., złożonym w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową.
Zdaniem organu, wymierzenie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby za czyny ujęte w zarzucie I i II jest adekwatne do rodzaju i okoliczności zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, a ponadto spełni swój cel zapobiegawczy i wychowawczy. Natomiast obwiniony nie dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego opisanego jako III czyn.
W odwołaniu funkcjonariusz wniósł o uchylenie orzeczenia w części dotyczącej zarzutu I i II i uniewinnienie go, ewentualnie o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego Obwiniony zarzucił odstąpienie przez organ od ustalenia stanu faktycznego i ograniczenie się do powielenia treści zeznań poszczególnych świadków i wyjaśnień obwinionego, bez wykazania, którym dowodom i dlaczego dano wiarę, a którym odmówiono wiarygodności i z jakich przyczyn. Obwiniony zarzucił nieprzeprowadzenie koniecznych dowodów i oparcie orzeczenia o niepełny materiał dowodowy i sprzeczne zeznania pracowników ochrony i M. B.. Według obwinionego, powołano się na nieprawdziwe informacje odnośnie rozpoznania policjantów przez M. B. Zdaniem strony nie wyjaśniono, dlaczego M. B. był przetrzymywany przez pracowników ochrony firmy przez cztery godziny, zanim powiadomili oni Policję o zdarzeniu.
M. B. podczas interwencji zachowywał się irracjonalnie i przyznał się do palenia marihuany w tym dniu. Zeznał też nieprawdę w dniu 6 sierpnia 2019 r., że funkcjonariusze odebrali od pracowników ochrony jego oświadczenie o posiadaniu środków odurzających. Z raportu, sporządzonego przez M. K. wynika, że M. B. dokonał kradzieży o godzinie 16.10, natomiast z zapisów monitoringu wynika, że został zatrzymany w związku z kradzieżą o godzinie 12.20. Świadek M. K. nie była obecna w firmie w momencie przybycia funkcjonariuszy i nie mogła prowadzić z nimi żadnej rozmowy. Według strony. To M. K. nie przekazała dostarczonego jej suszu pracownikom ochrony. Ponadto celem przesłuchania M. B. z udziałem biegłego psychologa śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Rejonową zostało zawieszone z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca jego pobytu.
Po rozpoznaniu odwołania funkcjonariusza od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji we W. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu dyscyplinarnym został ustalony stan faktyczny. Następnie organ odwoławczy opisał dokładnie zatrzymanie w dniu 15 grudnia 2018 r. przez pracowników ochrony firmy A pracownika produkcyjnego M. B. wraz ze skradzionymi przedmiotami, znalezienie w szafce tego pracownika woreczka z substancją przypominającą suszoną herbatę, odprowadzenie pracownika do osobnego pomieszczenia i pozostawienie tam również woreczka z substancją, przybycie patrolu Policji w składzie z obwinionym i drugim funkcjonariuszem, przekazanie funkcjonariuszom Policji przez pracowników ochrony firmy zatrzymanego pracownika i woreczka z suszem, zatrzymanie w drodze na komisariat przez obwinionego radiowozu i zniszczenie przez W. S. zawartości woreczka.
Organ odwoławczy wskazał również, że funkcjonariusz w dniu 18 grudnia 2018 r. w toku postępowania przeciwko M. B. podał niezgodnie z prawdą okoliczności związane z zatrzymaniem tej osoby i zabezpieczeniem dowodów. Organ odwoławczy przedstawił również okoliczności związane ze złożeniem przez obwinionego raportu, informującego o przedstawieniu ma zarzutów przez prokuratora.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i wyciągnął prawidłowe wnioski co do przebiegu zdarzeń związanych z zarzutami dyscyplinarnymi. Obwiniony w trakcie postępowania nie przejawił żadnej inicjatywy dowodowej i nie złożył żadnego wniosku dowodowego.
Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, organ pierwszej instancji ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wskazał dowody, którym dał wiarę – zeznaniom świadków, przytaczając ich treść i używając zwrotu "przebieg zdarzenia podobnie przedstawia przesłuchiwany pracownik ochrony" oraz wskazał dowody, którym odmówił tego waloru – wyjaśnienia obwinionego. Organ pierwszej instancji dokonał jednak nadinterpretacji zeznań świadka M. B. co do rozpoznania przez niego osób na okazanych mu tablicach poglądowych.
