Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta W. z dnia 30 lipca 2021 r. odmawiające C. I. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną siostrą.
Jak wynikało z akt sprawy w wnioskiem z dnia 30 marca 2021 r. skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad siostrą (J. M.), niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Rozpoznając wniosek strony organ I instancji, powołaną na wstępie decyzją, odmówił żądaniu strony. W uzasadnieniu wskazał, że powodem rezygnacji z pracy zarobkowej było uzyskanie prawa do emerytury, a nie konieczność opieki nad niepełnosprawną siostrą. Nadto sam fakt pobierania emerytury wyklucza możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej orzeczenia organ wskazał na art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej u.ś.r.).
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji przywołał art. 17 ust. 1 – ust. 5 u.ś.r. wywodząc, że przyznanie wnioskowanego świadczenia kompensuje opiekunowi w części utracony dochód z pracy zarobkowej. Warunkiem przyznania tego prawa jest m.in. sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, która nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Zakres tej opieki musi być stały, absorbujący i winien wyrażać się w całodobowym zaangażowaniu opiekuna, obejmując szereg wskazanych przez organ czynności pielęgnacyjnych, charakteryzować się pieczą nad osobą niepełnosprawną, stałą gotowością udzielenia jej pomocy, gdy taka konieczność wystąpi.
Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, że skarżąca opiekuje się siostrą, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji od dnia 1 października 2019 r. (jest niepełnosprawna od dzieciństwa, od 1965 r. legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do drugiej grupy inwalidztwa). Skarżąca utrzymuje się jednak z emerytury, której pobieranie jest przesłanką odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, niezależnie zaś od tego nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Skarżąca podała, że po śmierci matki zrezygnowała z zatrudnienia, celem opieki nad siostrą. Z poczynionych w toku postępowania ustaleń faktycznych wynikało, że matka skarżącej zmarła w 1992 r., a skarżąca zrezygnowała z pracy dopiero w 2000 r., od czasu przejścia na emeryturę. Od tego też momentu sprawuje opiekę nad siostrą, co potwierdza rodzinny wywiad środowiskowy.
W opinii organu pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nie zaistniał wymagany prawem związek przyczynowy. Nadto w sprawie występuje także przesłanka negatywna przyznania wnioskowego świadczenia, tj. istnienie ustalonego prawa do emerytury, czego nie niweluje zawieszenia poboru świadczeń. W tych okolicznościach nie istniała podstawa do żądania od organu I instancji aby pouczał stronę o możliwości zawieszenia prawa do świadczenia emerytalnego jako przesłanki wykluczającej prawo do wnioskowanego świadczenia.
W skardze strona, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając decyzje w całości zarzucała jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 731 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, naruszającej art. 9 i art. 79a ww. ustawy, poprzez zaniechanie udzielenia stronie informacji, przy zastrzeżeniu, że zachodzą pozostałe przesłanki przyznania jej wnioskowanego świadczenia, że jedyną przeszkodą w realizacji uprawnienia jest pobieranie przez stronę emerytury.
Nadto podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i wsparcie się wyłącznie na językowym brzmieniu przepisów bez odwołania się do zasad wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Nadto błędne przyjęcie, że samo zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie eliminuje negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wskazała także na naruszenie art. 32 Konstytucji RP polegające na nieuzasadnionym różnicowaniu możliwości pobierania przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt nabycia uprawnienia do emerytury, podczas gdy obowiązki oraz koszty związane ze sprawowaną opieką są takie same jak przez opiekunów, którzy emerytury nie pobierają.
Wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją aktu z zaleceniem zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie miesiąca, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie. Domagała się również zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu strona argumentując zarzuty naruszenia prawa procesowego wywodziła, że zaniechano obowiązku poinformowania jej o możliwości wyboru świadczenia, poprzez zawieszenie prawa do emerytury. Na poparcie swych racji przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazujące na możliwość wyboru świadczenia przez wnioskodawców i korelujące z tym obowiązki organu administracji w zakresie informowania o dopuszczalności dokonania takiego wyboru. Zaznaczała, że negatywna przesłanka wiąże się z prawem poboru świadczenia, a nie jego istnieniem. W zakresie ponoszonych zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżąca zarzucała błędną interpretację art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pomijającą wykładnię prokonstytucyjną celowościową, systemową i funkcjonalną. Ponownie odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych strona wywodziła, że w sprawie nie istniały przeszkody w nabyciu prawa do wnioskowanego świadczenia.
