Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
Skarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania W. W. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mocą której organ ten zmienił decyzję własną w części dotyczącej odpłatności za pobyt w Dziennym Domu Pomocy (dalej: DDP), w zakresie dotyczącym zmiany wysokości opłaty od 1 maja 2022 r. na kwotę 85 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną decyzji podało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej: K.p.a.).
Z akt sprawy wynika, że - decyzją z 22 marca 2022 r. - stronę skierowano do DDP. Wysokość ponoszonej przez nią opłaty za pobyt w DDP określono w tej decyzji w wysokości 20 zł miesięcznie.
W związku z waloryzacją jej emerytury, od marca 2022 r. dochód strony wzrósł o 79,68 zł, czyli więcej niż 10% kryterium dochodowego wynoszącego 77,60 zł.
Z uwagi na powyższe, organ I instancji wydał - 22 kwietnia 2022 r. - decyzję, mocą której zmienił ww. decyzję w części dotyczącej odpłatności za pobyt w DDP, w zakresie wysokości opłaty od 1 maja 2022 r. na kwotę 85 zł miesięcznie.
Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Dowodziło, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm. - dalej: u.p.s.), opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług; osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego. Wskazało, że w myśl art. 106 ust. 5 u.p.s., zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekracza 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Dostrzegło, iż - w związku w waloryzacją jej emerytury - od marca 2022 r. dochód strony wzrósł o kwotę 79,68 zł, czyli o więcej niż 10% kryterium dochodowego (77,60 zł).
Mając na uwadze powyższe SKO uznało, że w sytuacji strony zaistniały przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej określającej wysokość ponoszonej przez stronę opłaty za pobyt w DDP. Od 1 marca 2022 r. zmianie uległa bowiem wysokość jej dochodu przekraczając 10% kryterium dochodowego. SKO zaznaczyło, że zmiana decyzji znajduje podstawę w art. 106 ust. 5 u.p.s.
Dalej SKO podniosło, iż - w myśl art. 97 ust. 5 u.p.s. - rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych. Zauważyło, że szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy określa uchwała Rady Miejskiej Wrocławia nr IX/218/19 z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia oraz mieszkaniach chronionych. Podało, że stosownie do § 4 ust. 1 tej uchwały, dla osób osiągających dochód pomiędzy 150% a 200% kryterium dochodowego opłata wynosi od 81 zł do 150 zł miesięcznie.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy SKO wskazało, że uzyskując dochód z emerytury w kwocie 1.217,98 zł miesięcznie strona osiąga dochód między 150% a 200% kryterium dochodowego (156% kryterium dochodowego). Stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił stronie odpłatność za pobyt w DDP na kwotę 85 zł miesięcznie.
Skarżący złożył skargę na decyzję SKO.
Ustanowiony z urzędu dla skarżącego profesjonalny pełnomocnik (adwokat) zaskarżył decyzję SKO w całości i uzupełnił skargę. Zarzucił naruszenie:
- 1. przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. art. 7 w zw.
z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej: K.p.a.) przez niepełne, nierzetelne i wybiórcze zebranie materiału dowodowego, w tym dotyczącego wysokości faktycznego dochodu skarżącego, który wynosi 980,19 zł;
2. prawa materialnego, tj. art. 97 ust. 1 i 5 w zw. z § 4 uchwały Rady Miejskiej nr IX/218/19 z dnia 16 maja 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie i błędne określenie wysokości dochodu, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie do kryterium dochodowego procentowego stosunku dochodu osiąganego przez osobę.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu potwierdzającego wypłatę emerytury skarżącego celem wykazania faktycznie osiąganych przez niego dochodów, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przedstawił swoje stanowisko. Stwierdził, że faktycznie - do wypłaty - skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 980,19 zł, co stanowi 126% kryterium dochodowego, a zetem wysokość miesięcznej opłaty za pobyt w DDP winna być ustalona w kwocie 80 zł.
Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona.
Należy podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej: p.p.s.a./).
W sprawie należało ocenić, czy organy orzekające zasadnie zmieniły skarżącemu odpłatność za jego pobyt w DDP w ten sposób, że ustaliły mu tę odpłatność w wysokości 85 zł miesięcznie, w miejsce dotychczas obowiązującej i wynoszącej 20 zł.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 u.p.s., opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Przepis art. 8 ust. 1 u.p.s. stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, które odnosi się do sytuacji skarżącego), osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 600 zł (kryterium dochodowe na osobę w rodzinie), rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (kryterium dochodowe rodziny).
W związku z waloryzacją świadczeń ZUS, od marca 2022 r. dochód skarżącego z emerytury, wyliczony zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s., wyniósł 1.217,98 zł. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje, że od powyższej kwoty dochodu dokonywane są potrącenia komornicze, gdyż na potrzeby obliczania świadczeń z pomocy społecznej potrącenia te nie są uwzględniane. Tym samym, w sprawie nie ma znaczenia podnoszony przez pełnomocnika fakt, że skarżącemu - po pomniejszeniu o ww. potrącenia komornicze - wypłacana jest kwota emerytury wynosząca 980,19 zł.
Z akt sprawy wynika, że po waloryzacji emerytura skarżącego wzrosła o 79,68 zł i przekroczyła o 10% kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (77,60 zł), a co - zgodnie z art. 106 ust. 3b u.p.s. - uzasadniało zmianę wysokości ustalonej dla niego odpłatności za pobyt w DDP. Przepis art. 106 ust. 3b u.p.s. stanowi, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
W myśl art. 97 ust. 5 u.p.s., rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych. Szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy określa uchwała Rady Miejskiej Wrocławia nr IX/218/19 z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia oraz mieszkaniach chronionych. Stosownie do § 4 ust. 1 tej uchwały, dla osób osiągających dochód pomiędzy 150% a 200% kryterium dochodowego opłata wynosi od 81 zł do 150 zł miesięcznie.
Kolegium zasadnie tym samym wskazało, że uzyskując dochód z emerytury w kwocie 1.217,98 zł miesięcznie skarżący osiąga dochód pomiędzy 150% a 200% kryterium dochodowego, tj. 156% kryterium dochodowego. Zgodzić trzeba się zatem z Kolegium, że organ I instancji prawidłowo ustalił skarżącemu odpłatność za pobyt w DDP na kwotę 85 zł miesięcznie, czyli mieszczącą się w dolnych granicach opłaty przewidzianej dla danego zakresu dochodowego.
Powyższe potwierdza, że niezasadne są zarzuty naruszenia w sprawie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. art. 7 w zw.
z art. 77 § 1 K.p.a. oraz prawa materialnego, tj. art. 97 ust. 1 i 5 u.p.s. w zw. z § 4 uchwały Rady Miejskiej nr IX/218/19 z dnia 16 maja 2019 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić w całości (pkt I sentencji wyroku).
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu sądowym (pkt II sentencji wyroku) przyznano adwokatowi na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.).