Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej – A. K., reprezentowanej przez A. K. - od wydanej z upoważnienia Prezydenta Wrocławia decyzji Starszego Administratora w Dziale Świadczeń w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2021 r. (nr DZSW/FA/002863/2021), w sprawie przyznania A. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022 - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że wnioskiem, który wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu w dniu 6 września 2021 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022. Pismem z dnia 14 września 2021 r. wezwano stronę do przedstawienia w wyznaczonym przez organ gminy terminie: zaświadczeń Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lubinie o bezskuteczności egzekucji alimentów i wysokości wyegzekwowanych alimentów w roku 2020 oraz oświadczenia złożonego osobiście pod odpowiedzialnością karną, dotyczącego otrzymywania alimentów bezpośrednio od swego ojca. Strona jednak tych dokumentów i oświadczenia nie przesłała organowi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ pierwszej instancji, opisaną na wstępie decyzją administracyjną, odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022.
W uzasadnieniu podał, że do wniosku strona dołączyła m.in. zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń z dnia 25.08.2021 r. - egzekucja prowadzona na podstawie protokołu ugody Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 03.03.2010 r. sygn. akt R III C 54/10 - alimenty w kwocie 1500 zł, natomiast z akt sprawy wynika, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 09.05.2017 r. sygn. akt III RC 22/16 Sąd ten obniżył alimenty do kwoty 1000 zł zaś Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Lubinie, postanowieniem z dnia 26 października 2021 r. (Kmp 8/12) umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej alimentów bieżących na rzecz skarżącej od dnia 19 października 2015 r. Organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną, mając na uwadze fakt - jak stwierdził - iż w powyższej sprawie egzekucja z tytułu alimentów została umorzona, wobec czego świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują.
W toku postępowania odwoławczego Kolegium, pismem z dnia 25 marca 2022 r., działając na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 6 i art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 877 z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą"), zwróciło się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lubinie o wskazanie (wyjaśnienie):
- 1) czy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, celem egzekucji bieżących alimentów z wniosku skarżącej;
- 2) czy w przypadku skarżącej mamy do czynienia z bezskutecznością egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy, warunkującej nabycie prawa przez skarżącą do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.
Komornik, w odpowiedzi na pismo organu, w piśmie z dnia 5 kwietnia 2022 r. wskazał, że postępowanie egzekucyjne co do alimentów bieżących na rzecz skarżącej zostało umorzone w dniu 26 października 2021 r. oraz że wezwano skarżącą do przedłożenia tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, jednak ta - do dnia 5 kwietnia 2022 r. - tego nie uczyniła.
Jak dalej podkreślił organ - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Lubinie nie zaświadczył, że w przypadku skarżącej mamy do czynienia z bezskutecznością egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy, a organ w sposób niebudzący wątpliwości zwrócił się do Komornika o wypowiedzenie się właśnie co do zaistnienia tej okoliczności.
Następnie organ odwoławczy pismem z dnia 5 maja 2021 r. zawiadomił pełnomocniczkę strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania odwoławczego, również o tym, co wynika z zebranego materiału dowodowego oraz o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji administracyjnej co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Pełnomocniczka strony nie skorzystała jednak z możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Na tle tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, organ w dalszej części uzasadnienia decyzji przywołał unormowania prawne. Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Skarżąca jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. "Osobą uprawnioną" jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 11 ustawy). Ilekroć w ustawie jest mowa o "bezskuteczności egzekucji" oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie upadłościowe, w toku którego w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą, stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy.
Podkreślenia wymaga jednocześnie, że w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów, obowiązana jest do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie [art. 23 ust. 1, ust. 1a, i ust. 4, w związku z art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy]. Zgodnie z art. 10 ust. 1 świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów jednakże nie wyższej niż 500 złotych.
