Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 519/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Ł. K., dalej skarżący, na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 stycznia 2013 r.
Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2012 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie wniosku.
Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata P. C. W dniu 11 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 7 grudnia 2012 r., dopełniając czynności wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że o fakcie wyznaczenia go w sprawie pełnomocnikiem dowiedział się w dniu 11 lutego 2013 r. tj. w dniu odebrania zawiadomienia z Okręgowej Rady Adwokackiej we W. Podniósł, że moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu (zapoznania się przez niego z pismem ustanawiającym go pełnomocnikiem strony) nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oznaczałoby bowiem, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której pełnomocnik dowiedziałby się o fakcie wyznaczenia go z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Takie założenie prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem.
W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Zatem, zdaniem pełnomocnika, uznać należy, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. winno się liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu udzielenia mu z urzędu pełnomocnictwa (m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09 oraz z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06). Uwzględniając powyższe wskazał, że dopiero od dnia 11 lutego 2013 r. mógł podjąć działania zmierzające do zapoznania się z aktami sprawy, skontaktować się ze skarżącym, zapoznać się z prawnymi i pozaprawnymi aspektami sprawy oraz przystąpić do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w oparciu o art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy w jego uchybieniu. Należy przez to rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym.
Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego).
Wymaga podkreślenia, że skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jako, że terminy rozpatrzenia wniosku i wyznaczenia pełnomocnika z urzędu były okolicznościami niezależnymi od skarżącego, należy uznać, że dochował on należytej staranności w prowadzeniu sprawy, występując już z samym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższego wynika, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że mimo iż art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 art. 87 wskazanej wyżej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I FZ 198/06, z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II OZ 539/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skoro pełnomocnik skarżącego w dniu 11 lutego 2013 r. powziął wiadomość o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w sprawie, to składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 11 marca 2013 r. wraz z skargą kasacyjną zachował wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a.
Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej.