Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] r. Nr SKO. [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 11a ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. przez Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych Nr [...] z dnia [...] r., odmawiającą przyznania J. S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci: M. S., A. S. i M. S., od dnia [...] r. do [...] r.
Organ I instancji odmówił J. S. przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci: M. S., PESEL [...] od dnia [...] r. do dnia [...] r., A. S. PESEL [...] od dnia [...] r. do dnia [...] r., M. S. PESEL [...] od dnia [...] r. do dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona, w dniu [...] r., złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci. W związku z art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ: 1) drugi z rodziców nie żyje;
2) ojciec dziecka jest nieznany. Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją. Na podstawie wniosku i dokumentacji, w toku postępowania ustalono, że J. S. nie spełnia przesłanek zawartych w art. 11a ust. 1-2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ na dzieci M. S., A. S. i M. S. zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zwraca się o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i wypłatę dodatku dla samotnych matek. Podaje, że w [...] r. Sąd Okręgowy w Ś. orzekł rozwód z orzeczeniem o winie jej byłego męża M. S.. Pozwany wniósł apelację od wyroku do pkt I wyroku dotyczącego orzeczenia o winie pozwanego. Z części niezaskarżonej wyroku wynika, że w [...] r. była matką samotnie wychowującą dzieci, co dawało podstawę do ubiegania się o dodatek dla samotnej matki. W dniu [...] r. składała dokumentację o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków, gdzie oświadczyła, że jest w trakcie sprawy rozwodowej. W dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku dla samotnej matki za miesiące: [...], [...], [...], [...] r. i otrzymała decyzję odmowną wg ustawy obowiązującej od 1 września 2005 r., natomiast jej prośba oparta jest o ustawę obowiązującą do dnia [...] r.
W motywach uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na troje dzieci strona odwołująca się wystąpiła w dniu [...] r., zaznaczając na wniosku, że dołącza go do wniosku złożonego w dniu [...] r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. Strona zwracała się do Prezydenta Miasta Ś. o wypłatę dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dołączając do swojego pisma kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...] r. orzekającego jej rozwód z M. S., ojcem dzieci.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Ponieważ wniosek strony o ustalenie prawa do dodatku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka wpłynął w dniu [...]r. - nie ma możliwości rozpatrywania sprawy zgodnie z żądaniem strony w odwołaniu - za okres wcześniejszy.
Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
- 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;
- 2) ojciec dziecka jest nieznany.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Kolegium, nie zachodzą powyższe przesłanki uzasadniające przyznanie przedmiotowego dodatku, bowiem Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] zasądził od M. S. alimenty na rzecz dzieci w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, J. S. ponowiła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci, za okres od [...] do [...] r. Skarżąca podnosi, iż nie została poinformowana zarówno w Referacie Świadczeń Rodzinnych w Ś., jak też w Sądzie Okręgowym w Ś., że ma prawo do złożenia wniosku o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci w [...] r. Matką samotnie wychowującą dzieci była od już od ponad roku, ale ze względu na przedłużającą się rozprawę rozwodową nie mogła przedłożyć prawomocnego wyroku. Wyrokiem Sądu z dnia [...] r. zostały zasądzone od ojca dzieci alimenty, ale nie były płacone ze względu na wniesioną apelację.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącej, organy administracji obu instancji prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 11a ust. 1 i 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm).
Dyspozycja normy wynikającej z przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej, o ustalenie prawa do dodatku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci, wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...] r., zatem, mając na względzie powyższą regulację, organ nie mógł rozpatrywać sprawy zgodnie z żądaniem – za okres wcześniejszy. Sąd podziela stanowisko organów administracji obu instancji, iż w świetle obowiązującego prawa, strona skarżąca nie mogła nabyć prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci za okres od dnia [...] r. do [...] r., czyli za okres poprzedzający datę złożenia wniosku o ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia.
Zgodnie z przepisem art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
- 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;
- 2) ojciec dziecka jest nieznany.
W ocenie Sądu, J. S. nie spełnia przesłanek zawartych w art. 11a ust. 1-2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ na dzieci M. S., A. S. i M. S. zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców. Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia.[...] r. sygn. akt [...] zasądził od M. S. alimenty na rzecz dzieci w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo powszechnie obowiązujące. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie.
Zgodnie z postanowieniami art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. Takie też stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów i Trybunału Konstytucyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).