Jak dalej wywodził organ odwoławczy, świadczenie z funduszu alimentacyjnego stanowi zatem w swej istocie ekwiwalent alimentów, które nie mogą z różnych przyczyn zostać wyegzekwowane od osób zobowiązanych do ich uiszczania. Co jednak ważne, przyznanie tego rodzaju świadczenia jest determinowane bezskutecznością egzekucji (także) co do alimentów bieżących. Jeśli bowiem osoba, na której rzecz zasądzono alimenty, otrzymuje je od zobowiązanego do ich opłacania rodzica lub w wyniku egzekucji, nie może być jej przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Tak samo ma się sytuacja, gdy osoba, na rzecz której zasądzono alimenty, nie występuje o wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do bieżących alimentów, gdyż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznawane na dany okres świadczeniowy jest odpowiednikiem alimentów, których obowiązek płacenia w tym czasie ciąży na zobowiązanym rodzicu.
Przychodząc do przedstawienia motywów utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z bezskutecznością egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. Strona, choć została wezwana - zarówno przez organ pierwszej instancji, jak przez organ odwoławczy - do przedstawienia zaświadczeń Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lubinie o bezskuteczności egzekucji alimentów i wysokości wyegzekwowanych alimentów w roku 2020, nie uczyniła tego ani nie wskazała okoliczności, które obiektywnie stałyby na przeszkodzie zadośćuczynieniu tym wezwaniom.
Z kolei Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Lubinie, w odpowiedzi na wystąpienie Kolegium z dnia 25 marca 2022 r. (SKO 4317/78/21/22), wskazał, że postępowanie egzekucyjne co do alimentów bieżących zostało umorzone od dnia 19 października 2015 r. (prowadzi wyłącznie postępowanie egzekucyjne co do alimentów zaległych). Skarżąca została wezwana przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lubinie do przedłożenia tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, jednak nie zadośćuczyniła temu wezwaniu. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Lubinie nie zaświadczył, że w tym przypadku zachodzi bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy (zob. w tym kontekście art. 3 ust. 6 i art. 19 ust. 2 ustawy). Skarżąca nie wystąpiła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do bieżących alimentów. Co równie ważne, nie złożyła pod odpowiedzialnością karną oświadczenia dotyczącego otrzymywania alimentów bezpośrednio od ojca.
W tym zakresie organ stwierdził, iż wiadomym jest mu z urzędu, iż skarżąca, która pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, obowiązana była je zwrócić wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, gdyż uznano je za świadczenia nienależnie pobrane w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy (wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 13 lutego 2018 r., IV SA/Wr 582/17, oraz z dnia 14 listopada 2018 r., IV SA/Wr 294/18 i IV SA/Wr 295/18).
Mając na uwadze postawę strony (i jej pełnomocniczki) w postępowaniu administracyjnym organ podkreślił, że organ administracji publicznej ma obowiązek dochodzić prawdy obiektywnej, ale strona postępowania musi współdziałać w tym zakresie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10). Organ zauważył, że brzmienie art. 77 k.p.a. nie oznacza, że jest on zobowiązany do poszukiwania dowodów w nieskończoność. Strona powinna współdziałać z organem w zakresie gromadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie może negatywnych skutków wykazywanej przez siebie bierności w postępowaniu przenosić na organ, który podjął wszelkie działania w celu wyjaśnienia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., II GSK 631/10).
W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji drugiej instancji oraz zmianę decyzji wydanej w pierwszej instancji i wypłacenie świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi, a także o wymierzenie grzywny organom obu instancji, gdyż działały niezgodnie z obowiązującym prawem pozbawiając wnioskodawczynię świadczeń i naraziły ją na niedostatek.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 64 k.p.a. - poprzez merytoryczne rozpatrywanie dowodu z dokumentu urzędowego tj. załączonego przez skarżącą do wniosku zaświadczenia o bezskutecznej ściągalności alimentów z dnia 25 sierpnia 2021 r., mimo iż organ nie mógł tego zrobić, gdyż nie posiada do tego uprawnień, a także z tego powodu, że wniosek nie był obarczony żadnym brakiem formalnym z tego tytułu, nadto zarzuciła naruszenie art. 122 k.p.a. - poprzez wydanie negatywnej decyzji, mimo iż wnioskodawczyni spełniła wszystkie warunki formalne aby uzyskać świadczenie.