Organ odwoławczy dał wiarę zeznaniom złożonym przez M. B. w zakresie zniszczenia suszu roślinnego przez jednego z funkcjonariuszy, gdyż te zeznania korelują z innymi zeznaniami świadków. Świadek P. Ś. i D. R. zeznali, że susz roślinny został zabrany przez jednego z funkcjonariuszy. Natomiast M. K. wyjaśniła, że woreczek z suszem pozostał przy ujętym pracowniku.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, ze zachowanie obwinionego w czasie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wyczerpuje znamiona winy umyślnej. Wymierzona obwinionemu kara uwzględnia rodzaj winy, stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby, a także dotychczasowy przebieg służby obwinionego i opinię służbową o obwinionym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:
- - art. 135f ust. 7 w związku z art. 135g ustawy o Policji przez nieuzasadnione zastosowanie przy braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i odmowy przeprowadzenia dalszych niezbędnych czynności,
- - art. 135l ust. 1 ustawy o Policji przez wydanie orzeczenia bez uzupełnienia materiału dowodowego,
- - art. 135e ust. 9 w związku z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji przez niezwrócenie się do Prokuratora Rejonowego w S. o udostępnienie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy [...] według stanu na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia,
- - art. 135g ust. 2 ustawy o Policji przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący był kierowcą i dopuścił się zarzucanego czynu, podczas gdy obydwaj funkcjonariusze mogli wówczas kierować pojazdem, a fakt bycia dowódcą patrolu nie przesądza o braku możliwości bycia kierowcą radiowozu,
- - art. 135h ust. 3 ustawy o Policji przez nie zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu przeprowadzenia czynności z udziałem świadka, tj. okoliczności tożsamej z podstawą zawieszenia śledztwa.
Skarżący wyjaśnił, że planowane jest przez prokuratora ponowne przesłuchanie z udziałem biegłego psychologa M. B., a do czasu ustalenia jego miejsca pobytu śledztwo zostało zawieszone. Poza tym M. B. zeznał, że nie rozpoznaje żadnego z policjantów na okazanej tablicy poglądowej ze zdjęciami, zatem błędne jest ustalenie organu, że skarżący został rozpoznany przez tego świadka.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do uregulowań ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360) - rozdział 10 Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów, stwierdzenie przez organ dyscyplinarny popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej. Na rzeczniku dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (art. 135e ust. 1). Następnie przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego wydaje orzeczenie określone w 135j ust. 1-4 ustawy o Policji. Są to warunki niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego i rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej.
Zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres.
W myśl powyższego przepisu do ustalenia stanu faktycznego w sprawie zobowiązany jest rzecznik dyscyplinarny w postępowaniu dyscyplinarnym, na podstawie dowodów zebranych w sprawie. Wyjątkowo wyższy przełożony dyscyplinarny może wpływać na modyfikację ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, może on uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres.
Stan faktyczny sprawy powinien być przedstawiony przez przełożonego dyscyplinarnego w uzasadnieniu wydanego orzeczenia dyscyplinarnego. Zgodnie bowiem z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Powołany przepis wprawdzie szczegółowo nie określa konkretnych elementów uzasadnienia, to jednak przyjąć należy, iż uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać okoliczności faktyczne, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, jak i przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest bowiem konieczne dla późniejszego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może nasuwać żadnych wątpliwości.
Uzasadnienie orzeczenia winno zawierać logiczny proces rozumowania, który doprowadził organ do wniosku o winie lub niewinności obwinionego. Niedopuszczalne jest ogólne powoływanie się przez organ na przeprowadzone dowody, niezbędne jest bowiem ustalenie zależności każdego z nich, w całości lub w konkretnym fragmencie, od poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia i uzasadnienia. W razie istnienia pomiędzy dowodami sprzeczności organ w uzasadnieniu orzeczenia powinien wyjaśnić, na których z nich się oparł i dlaczego oraz z jakich powodów innych nie uwzględnił. Oznacza to, że z taką samą starannością powinien oceniać zarówno dowody, które odrzuca, jak i te, na których opiera rozstrzygnięcie. Brak tego rodzaju wyjaśnienia i oceny uniemożliwia odparcie zarzutu przekroczenia przez organ granic swobodnej oceny dowodów, zaś obwinionemu zrozumienie wydanego w jego sprawie orzeczenia (wyrok [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...]).
