Uzasadnienie
Pismem z 7 sierpnia 2023 r. R. L. (dalej: strona, skarżący) złożył skargę do Okręgowego Inspektoratu Pracy we Wrocławiu (dalej: organ) na swojego byłego pracodawcę tj. firmę O. sp. z.o.o. w B. W piśmie tym domagał się wszczęcia postępowania kontrolnego w ww. Spółce w związku z łamaniem przepisów prawa pracy,,stwierdzenia nieprawidłowości prowadzonego w Spółce postępowania mobbingowego dotyczącego skarżącego, ukarania pracodawcy i osób winnych działań mobbingowych oraz dopuszczających się uchybień w postępowaniu antymobbingowym.
W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia 13 listopada 2023 r., nr WR-PPR-A.0600.1637.2023.7 szczegółowo poinformował stronę o swoich ustaleniach w odniesieniu do żądań skarżącego, zawartych w piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r. oraz o ewentualnej możliwości dochodzenia przez skarżącego roszczeń przed Sądem.
Pismem z dnia 27 stycznia 2024 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. pismo z dnia 13 listopada 2023 r., które zakwalifikował jako ostateczną decyzję administracyjną, dotyczącą naruszenia praw pracowniczych. Skarżący wniósł o uchylenie wydanej decyzji, zobowiązanie organu do dokonania oceny zgłoszonej sytuacji polegającej na stosowaniu przez pracodawcę mobbingu oraz wydania orzeczenia w zakresie przestrzegania prawa pracy, zobowiązanie organu do przeprowadzenia działań sprawdzających w kontrolowanym przedmiocie i wyegzekwowanie zakończenia przez pracodawcę postępowania antymobbingowego, ukaranie osób odpowiedzialnych za naruszenia polegające na braku procedur antymobbingowych i działania mobbingowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc zarzut jej niedopuszczalności z tym uzasadnieniem, że skarga została złożona na czynności kontrolne oraz wynik kontroli, które nie są czynnościami w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym nie podlegają kontroli sądu, gdyż nie są sprawami administracyjnymi. Jednocześnie z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi, zarzucając,że zaskarżone wystąpienie inspektora pracy nie jest decyzją administracyjną, nie ma bowiem charakteru aktu władczego, ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia faktu naruszenia przepisów prawa pracy i wezwania do jego usunięcia w wyznaczonym terminie.
Według organu, skarżone wystąpienie inspektora ma jedynie charakter zalecenia pod adresem pracodawcy. Takie wystąpienie nie rodzi żadnego obowiązku po stronie pracodawcy, ani nie stwarza żadnego uprawnienia po stronie pracownika (skarżącego). Nie przysługuje od niego odwołanie a jego wydanie ma charakter czynności materialno-technicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem unormowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie.
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).
W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawy nie mieści się w katalogu określonym w art. 3 § 2-3 p.p.s.a., albowiem zaskarżony akt jest jedynie pismem inspektora pracy, który po zakończeniu czynności kontrolnych poinformował skarżącego o swoich ustaleniach odnośnie żądań skarżącego zawartych w piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r. oraz o ewentualnej możliwości dochodzenia przez skarżącego roszczeń przed Sądem. Jak wynika z treści wspomnianego wyżej pisma organu, będącego przedmiotem sporu, nie rozstrzyga ono żadnej sprawy administracyjnej, nie kształtuje praw czy obowiązków strony, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia. Ma ono wyłącznie charakter informacyjny.
Wobec powyższego nie podlega ono kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Skarga na pismo informacyjne jest niedopuszczalna i jako niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego podlega odrzuceniu.
Stwierdzenie powyższego obligowało Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., do orzeczenia jak w tenorze postanowienia.