Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 czerwca 2011 r. T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Jednocześnie skarżący wystąpił o "przydzielenie mu obrońcy z urzędu".
Pismem z dnia 5 sierpnia 2011 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu jego wypełnienia, podpisania i złożenia w terminie 7 dni w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
We wniosku złożonym w dniu 16 sierpnia 2011 r. na urzędowym formularzu skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że gospodarstwo domowe prowadzi z konkubiną, a utrzymuje się ze sprzedaży złomu (okresowo osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 354, 20 zł). Dodał, że posiada dom o pow. 100 m2 i działkę siedliskową o pow. 0, 5 ha. Do wniosku dołączył umowy kupna – sprzedaży złomu, decyzję Starosty D. z dnia [...] o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, rozliczenie należności za odprowadzenie ścieków.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2011 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do wyżej wymienionej kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono jako bezprzedmiotowe. Dalej wskazano, że wnioskodawca, pomimo wezwania Sądu, nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu innej osoby prowadzącej z nim gospodarstwo domowe (np. konkubiny); nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych przez siebie nieruchomości i ruchomości; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie wyjaśnił także dlaczego – pomimo przedstawienia swojej sytuacji materialnej jako tragicznej - nie zbywa posiadanych nieruchomości.
W sprzeciwie od tego postanowienia T. P. wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi sam, nie z konkubiną, nie utrzymuje się ze sprzedaży złomu, a ten, który sprzedał znajdował się w jego posiadaniu. Wskazał, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów. Z pomocy społecznej nie korzystał od kilku miesięcy. Miesięczne wydatki są opłacane przez jego konkubinę, która otrzymuje kwotę 787 zł z pomocy społecznej. Opłaca ona energię – 100 zł, gaz – 100 zł, wodę i ścieki – 50 zł, opał na zimę - 1500 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na leki i dietę cukrzycową. Swojej nieruchomości nie zbywa gdyż nie jest jej właścicielem. Kredyt, który posiada na remont domu spłaca jego współkredytobiorca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do wymienionej kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, że z treści art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na wniosek strony obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Natomiast art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący wykazał, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny od dnia 2 czerwca 2011 r. bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu ponosi jego konkubina z dochodu, który stanowią kwoty zasiłków z pomocy społecznej.
Reasumując, wskazana przez skarżącego sytuacja nie daje podstaw do uznania, że może on pokryć koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika. Wydatki te są dla skarżącego wydatkami znacznymi, nawet przy braku innych obciążeń.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien ocenić go z uwzględnieniem kryteriów i przesłanek przewidzianych w p.p.s.a., a zatem rozważyć zakres realnej możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1339/06).
Mając na uwadze wysokość dochodów skarżącego przyjąć należy, iż skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.