Wskazać należy, że wszystkie uzyskane przez organ środki dowodowe podlegają swobodnej ocenie dowodów, która jednak nie oznacza dowolności, gdyż w uzasadnieniu orzeczenia należy wykazać, dlaczego przyjęto taki, a nie inny stan faktyczny jako podstawę rozstrzygnięcia. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Powyższych elementów zabrakło jednak w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Przede wszystkim w uzasadnieniu orzeczenia przełożony dyscyplinarny nie przedstawił stanu faktycznego, nie wskazał okoliczności faktycznych, które uznał za udowodnione i które stanowiły podstawę orzekania w sprawie. W uzasadnieniu organ przytoczył na wstępie zarzuty przedstawione skarżącemu, następnie przytoczył wybraną treść: wyjaśnień skarżącego, zeznań drugiego obwinionego funkcjonariusza W. Sawczaka, zeznań aspiranta sztabowego R. B., sierżanta sztabowego b. B., aspiranta M. Z., M. S., M. K., J. W., komisarza R. B., M. T., uzupełniających wyjaśnień obwinionego. Zamieszczono również informacje o włączeniu do akt sprawy materiałów z postępowania prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w S. oraz o zmianie zarzutu nr [...] w dniu [...] kwietnia 2020 r. Organ generalnie nie wskazał również dowodów, którym dał wiarę i na których się oparł, jak również przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, z wyjątkiem wyjaśnień obwinionego.
W uzasadnieniu orzeczenia przytoczono szerokie fragmenty wyjaśnień obwinionego i organ wskazał, że nie daje wiary tym wyjaśnieniom. Organ jednak nie wyjaśnił, z jakich uregulowań miałby wynikać obowiązek funkcjonariuszy zapisywania w notatnikach służbowych zmiany osoby kierującej radiowozem. Jak zasadnie zauważył skarżący, organ błędnie wskazał też, że M. B. rozpoznał wśród okazanych mu wizerunków funkcjonariuszy, policjantów którzy podejmowali wobec niego czynności na terenie firmy w dniu 15 grudnia 2018 r. Należy zauważyć, że M. B. w dniu 6 sierpnia 2019 r. stwierdził, że na okazanej mu tablicy poglądowej numer 1 nie rozpoznał żadnej z osób jako policjanta, który zatrzymał go w dniu 15 grudnia 2018 r. (tablica ta zawierała wizerunek obwinionego).
Natomiast na okazanej mu tablicy poglądowej numer 2 rozpoznał mężczyznę na zdjęciu numer 1 (tablica ta zawierała wizerunek drugiego funkcjonariusza), zaznaczając że mężczyzna ten jest podobny do policjanta, który zniszczył woreczek z suszem.
Przytoczono również szerokie fragmenty wyjaśnień drugiego funkcjonariusza, bez wskazania czy organ dał wiarę wyjaśnieniom drugiego funkcjonariusza, a jeśli nie, to z jakich względów. Uzasadnienie orzeczenia organu pierwszej instancji stanowi sprawozdanie z przebiegu przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego i nie odpowiada wymaganiom art. 135j ust. 2 pkt 6 oraz art. 135l ust. 1 ustawy o Policji. Stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania został ustalony dopiero przez organ odwoławczy (s. 4 – 5 orzeczenia organu odwoławczego), wbrew uregulowaniom art. 135l ust. 1 ustawy o Policji.
W niniejszej sprawie, organy dyscyplinarne stwierdziły, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza nieprzestrzeganie przez obwinionego zasad etyki zawodowej i uznały skarżącego winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, oznaczonego I i II. W ocenie Sądu taki wniosek jest przedwczesny, gdyż organy należycie nie wyjaśniły wszelkich okoliczności sprawy i nie uzasadniły prawidłowo, dlaczego nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącego, a także zeznaniom drugiego obwinionego funkcjonariusza.
Jak zarzuca skarżący, organy nie wyjaśniły, który z policjantów wysiadł z radiowozu i zniszczył woreczek z zawartością, o czym zeznał M. B.. Organy nie dokonały również oceny wiarygodności zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym przez świadka M. B., który wskazał na fakt zniszczenia przez jednego z funkcjonariuszy woreczka wraz z zawartością. W ocenie Sądu, istotne jest dla tej oceny, że prokurator prowadzący śledztwo przeciwko obwinionemu i drugiemu funkcjonariuszowi postanowił osobiście przesłuchać M. B. z udziałem biegłego z zakresu psychologii na okoliczność zniszczenia zawartości woreczka, jako jedynego bezpośredniego świadka zdarzenia.
M. B. zeznał też, że policjanci odebrali od pilnującego go w osobnym pomieszczeniu ochroniarza kartkę z jego oświadczeniem dotyczącym posiadania marihuany oraz woreczek z marihuaną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że woreczek z suszem roślinnym przekazał w Komendzie W. M. S., składający zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.