W argumentacji skargi obszernie odniesiono się do wymagań formalnoprawnych podań i kwestii pozostawiania podań bez rozpatrzenia w związku z uregulowaniem art. 64 § 2 k.p.a. Wskutek wezwania przez organ pierwszej instancji skarżącej do usunięcia braków formalnych termin załatwienia sprawy przedłużył się do 17 listopada 2021 r. i w rezultacie wydano decyzję na niekorzyść strony. Termin na załatwienie sprawy został przekroczony aż o 1,5 miesiąca. Tymczasem w myśl art. 122a k.p.a. podstawowymi przesłankami załatwienia sprawy administracyjnej w sposób milczący są żądanie strony i upływ terminu do wydania decyzji (postanowienia kończącego postępowanie w sprawie) lub do wniesienia sprzeciwu.
Zdaniem strony skarżącej nie sposób się nie odnieść do zarzutów organu, że nie wniosła zaświadczeń i oświadczeń a także innych dowodów do postępowania, gdyż właśnie to uczyniła składając wniosek z dnia 6 września 2021 r. Organ nadto pozbawił stronę możliwości zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; poniżej przywoływana jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Według przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Przyjęcie zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, czyli na dzień wydania ostatecznej decyzji. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (decyzji) co do zasady nie podlega uwzględnieniu przez sad administracyjny. Wobec powyższego nowe okoliczności faktyczne lub prawne zaistniałe po wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia mogą być jedynie podstawą wdrożenia ewentualnie nowego postępowania administracyjnego.
Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami, Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z normami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na niewadliwie ustalonym stanie faktycznym przy prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania stronie skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022.
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 877 ze zm.; zwana poniżej w skrócie ustawą). Warunkiem uzyskania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest sytuacja, w której dłużnik alimentacyjny nie realizuje swojego obowiązku wobec osoby uprawnionej, a egzekucja roszczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna. "Bezskuteczność egzekucji" została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 2 pkt 2 ustawy oznaczając egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:
- a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
- b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.
O bezskutecznej egzekucji można mówić tylko wówczas, gdy postępowanie egzekucyjne się toczy i jest bezskuteczne w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. Skoro ustawodawca wyraźnie wskazał sytuacje, które należy kwalifikować jako bezskuteczną egzekucję, gdy postępowanie egzekucyjne nie toczy się, to oznacza, że w pozostałych wypadkach toczące się postępowanie egzekucyjne jest warunkiem ewentualnej bezskuteczności egzekucji (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 125/17).
Z powyższych unormowań prawnych wynika, że obligatoryjnym warunkiem jest ustalenie w trakcie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego bezskuteczności egzekucji w rozumieniu przytoczonym w art. 2 pkt 2 ustawy. Inaczej ujmując – musi się toczyć postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika alimentacyjnego. Dłużnik alimentacyjny to wedle art. 2 pkt 3) ustawy osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, a tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 776 k.p.c.). Tytułami egzekucyjnymi są enumeratywnie wymienione w art. 777 § 1 k.p.c. dokumenty, w tym przede wszystkim orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem.
Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 4 pkt 3 ustawy, do wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć odpowiednio: zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia, a w szczególności zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji (art. 15 ust. 4 pkt 3 lit.a ustawy). Przepisy art. 15 ust. 5 i 7 ustawy przewidują, że w tym przypadku, w razie złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 3 lit. a, organ właściwy wierzyciela występuje do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne z wezwaniem o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, zaś osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 4 pkt 3 lit.a pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Bezskuteczność egzekucji dokumentuje zatem wydane przez komornika sądowego zaświadczenie – zgodnie z art. 46a ustawy i § 4 rozporządzenia z 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1467). Wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji daje kompetencję osobie uprawnionej do alimentów do ubiegania się o wypłatę świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego. Podług art. 26 ustawy, organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany udzielać organowi właściwemu wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przy tym wypada zauważyć, że organy administracji nie są uprawnione do czynienia tego rodzaju samodzielnych ustaleń w zakresie bezskuteczności egzekucji. To organ egzekucyjny jest właściwy do stwierdzania czy postępowanie egzekucyjne się toczy, jaki jest jego stan oraz czy i z jakich powodów egzekucja jest bezskuteczna.
