Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 k.p.a. stwierdziło, że odwołanie [...] od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w sprawie uznania wyżej wymienionego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Jak wskazał organ orzekający, odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do zaskarżenia pierwszoinstancyjnych decyzji administracyjnych.
Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja z dnia [...] 2013 r. została doręczona [...] w dniu 10 kwietnia 2013 r. Odbiór przesyłki potwierdził dorosły domownik – matka strony [...].
Odwołujący się nadał odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 13 maja 2013 r., co jednoznacznie potwierdza pieczątka na kopercie, w której zostało ono wysłane.
Jak dalej wskazało Kolegium, zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Czynność ta dokonana po upływie wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu jest nieskuteczna.
W kontekście powołanego wyżej uregulowania prawnego, w zestawieniu z ustalonym stanem faktycznym niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 kwietnia 2013 r. (środa).
Złożenie odwołania w dniu 13 maja 2013 r. definitywnie wskazuje na przekroczenie przez odwołującego się ustawowego terminu do zakwestionowania pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia. Przy czym, wraz z wniesieniem tego środka zaskarżenia od decyzji administracyjnej nie wystąpiono z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Wobec tego, jak podało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zobligowane było orzec o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bowiem zakwestionowana decyzja była już ostateczna w dniu jego złożenia.
Na powyższe postanowienie skargę do tutejszego Sądu złożył [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący podniósł, że jego 82-letnia matka nie przekazała mu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji gdyż ma zaniki pamięci. Ponadto podał, że cierpi na schorzenie psychiczne, na dowód czego przedstawił stosowne zaświadczenie lekarskie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przesłankę do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie terminu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji lub od jej ogłoszenia, lecz również stwierdzenie braku wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie tego terminu. Przy czym, złożenie tego rodzaju wniosku w adresowanej do sądu administracyjnego skardze, nie może odnieść pożądanego przez skarżącego skutku.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004).
Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia odwołania zobowiązany jest więc ustalić, czy odwołanie zostało złożone w terminie.
Z dokonanej przez Sąd analizy akt sprawy wynika, że decyzję organu I instancji skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2013 r. Odbiór przesyłki zawierającej decyzję potwierdził dorosły domownik – matka skarżącego. Przy czym podkreślenia wymaga, że sam skarżący nie kwestionuje tego faktu. Potwierdza nawet, że jego matka przesyłkę tę odebrała, a tylko nie przekazała mu jej w stosownym terminie. Natomiast odwołanie od tej decyzji, pomimo zawartego w niej prawidłowego pouczenia, skarżący złożył w dniu 13 maja 2013 r., a więc z uchybieniem 14 dniowego terminu na dokonanie tej czynności, gdyż ten upływał dnia 24 kwietnia 2013 r. Zaznaczyć jednocześnie należy, że składając odwołanie skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Zatem, skoro w sprawie oczywistym jest, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi, o jakim stanowi art. 129 § 2 k.p.a., to niezbędnym było wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a.
Istotnym jest przy tym, że sam skarżący, w skardze, potwierdził zaistniały stan faktyczny powołując się na przyczynę uchybienia terminu. Jednakże mogłaby ona zostać uwzględniona jedynie przez organ orzekający i tylko w razie skierowania do niego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności. Tymczasem skarżący z takim wnioskiem na etapie postępowania administracyjnego nie wystąpił. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zawarł w skardze. Sąd z kolei nie jest właściwy do wydania orzeczenia w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.