Ponadto organy powołały się na zeznania świadka M. K., dowódcy zmiany ochrony zakładu pracy. W dniu 27 grudnia 2019 r. świadek zeznała, że była "na recepcji, kiedy policjanci wyprowadzali zatrzymanego i wtedy wywiązała się taka rozmowa, a w zasadzie chyba to było zaraz na początku, kiedy policjanci przyjechali. (...) Jeden z nich, nie pamiętam jego wyglądu, wziął to do ręki i stwierdził właściwie, że za taką ilość, to ten zatrzymany nic nie będzie miał". Również w dniu 4 marca 2020 r. świadek zeznała, że "nie pamiętam tego na sto procent, ale generalnie to ja musiałam zanieść woreczek do pomieszczenia numer 8. (...) Pamiętam, że po jakimś czasie policjanci wracali z pomieszczenia numer 8 i przyszli do recepcji. Policjanci prowadzili ze sobą pracownika ujętego na kradzieży, z tego co pamiętam był skuty kajdankami. Pamiętam, że jeden z policjantów podniósł mi tak jakby do góry trzymany w swojej dłoni woreczek foliowy z zawartością substancji i tak jakby pokazał mi ten woreczek.
Pamiętam, że ten policjant zwrócił się do mnie w związku z tym woreczkiem z zapytaniem, czy na pewno to zgłaszamy, ponieważ za taką małą ilość substancji, to ten pracownik i tak nie poniesie konsekwencji". Świadek zeznała także: "Pamiętam, że tamtego dnia pracowałam na zmianie dziennej, czyli od godziny 6.30 rano do godziny 18.30 po południu." Z materiału dowodowego sprawy wynika jednak, że funkcjonariusze przybyli do zakładu pracy na miejsce kradzieży około godziny 20.15 (notatniki służbowe funkcjonariuszy, zapisy z systemu SWD). Te sprzeczności w zeznaniach świadka nie zostały jednak wyjaśnione i nie ustalono, czy istotnie świadek M. K. była obecna w recepcji zakładu pracy w momencie przybycia funkcjonariuszy czy też w momencie wyprowadzania przez funkcjonariuszy osoby zatrzymanej i mogła widzieć w recepcji wychodzących z zakładu pracy funkcjonariuszy z przekazanym im woreczkiem z substancją.
Organy nie wyjaśniły również w sposób przekonujący, czy istotnie woreczek z suszem roślinnym faktycznie znalazł się w pomieszczeniu numer 8, w którym został zatrzymany M. B.. W dniu 4 marca 2020 r. M. K. zeznała, że "pracownik ujęty na kradzieży został odesłany do pomieszczenia numer 8 wraz z pracownikiem ochrony i w zasadzie ja udałam się tam razem z nimi. Ja też poszłam z nimi do tego pomieszczenia razem z ujawnionym woreczkiem foliowym z substancją. (...). Jak zeznałam, nie pamiętam tego na sto procent, ale generalnie to ja musiałam zanieść woreczek do pomieszczenia numer 8". Pracownikiem ochrony, który prowadził ujętego na kradzieży pracownika był J. W., który w dniu 23 grudnia 2019 r. zeznał, że "pani M. zrobiła zdjęcia tych ujawnionych przedmiotów, a zatrzymany został zaprowadzony do specjalnego pomieszczenia i tam oczekiwał na patrol Policji. Ja sam tam z godzinę z nim siedziałem.
Wszystkie przedmioty zostały u dowódcy. (...) Ja nie wiem, co się stało dalej z tą marihuaną." Natomiast w dniu 4 marca 2020 r. Świadek ten zeznał: "nie wiem co konkretnie stało się z woreczkiem foliowym z zawartością suszu przypominającego herbatę. Ja wiem, że ten woreczek został przekazany Pani M.K. jako dowódcy zmiany, nie wiem jak potem został ten woreczek zadysponowany".
Skarżący słusznie również wskazuje na niezgodności pomiędzy zapisami w protokole kradzieży z dnia 15 grudnia 2018 r., sporządzonym przez M. K. – godzina wykrycia zdarzenia 16.10, a raportem z dnia 16 grudnia 2018 r., sporządzonym przez M. K. – godzina zdarzenia 13.40.
W aktach postępowania dyscyplinarnego, dotyczącego obwinionego, brak jest protokołu z zeznaniami M. K. z dnia 4 marca 2020 r. Protokół ten został natomiast dołączony do akt postępowania dyscyplinarnego W. S..
W ocenie Sądu, postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 135e ust. 1, art. 135l ust. 1 oraz art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższe rozważania Sądu, w szczególności w postępowaniu dyscyplinarnym zostanie ustalony stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Organ winien również wskazać, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności i z jakich przyczyn, a także wyjaśnić rozbieżności w zeznaniach świadka.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.