Odnosząc się do twierdzeń organu, że dopiero od przejścia na emeryturę poświęca swój czas opiece nad siostrą, skarżąca wskazała, że co najmniej od lat 80 opiekowała się nieuleczalnie chorą, niezdolną do samodzielnej egzystencji matką (choroba Parkinsona), jak i siostrą. Wskazanie we wniosku momentu sprawowania opieki – śmierci rodziców – miało na celu wykazanie, że poza skarżącą nie ma innych osób mogących sprawować opiekę nad siostrą. Skarżąca podjęła decyzję o rezygnacji z dalszego zatrudnienia dopiero, gdy z wiekiem i latami pracy nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego, które zabezpieczało jej potrzeby jedynie w części, ale z uwagi na rosnące potrzeby siostry pozwalało na poświęcenie jej czasu, w czasie gdy nie obowiązywała jeszcze ustawa o świadczeniu pielęgnacyjnym. Po 2000 r. skarżąca nie podejmowała zatrudnienia, gdyż musiała sprawować opiekę nad siostrą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu, choć Sąd nie podziela wszystkich argumentów przedstawionych przez organy administracji w tej sprawie. Odmienna ocena dotyczy stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji, a odnoszącego się do zbiegu świadczeń do emerytury i pielęgnacyjnego, związanych z tym uprawnień strony i obowiązków organu. Ostatecznie jednak, wskazane w zaskarżonej decyzji okoliczności braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy (jej niepodejmowaniem) uzasadniają wniosek odmawiający stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co nakazywało oddalenie skargi. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i § 2 zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Sądy administracyjne nie orzekają zatem merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Badając sprawę w tak nakreślonych granicach w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zagadnienia zbiegu świadczeń pielęgnacyjnego i emerytalnego, co jest udziałem tej sprawy. Sąd, znając i przyjmując argumentację organu odwoławczego sięgającą do systemowego spojrzenia na sporne w tym zakresie regulacje – art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r., ich umiejscowienie w systemie, nie podziela stanowiska wyłączającego możliwość przyznania takiego uprawnienia w sytuacji ustalonego prawa do emerytury. W tym względzie Sąd przychyla się do poglądów szeroko wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, cytowanym także przez skarżącą, nakazującym kompleksową wykładnię ww. zapisu.
Dla porządku konieczne jest przywołanie istotnych dla sprawy regulacji prawnych, stanowiących podstawę orzekania przez organy w tej sprawie. I tak zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z ust. 1a ww. ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie (podkreślenie Sądu) następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy stanowi zaś, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Dokonując zatem wykładni przywołanego zapisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z uwzględnieniem dalszych reguł interpretacyjnych, tj. celowościowej, funkcjonalnej i systemowej należy uznać za uzasadnione zapewnienie stronom wyboru między świadczeniami pielęgnacyjnym i rentowym (emerytalnym) w przypadku ich zbiegu. Taki pogląd, jak już wskazano, jest wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1189/20, 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20, z 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1388/21, I OSK z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 1715/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
Sądy wskazywały że proces wykładni prawa nie może ograniczać się do dyrektyw językowych, nawet gdy prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. uchwała NSA składu 7 sędziów z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, CBOSA). Zwracano uwagę na kontekst historyczny pojawienia się art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w systemie prawa. W dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Tym samym, wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym wyrażonym w Konstytucji RP. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było konsekwencją posiadania źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia.
Ta relacja ekonomiczna przedmiotowych świadczeń utrzymywała się do 1 maja 2014r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już znacznie wyższe od najniższej emerytury. Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Podkreśla się, że odczytanie znaczenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni systemowej oraz funkcjonalnej (zob. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, CBOSA).
Przy czym istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby uprawnionej do emerytury wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
O wspomnianej wyżej możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Powyższy obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a.. Przy czym zobowiązanie organu do pouczenia strony o możliwości dokonania takiego wyboru winno obejmować wskazanie, że jest to jedyna przeszkoda w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
Taka zaś okoliczność w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.
Jakkolwiek Sąd nie podziela przedstawionej przez organ wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., to brak spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, tj. istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z pracy powoduje, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu.
Zgodnie z przywołanym na wcześniejszym etapie postępowania zapisem art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawo do świadczenia przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem pomiędzy rezygnacją z pracy (niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia) a sprawowaniem opieki musi istnieć związek przyczynowy. Konieczne jest zatem ustalenie istnienia powiązania pomiędzy rezygnacją z pracy (niepodejmowaniem jej) a opieką nad osobą niepełnosprawną. W badaniu tym na pierwszy plan wysuwają się okoliczności dotyczące daty powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, przebieg kariery zawodowej osoby uprawnionej do świadczenia oraz okoliczności w jakich zrezygnowała ona z pracy (m.in. podstawa prawna ustania zatrudnienia), zdolność i możliwości wykonywania pracy zarobkowej przez osobę uprawnioną.
Taki sposób spojrzenia na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wynika z celu tego zapisu. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2022r. sygn. akt III SA/Gd 319/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
Świadczenie pielęgnacyjne jest zatem świadczeniem dla osób rezygnujących z pracy zawodowej, które przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych dochodów. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz ponoszącej zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 884/20, dostępne w CBOSA).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy i ustalonych okoliczności trzeba stwierdzić, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą, ale w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Jak dowodzą akta sprawy, w tym oświadczenie strony złożone w takcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, opiekę nad siostrą przejęła po śmierci matki, co miało miejsce w 1992 r. W tym czasie strona pracowała aż do nabycia uprawnień emerytalnych, co nastąpiło w 2000 r. i jak wskazała od tego czasu poświęca czas opiece nad siostrą. Niepełnosprawność jej siostry istnieje od dzieciństwa (II grupa inwalidzka), zaś w stopniu uniemożliwiającym samodzielną egzystencję od dnia 1 października 2019 r.
Słusznie w tych okolicznościach organ wyprowadza wnioski, że nie ma związku przyczynowego między rezygnacją skarżącej z pracy a sprawowaniem opieki nad siostrą.
Skarżąca w toku postępowania, jak również w skardze nie przedstawiła żadnych okoliczności, czy dowodów negujących ustalenia i wnioski organu. Przedstawione w decyzji fakty przemawiają zaś za słusznością przyjętych przez organ wniosków. Mają one także uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności wskazać trzeba na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1332/21 (dostępne w CBOSA) stwierdzające, że uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego wymaga nie tylko rezygnacji z pobierania emerytury, ale także wykazania, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź ich niepodejmowanie miało miejsce w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W tej sprawie takiego związku nie można ustalić, co słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.