Należy podkreślić, że decyzja administracyjna winna uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. Skoro organ pierwszej instancji ustalił, że załączone do wniosku strony zaświadczenie komornika z dnia 25 września 2021 r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych dotyczy alimentów w wys. 1500 zł przyznanych na mocy ugody sądowej z 3 marca 2010 r., a nie uwzględnia okoliczności, że alimenty zostały obniżone wyrokiem z 9 maja 2017 r. do kwoty 1000 zł miesięcznie, to prawidłowo dokonał niezbędnych czynności procesowych mających na celu wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, art. 77 k.p.a.). Jak ujawniono bezsprzecznie w toku postępowania, komornik sądowy postępowanie egzekucyjne co do alimentów bieżących na rzecz skarżącej postanowieniem z dnia 26 października 2021 roku umorzył na podstawie art. 824 pkt 5 kodeksu postępowania cywilnego - od dnia 19 października 2015 r. Komornik w uzasadnieniu swego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia III Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. III RC 22/16 z dnia 9 maja 2017 r. Sąd ten obniżył alimenty zasądzone (w wys. 1500 zł) na mocy ugody zawartej przed tym Sądem z dnia 3 marca 2010 r., sygn. RIIIC 54/10 – do kwoty 1000 zł. Komornik na zapytanie organu drugiej instancji w piśmie z 5 kwietnia 2022 r. poinformował, że prowadzi wyłącznie postępowanie egzekucyjne co do alimentów zaległych a strona skarżąca do dnia wystosowania odpowiedzi przez ten organ egzekucyjny nie uzupełniła na wezwanie z dnia 26 października 2021 r. braku formalnego wniosku poprzez przedłożenie tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności o zmianie wysokości świadczeń alimentacyjnych na podstawie przywołanego wyżej wyroku z 9 maja 2017 r. Komornik w swej odpowiedzi nie zaświadczył o bezskuteczności egzekucji, choć organ o to wprost zapytał.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że ono się nie toczy wobec dłużnika egzekucyjnego i powoduje uchylenie dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych (vide art. 826 k.p.c.).
W takim stanie rzeczy, co potwierdza również lektura akt administracyjnych sprawy, słusznie organ przyjął, że w sprawie niniejszej brak jest aktualnego zaświadczenia komornika sądowego stwierdzającego bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy a skarżąca nie wystąpiła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do bieżących alimentów i nie złożyła pod odpowiedzialnością karną oświadczenia dotyczącego otrzymywania alimentów bezpośrednio od ojca (dłużnika alimentacyjnego), do czego była w toku postępowania administracyjnego wezwana.
W opisanej sytuacji trzeba przyjąć, że nie została zatem spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji w ujęciu art. 2 ust. 2 ustawy, a zatem należało odmówić przyznania komentowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco (podkreślenie Sądu) ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 złotych. Tymczasem w stosunku do bieżących alimentów brak jest tytułu wykonawczego z klauzulą wykonalności, w stosunku do którego prowadzone by było aktualnie postępowanie egzekucyjne.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 122a k.p.a., albowiem w świetle tego przepisu sprawa administracyjna może być załatwiona milcząco tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Chodzi więc wyłącznie o przypadki, gdy istnieje w systemie prawa konkretny przepis (lex specialis), który organowi administracji publicznej w danej kategorii spraw przyznaje kompetencję do milczącego załatwienia sprawy. Na gruncie stosowanej ustawy brak jest takiego przepisu wobec czego instytucja procesowa tzw. "milczącego załatwienia" sprawy nie znajduje zastosowania.
Przedmiotem zaskarżenia nie było postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania (co do którego skarżąca wywiodła skargę pod sygnaturą IV SA/Wr 358/22), zatem niezasadne jest odnoszenie się do zarzutów skargi podnoszonych w tej materii. Kwestia zresztą odmowy zawieszenia postępowania nie rzutuje na zagadnienie prawidłowości merytorycznej kontrolowanej decyzji.
Z tych przyczyn, wobec braku naruszeń prawa, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.