Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził, że zażalenie M. F. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. Komendant Miejski Policji odmówił wydania stronie zaświadczenia potwierdzającego spełnianie przez niego warunków wynikających z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r., poz. 900) w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. nr 86, poz. 734 ze zm.).
Przedmiotowe postanowienie doręczone zostało stronie za pośrednictwem Poczty w dniu 31 sierpnia 2016 r.
W dniu 9 września 2016 r., również za pośrednictwem Poczty, strona złożyła zażalenie na wyżej wymienione postanowienie Komendanta Miejskiego Policji (data stempla pocztowego), które wpłynęło do organu I instancji w dniu 13 września 2016 r. (L. dz. DK 147625).
W myśl art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W myśl art. 141 § 2 zażalenia wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
Zgodnie z dyspozycją art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl natomiast art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Mając na uwadze uregulowanie art. 144 w związku z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, iż merytoryczne rozpatrzenie sprawy administracyjnej poprzedza kontrola formalna zażalenia przez organ odwoławczy. W tym kontekście organ ma obowiązek zbadania dopuszczalności zażalenia oraz terminowości jego wniesienia. Tym samym w przypadku stwierdzenia przez organ, że zażalenie wniesione zostało z przekroczeniem ustawowego terminu, wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W wyniku czynności wstępnych podjętych w niniejszym postępowaniu ustalono, że strona nie zachowała ustawowego 7-dniowego terminu do złożenia zażalenia. Zaskarżone postanowienie zostało wysłane stronie za pośrednictwem Poczty na adres domowy za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Na potwierdzeniu odbioru strona złożyła podpis i adnotację otrzymania przesyłki w dniu 31 sierpnia 2016 r. Tym samym termin do złożenia zażalenia upływał w dniu 7 września 2016 r. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że strona nie wniosła o przywrócenie terminu na zasadzie art. 58 k.p.a.
Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do tutejszego Sądu.
W skardze strona zawarła polemikę z postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji z dnia 23 sierpnia 2016 r. odmawiającym wydania jej zaświadczenia w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków do skorzystania z dodatkowego uposażenia emerytalnego.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie Sąd zauważa, że przedmiot sprawy objętej skargą, w tym przypadku stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, zakreśla granice jej rozpoznania. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest możliwe poddanie merytorycznej ocenie zarzutów kierowanych przeciwko sposobowi prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji i trafności postanowienia tego organu.
Podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia był art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ zgodnie z art. 144 k.p.a., w tym zakresie do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Na wstępie należy zauważyć, że wniesienie środka odwoławczego w toku postępowania administracyjnego nakłada na organ drugiej instancji obowiązek dokonania jego formalnej oceny pod względem dopuszczalności oraz terminowości. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania bądź zażalenia, organ drugiej instancji nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego nie zależy od uznania organu odwoławczego i jest okolicznością obiektywną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotem zażalenia skarżącego było postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 23 sierpnia 2016 r., którym odmówiono wydania mu zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Wskazany akt zawierał prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia w postaci zażalenia (art. 141 § 1 k.p.a.), a także o terminie jego wniesienia wynoszącym siedem dni od daty doręczenia postanowienia (art. 141 § 2 k.p.a.).
Postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone skarżącemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Z analizy akt sprawy wynika, że postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia 23 sierpnia 2016 r., od którego skarżący wniósł omawiane zażalenie, zostało mu skutecznie doręczone w dniu 31 sierpnia 2016 r. Przy czym skarżący osobiście odebrał przesyłkę zawierającą to postanowienie, o czym świadczy jego własnoręczny podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Okoliczności tej nie kwestionuje zresztą sam skarżący.
W myśl art. 141 § 2 k.p.a. w związku z art. 57 k.p.a. termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Skoro zatem postanowienie merytoryczne zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 31 sierpnia 2016 r., to – stosownie do treści wymienionych przepisów – termin do wniesienia zażalenia od tegoż postanowienia upłynął w dniu 7 września 2016 r., gdyż bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wyżej wymienionego środka zaskarżenia rozpoczął się w dniu 1 września 2016 r. Tymczasem strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 23 sierpnia 2016 r. z uchybieniem terminu. Z akt sprawy bezspornie bowiem wynika, że zażalenie nadała w Urzędzie Pocztowym dopiero w dniu 9 września 2016 r. Faktu tego skarżący w ogóle nie zakwestionował. W skardze do Sądu zawarł jedynie stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie stało się "wygodnym" sposobem zakończenia postępowania w jego sprawie.
Treść art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedochowania terminu do złożenia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Zasadnym jest wręcz stwierdzenie, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną. Po stwierdzeniu tego organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzeć zażalenia. Ma bowiem obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Przy czym, nawet nieznaczne, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, jego przekroczenie zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, co też uczynił.
Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący nie zwrócił się do organu odwoławczego z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić w całości, o czym orzeczono w sentencji wyroku.